Bir milyon uyduluk proje! İşe alıma başladılar

Elon Musk, yapay zekâ altyapısını Dünya dışına taşıma vizyonunda yeni bir aşamaya geçti. Musk’ın uzay şirketi SpaceX, neredeyse kesintisiz güneş enerjisiyle çalışacak ve yörüngede veri merkezi işlevi görecek 1 milyona kadar uydu için resmî süreç başlattı.

SpaceX, 30 Ocak’ta Federal Communications Commission’a (FCC) başvurarak, uzay tabanlı veri merkezi ağı kurmak amacıyla dev bir uydu takımyıldızı için izin talep etti.

Şirket, bu sistemin Dünya’daki veri merkezlerine kıyasla hem enerji verimliliği hem de çevresel etki açısından dönüştürücü olacağını savunuyor.

Uzmanlara göre SpaceX’in gerçekten 1 milyon uyduyu yörüngeye yerleştirmesi kısa vadede düşük ihtimal. Hâlihazırda Dünya yörüngesinde yaklaşık 15 bin uydu bulunuyor.

Ancak sektör pratiğinde, şirketlerin tasarım ve manevra esnekliği kazanmak için fiilî planlarının üzerinde başvurular yapması bilinen bir yöntem. Nitekim SpaceX, Starlink projesi için de ilk aşamada 42 bin uydu izni almış, bugün ağda yaklaşık 9.500 uydu aktif durumda.

Bu hamle, Musk’ın yapay zekâ şirketi xAI’yi dev bir anlaşmayla bünyesine katmasının hemen ardından geldi. Musk, çalışanlara gönderdiği notta birleşmenin ana hedefini açıkça ortaya koydu: “Uzun vadede yapay zekâyı ölçeklemenin tek yolu uzaydan geçiyor.”

Musk, katıldığı bir podcast’te iddiasını daha da ileri taşıdı: “Sözlerimi not edin. 36 ay içinde, hatta muhtemelen 30 aya daha yakın bir sürede, yapay zekâ için ekonomik olarak en mantıklı yer uzay olacak.”

SpaceX Starlink Mühendisliği Başkan Yardımcısı Michael Nicolls, proje kapsamında “birçok kritik mühendislik pozisyonu” için işe alım sürecinin başlatıldığını duyurdu. Bu açıklama, projenin kâğıt üzerinde kalmayıp fiilî hazırlık aşamasına geçtiğinin en net göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Bilim insanları ve sektör analistleri ise projeye ihtiyatla yaklaşıyor. Northeastern Üniversitesi’nden Prof. Josep Jornet, uzayın sanıldığı kadar “soğuk” olmadığını vurguluyor: “Soğutması olmayan bir bilgisayar çipi, vakum ortamında Dünya’dakinden çok daha hızlı aşırı ısınır ve eriyebilir.”

Buffalo Üniversitesi’nden eski NASA mühendisi John Crassidis ise uzay çöpleri riskine dikkat çekiyor: “Yörüngedeki cisimler saatte 28 bin kilometre hızla hareket ediyor. Kontrol edilemez bir eşik noktaya yaklaşabiliriz.”

Tüm bu zorluklara rağmen Musk’ın elinde kritik bir koz var: düşük fırlatma maliyetleri. Eurospace Araştırma Direktörü Pierre Lionnet, rakiplerin kilogram başına yaklaşık 20 bin dolar isterken, SpaceX’in kendi iç maliyetinin 2 bin dolar seviyesinde olduğunu belirtiyor.

Lionnet’e göre Musk’ın “veri merkezlerini uzaya koyacağız” mesajı, aynı zamanda rakiplere verilmiş stratejik bir sinyal: “Bu maliyet avantajını başkalarına değil, kendime kullanacağım.”

Bir milyon uyduluk uzay veri merkezi fikri, teknik ve çevresel açıdan ciddi soru işaretleri barındırsa da, SpaceX’in attığı somut adımlar projenin uzun vadeli bir strateji olarak masada olduğunu gösteriyor. Başarılı olması hâlinde ise bu girişim, yapay zekâ altyapısı ve uzay ekonomisi açısından yeni bir çağın kapısını aralayabilir. Haber Kaynağı: Business Insider