30’dan fazla ülke kapıda: BRICS Zirvesi öncesinde gözler, genişleyen örgütün geleceğine çevrildi

Hindistan’ın ev sahipliğinde 12-13 Eylül’de gerçekleştirilecek 18. BRICS Zirvesi öncesinde örgütün genişleme süreci gündemde. 11 üye ve 10 ortak ülkeye ulaşan BRICS’e 30’dan fazla ülkenin ilgi göstermesi, Küresel Güney’in uluslararası sistemde daha fazla söz sahibi olma arayışını ortaya koyuyor.

Hindistan’ın 12-13 Eylül tarihlerinde ev sahipliği yapacağı 18. BRICS Zirvesi öncesinde gözler, son yıllarda hızla genişleyen örgütün geleceğine çevrildi. Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin’in yaklaşık 20 yıl önce BRIC adıyla başlattığı işbirliği, Güney Afrika’nın 2011’de katılımıyla genişleme sürecine girdi. 30’dan fazla ülke ilgi gösteriyor.

BRICS’in genişleme süreci yalnızca üye ülkelerle sınırlı değil. Belarus, Bolivya, Küba, Kazakistan, Malezya, Nijerya, Tayland, Uganda, Özbekistan ve Vietnam olmak üzere 10 ülke ortak ülke statüsünde bulunuyor. Bunun yanı sıra 30’dan fazla ülke BRICS’e üye veya ortak olarak katılmaya ilgi gösteriyor.

Genişleyen yapı, BRICS’in küresel ekonomik ağırlığını da artırıyor. Örgüt bugün dünya nüfusunun yaklaşık yarısını temsil ederken, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 40’ını ve dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 26’sını oluşturuyor.

BRICS’e yönelik artan ilginin arkasında ekonomik faktörlerin yanı sıra gelişmekte olan ülkelerin uluslararası karar alma mekanizmalarında daha fazla söz sahibi olma talebi de bulunuyor. Örgüt ülkeleri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ile IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası finans kuruluşlarında reform yapılması ve gelişmekte olan ülkelerin temsilinin artırılması çağrısında bulunuyor. BRICS’in genişlemesi, bu ülkelerin küresel sistemdeki ağırlığını artıran önemli unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor. Batı'ya alternatif mi? BRICS’in büyümesi, örgütün Batı karşıtı bir blok oluşturup oluşturmadığı tartışmasını da beraberinde getiriyor. Ancak örgüt içerisindeki ülkelerin ABD ve Avrupa ile ilişkilerini sürdürmesi, BRICS’in klasik anlamda bir ittifaktan farklı bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. Hindistan ABD ile stratejik ilişkilerini sürdürürken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de Batılı ülkelerle ekonomik ve güvenlik bağlarını koruyor. Brezilya ve Endonezya da Batılı ülkelerle ilişkilerini sürdürürken BRICS çatısı altında işbirliğini geliştiriyor. Bu nedenle BRICS’e katılım, ülkelerin mevcut uluslararası ortaklıklarından vazgeçmesi anlamına gelmiyor. Aksine örgüt, gelişmekte olan ülkeler açısından ekonomik ve diplomatik seçeneklerin çeşitlendirildiği bir platform olarak öne çıkıyor.