Darphane-i Amire’de tarihi dönüşüm! 5 müzede binlerce eser görücüye çıkacak

Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında 17 bin metrekarelik yerleşkede, farklı dönemlere ait 10 bini aşkın eser "porselen, hüsn-i hat, silah, harita ve endüstri tarihi" başlıkları altında ziyaretçilere sunulacak. Darphane-i Amire yerleşkesinin 5 ihtisas müzesiyle 24 Ekim Cumartesi günü ziyaretçilere açılması planlanıyor.

Milli Saraylar İdaresi Başkanı Yasin Yıldız, Darphane-i Amire'nin Türkiye'nin tarihi ve kültürel mirası açısından önemli bir yapı topluluğu olduğunu söyledi. Topkapı Sarayı'nın bahçesindeki yapıların Osmanlı Devleti'nin para basım faaliyetlerine ev sahipliği yaptığını belirten Yıldız, yerleşkenin 17 dönümlük bir alana yayıldığını ve 17 yapıdan oluştuğunu ifade etti. Yıldız, Darphane-i Amire'nin 2019'da Milli Saraylar'a devredilmesinin ardından bilim kurulunun öncülüğünde restorasyon hazırlıklarına başlandığını aktararak, "Bazı yapılar gerçekten yok olmak üzere olan tarihi miras konumuna düşmüştü. Bu 7 yıllık sürecin sonunda şunu memnuniyetle ifade edebilirim ki yine bilim kurulumuzun öncülüğünde fevkalade iyi bir netice almış bulunuyoruz yapıların restorasyonuyla." dedi.

Restorasyonun ardından tarihi yapıların yeni işlevler kazandığını belirten Yıldız, şunları kaydetti: "Bilim insanlarının yönlendirmeleri doğrultusunda yerleşkede 5 müze oluşturuldu. Bu çok önemli çünkü Topkapı Sarayı başta olmak üzere Milli Saraylar koleksiyonlarında burada görmüş olduğunuz bu 5 müzede sergilenen her biri hazine niteliğinde çok önemli koleksiyonlar bulunuyor. Biz bunlardan Hat Müzesi'nin içerisindeyiz. Hat Müzesi'nde, Topkapı Sarayı'nın dünyaca ünlü hatları yer alıyor. Burada 2 bin parça eser sergiliyoruz ve şunu rahatlıkla ifade edebilirim ki Türk hat sanatının bütün abide şahsiyetlerinin en muazzam eserleri burada." Yaklaşık 12 salondan oluşan Hat Müzesi'nin ardından Porselen Müzesi'nin 19 sergi salonundan oluştuğunu aktaran Yıldız, Çin porselenlerinin yanı sıra Avrupa ve yerli porselenlerden örneklerin de müzede yer aldığını anlattı. Yıldız, uzun süredir porselen koleksiyonunu bir arada sergilemeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirterek, "Bu avlulu binalar bize bu imkanı sağladı. Gerçekten 5 bin 300 parça porseleni sergilediğimiz muazzam bir müzeye kavuşmuş olduk. Ben ilgililerinin memnuniyetle gezeceğini düşünüyorum. Dünyanın en önde gelen müzelerinden bir tanesi tesis edildi." dedi.

SİLAH VE ENDÜSTRİ TARİHİ KOLEKSİYONLARI DA ZİYARETE AÇILDI: Darphane-i Amire'de oluşturulan Esliha-i Hümayun Müzesi'nde yaklaşık 2 bin 500 silahın sergilendiğini bildiren Yıldız, koleksiyonda Osmanlı padişahları ve devlet adamlarına ait silahların yanı sıra farklı medeniyetlerden örneklerin de bulunduğunu söyledi. Daha önce Topkapı Sarayı'nda daha küçük bir silah müzesinin bulunduğunu vurgulayan Yıldız, şöyle devam etti: "Yeni müzemizde depolarımızdan çıkardığımız eserlerle 2 bin 500 parçayı sergileme şansına sahibiz. Darphane Külliyesi'ndeki bir diğer müzemiz, adı üzerinde olduğu gibi Darphane. Zira burayı restore ederken bu yapılarda sanayi devriminin çok önemli miras eserleriyle karşılaştık. Gerçekten Osmanlı toplumunun 19. yüzyılda dünyadaki bütün önde gelen ülkeler gibi darphanesi için sanayi devriminin üretmiş olduğu en modern cihazları almış olduğunu gördük. Bu cihazların tamamı restorasyon ve konservasyondan geçti ve 500 parçası buradaki bazı yapı unsurlarıyla birlikte sergileniyor."

Darphane-i Amire'nin birinci binasında oluşturulan Harita Müzesi'nin 6 galeriden oluştuğunu aktaran Yıldız, burada tarihi haritaların bir arada sergilendiğini söyledi. Yıldız, 5 müzenin yanı sıra dönemsel sergilere ev sahipliği yapacak iki sanat galerisi ile Milli Saraylar Araştırma Merkezinin de yer aldığına dikkati çekti. Projenin son aşamalarından birinin Topkapı Sarayı Kütüphanesi olduğunu belirten Yıldız, hazırlıkları tamamlanmak üzere olan kütüphanenin ziyaretçilere hizmet vereceğini ve el yazması koleksiyonunun korunarak görülebileceği bir alan olacağını sözlerine ekledi.

DARPHANE-İ AMİRE HAKKINDA: Topkapı Sarayı'nın birinci avlusunda yer alan Darphane-i Amire yapı topluluğunun temeli, 1727'de gerçekleştirilen imar faaliyetlerine dayanıyor. Sultan II. Mahmud dönemindeki genişletme çalışmalarıyla bugünkü görünümünü kazanan yerleşke, Osmanlı Devleti'nin para basım faaliyetlerine ev sahipliği yaptı. Uzun yıllar farklı amaçlarla kullanılan ve bazı bölümleri bakımsız kalan yapı topluluğu, Milli Saraylar'a devredilmesinin ardından yürütülen restorasyon çalışmalarıyla yeniden işlevlendirildi. Darphane-i Amire'de oluşturulan 5 müze, Osmanlı'nın sanat, yazı, coğrafya, askeri teşkilat ve üretim tarihine ilişkin koleksiyonları aynı yerleşkede ziyaretçilerle buluşturacak. Milli Saraylar Porselen, Hüsn-i Hat, Esliha-i Hümayun, Darphane ve Endüstri Araçları ile Harita müzeleri, farklı koleksiyonları aynı yerleşkede bir araya getiriyor. Yaklaşık 5 bin porselen, 2 bin hat eseri, 2 bin 500 silah, 500 endüstri objesi ve 110 haritadan oluşan seçki, saray koleksiyonlarının sanat, bilim, askeri tarih ve üretim kültürü bakımından taşıdığı çeşitliliği yansıtıyor. Eserler, tarihi yapılarla bütünleşen özel vitrinler ve tematik sergileme alanlarında sunuluyor.