Batılı bir tekel daha sarsılıyor! Meydan okudular

Çin’in uzun süredir üzerinde çalıştığı yerli litografi teknolojisinde yeni aşamaya geçildi.

Şanghay merkezli devlet destekli bir şirketin, immersion olarak bilinen daldırmalı DUV litografi makinelerinin seri üretimine başladığı aktarıldı.

The Information’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ilk sistemlerin bu yıl içinde SMIC, Hua Hong Semiconductor ve ChangXin Memory Technologies’e teslim edilmesi planlanıyor. Şirketin 2026 yılı içinde yaklaşık 5 adet, 2027’de ise 20 adet DUV litografi sistemi üretmeyi hedeflediği belirtiliyor.

ABD YAPTIRIMLARINA KARŞI YERLİ SEÇENEK Çin’in bu hamlesi, ABD’nin yarı iletken ekipmanlarına yönelik kısıtlamalarının arttığı bir dönemde geldi. Haberde üretici şirketin adı açıklanmazken, geliştirme sürecinde Shanghai Yuliangsheng Technology dahil olmak üzere birçok Çinli firmanın DUV ekiplerinin bir araya getirildiği ifade edildi.

SMIC 2025’TEN BERİ TEST EDİYOR SMIC’in, Yuliangsheng tarafından geliştirilen immersion DUV makinesini Eylül 2025’ten bu yana test ettiği öne sürüldü. Yeni sistemlerde kullanılan bileşenlerin büyük bölümünün Çin’de üretildiği, ancak bazı kritik parçaların hala Japonya’dan tedarik edildiği kaydedildi.

TEDARİK ZİNCİRİ ÜRETİMİ YAVAŞLATTI Yerli tedarik zincirindeki gecikmelerin, üretimin bu yıl beklenenden daha yavaş ilerlemesine neden olduğu belirtildi. Buna rağmen seri üretim aşamasına geçilmesi, Çin’in çip üretim ekipmanlarında dışa bağımlılığı azaltma hedefi açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.

MATCH ACT TASARISI DİKKAT ÇEKİYOR Seri üretime geçişin zamanlaması, ABD Temsilciler Meclisi’nde görüşülen MATCH Act tasarısı nedeniyle ayrıca önem taşıyor. Tasarı, SMIC, Hua Hong, CXMT, Huawei ve YMTC gibi Çinli şirketlerin ASML’den yeni ekipman almasının yanı sıra mevcut makineler için servis ve teknik destek almasını da engellemeyi hedefliyor.

ASML EKİPMANLARINA ERİŞİM ZORLAŞABİLİR Söz konusu düzenlemenin hayata geçmesi halinde, Çinli üreticilerin mevcut ASML makinelerini uzun yıllar kullanması daha zor hale gelebilir. Bu nedenle yerli litografi sistemleri, Çin’in yarı iletken stratejisinde daha kritik bir konuma yerleşiyor.

ASML PAZARDA AÇIK ARA LİDER Tüm bu gelişmelere rağmen ASML, litografi ekipmanlarında küresel liderliğini sürdürüyor. Şirketin 2026 yılında yaklaşık 130 DUV sistemi sevk etmeyi planladığı, 2027’de üretim kapasitesini yüzde 30 artırmayı hedeflediği belirtiliyor.

ÇİN’İN ASML GELİRLERİNDEKİ PAYI AZALIYOR ASML’nin gelirlerinde Çin pazarının payının gerilediği de dikkat çekiyor. 2025’te şirket gelirlerinin yaklaşık yüzde 33’ünü oluşturan Çin pazarının, 2026 itibarıyla yüzde 20 seviyesine düştüğü ifade ediliyor. DUV TEKNOLOJİSİ NE SAĞLIYOR? Daldırmalı DUV litografi teknolojisi, tek pozlamada 28 nm seviyesinde üretim yapılmasına imkan tanıyor. Çoklu desenleme teknikleriyle teorik olarak 7 nm üretim mümkün olsa da bu yöntem maliyetleri artırıyor ve üretim verimliliğini düşürüyor.

ASML İLE ARADA FARK VAR Uzmanlara göre Çin’in yeni DUV makinelerinin üretim hatlarında tam kapasite kullanılabilmesi için aylar sürecek doğrulama süreçlerinden geçmesi gerekiyor. Yeni makinelerin performans, hassasiyet ve üretim kalitesi açısından halen ASML sistemlerinin gerisinde olduğu belirtiliyor. YERLİ EUV İÇİN SÜREÇ DEVAM EDİYOR Çin’in yerli EUV litografi projesinde de ilerleme kaydettiği aktarılıyor. Ancak EUV sistemlerinin ticari kullanıma ulaşması için daha uzun bir geliştirme ve doğrulama sürecine ihtiyaç bulunduğu ifade ediliyor. ÇİP SAVAŞINDA YENİ CEPHE Çin’in yerli DUV litografi makinelerini seri üretime alması, küresel yarı iletken rekabetinde yeni bir aşamaya işaret ediyor. ABD kısıtlamaları ve ASML’ye erişim riskleri karşısında Pekin yönetimi, kendi çip üretim altyapısını kurma hedefinde daha hızlı ve daha bağımsız hareket etmeye çalışıyor.