“Aşil Kalkanı”nda Yunanistan’ı karıştıran detay: Doğrudan Türkiye’ye yönelik değil

Yunanistan'da yayımlanan Documento gazetesinde, "Rusya için 'kalkan', Türkiye için değil" başlıklı dosyasında, Aşil Kalkanı projesini İsrailli şirketlerin geçmişi, sistemin kaynak kodlarının kontrolü ve Yunanistan'ın İsrail'e teknolojik bağımlılığı açısından değerlendirdi. Haberde, IAI'ın 2017'de Predator casus yazılımını geliştiren Cytrox'un yüzde 31 hissesine sahip olduğu ve şirketin yönetim kurulunda temsilcisinin bulunduğu belirtildi. Cytrox'un daha sonra eski İsrail istihbarat mensubu Tal Dilian ile bağlantılı Intellexa yapılanmasının parçası haline geldiği, Predator'ın ise Yunanistan'da siyasetçi ve gazetecilerin telefonlarının izlenmesine ilişkin skandalın merkezinde yer aldığı hatırlatıldı.

Documento, bu nedenle Yunanistan'ın milyarlarca avroluk hava savunma projesinde işbirliği yapacağı IAI'ın geçmişinin ayrıca incelenmesi gerektiğini vurguladı. Haberde görüşlerine yer verilen askeri kaynaklar, Aşil Kalkanı'nın kritik bölümünün sensörler, önleme sistemleri ve komuta-kontrol merkezinden oluşan bir yapı olduğunu belirtti. Askeri kaynaklar, sistemin "anahtarlarının" İsrail'in elinde kalacağını aktararak "Hükümet bizi İsrail diplomasisine bağımlı hale getirmeyi başardı." değerlendirmesinde bulundu.

Aynı kaynaklar, ABD'nin dahi söz konusu sistemi satın almadığına dikkati çekerek, bunun nedenlerinden birinin Washington'ın sistemi bütünüyle kontrol edememesi, diğerinin ise İsrail'in kritik teknolojinin tamamını devretmemesi olduğunu ifade etti. Haberde, "ABD dahi sistemi satın almadı" değerlendirmesinin, Yunanistan'ın kaynak kodları ve komuta-kontrol altyapısı üzerindeki yetkisinin ne ölçüde olacağına ilişkin soru işaretlerini artırdığı kaydedildi. Eski Büyükelçi Vasilis Bornovas da benzer silah sistemlerinin tedarikinde kaynak kodlarına erişimin temel meselelerden biri olduğunun altını çizdi.

Bornovas, Aşil Kalkanı'nın bütün unsurlarının doğrudan Türkiye'ye yönelik olmadığını savunarak, sistemin önemli bölümünün Rusya ve "kuzeyden gelebilecek tehdit" çerçevesinde değerlendirildiğini aktardı. Türkiye ile İsrail arasında 1948'den bu yana ilişkiler bulunduğunu söyleyen Bornovas, Ankara ile Tel Aviv arasındaki mevcut gerilimin kalıcı olmayabileceğini ve iki ülkenin güçlü ordulara sahip olduğunu dile getirdi. Lefkoşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Themis Tzimas ise Aşil Kalkanı büyüklüğünde bir savunma anlaşmasının kamuoyuna yeterli bilgi verilmeden ilerletildiğini ileri sürerek "ulusal savunmanın çözülmesi" eleştirisinde bulundu.