Osmanlı’da spor tekkeleri (2)

 

Bilimsel makale adı altında gerçekleştirilen araştırmalarda maalesef ama maalesef ön yargı ve uydurma düşüncelere de rastlamak mümkün. O yaklaşımın en önemli örneği, Osmanlı’da Spor’ konusunu araştırma yaptığımızda bir makalede, rastladığımız şu ifadeler; ‘Osmanlı toplumu tarım toplumudur ve insan gücüne dayanan tarımsal üretim, Osmanlı halkının spora zaman ayıramaması ve sportif faaliyetleri geliştirilmemesinin en büyük sebebidir.’ Bu tür olumsuzdan da tarihi karalama çabasında olanlara en anlamlı cevap,  bugün yazdıklarımızın içeriği olacağı kanaatindeyiz. Kendisini bilim insanı olarak gören ve tarihten habersiz, iyi niyetten uzak olanlara en iyi cevap ‘Osmanlı’da Spor’  başlığı altında bugün ikincisini yayınlayacağımız İlahiyatçı-Yazar, Eski Sporcu Ali Kemal Kastan hocamız ile yaptığımız spor sohbetimizden alıntı yaptığımız bölümler olacaktır; 

OKÇULUK VE ATICILIK KANUNLARI 

“(Osmanlı döneminde spor yapılmış mıdır?) sorusunu inceledikten sonra mı o kanaate varılmış! Çünkü o cümle öyle ifade ediyor. O zaman ben, başka bir Osmanlı’yı araştırdım. Osmanlı’da spor yoktu. ‘Adamların işi gücü reçberlikti, spora vakit ayırmadılar’ sözünü söyleyen kişi acaba, 1682 yılında Sadrazam Karamustafa Paşa tarafından çıkarılan Okçuluk ve Atıcılık ile ilgili kanunlardan haberdar mı? Yeryüzünde hangi devlette okçuluk kanunu vardı! Kanun niçin çıkarılır? Çok ciddi bir şekilde kullanılan ve yaygın olan bir işin, kanunlaşarak düzene koyulması amacı taşır. Bilim adamı cümleyi kurarken bir genelleme yapar, o genellemenin içine nelerin girdiğini çok iyi hesap etmelidir. Bilim adamı bir kitap veya makale yazarken, yazdığı içeriğin neleri kapsadığını düşünmesi lazım. O dönemde sanki başka toplumlar başka şeyler mi yapıyorlardır! O dönem de Amerika’da Avrupa’da,  bütün dünya tarım toplumuydu. Sanayi son 150 senede girdi… Sadece, okçuluk ve atıcılık ile ilgili çıkarılan kanunlar bile, ‘Osmanlı’da spor yoktur’ sözünün bir atmasyon olduğunu ortaya koyar…” 

 İSTANBUL’DA 200’DEN 

FAZLA SPOR TEKKESİ VARDI 

“Osmanlı’da spor, Asrı Saadetteki sporun devamı niteliğindeydi, mantık aynı. Güreşlerin yapıldığı er meydanlarına abdestsiz girilmezdi.  Spor Tekkelerinin bir özelliği de, güçlü fiziksel yapının, maneviyatla güçlendirilmesi gerektiğinin önemi. Osmanlı’da Orhangazi zamanında tekkeler kurulmuş. 1358 yılında Bursa Güreşçiler Tekkesi kuruluş. I. Murat Gazi tarafından Edirne’de Güreşçiler Tekkesi kurulmuş. 1445’te Fatih Sultan  Muhammed Han’ın babası ll. Murat Han Manisa’da güreşçiler tekkesi kurmuş. Mekke, Cidde, İskenderiye, Şam, Urfa, Halep, Amasya, Tokat, Diyarbakır, Balıkesir, Belgrad, Bağdat güreş tekkeleriyle, okçuluk tekkeleriyle ve atıcılık tekkeleriyle dolu. Sadece İstanbul’da 200’den fazla güreş tekkesi vardı. Her şehirde, şehrin nüfusuna göre, artan sayılarda 20-30-50 tane spor tekkelerinin bulunduğu söyleniyor…” 

PAZU GÜCÜYLE AHLÂK BİRLEŞİNCE

“Osmanlı bedensel, yani pazu gücüyle ahlakı birleştirmeyi düşünmüş. Onun için sadece bedensel organizasyonların yapıldığı bir yapıyı düşünmemiş. Neden? Adam güçlenecek, kuvvetlenecek, vurduğunu yere devirecek hale gelecek. O adam eğer ahlak üretmez, ahlaklı bir insan olarak yetişmez ise, o zaman bir canavara dönüşür. O nedenle Osmanlı tekkeleri ahlaki eğitimin çok yüksek düzeyde yapıldığı yerlerdi. Osmanlıda spor, sporun en temel branşları güreş, atıcılık ve okçuluk branşları üzerine yoğunlaştığını görüyoruz. Peygamberimizin kendisi atıcılık ve güreşi, fiilen yaptığını görüyoruz. Az önce, başta ifade ettiğim ayeti kelimeyi hatırlayalım; ‘Gücünüz yettiği kadar, düşmanlarınıza karşı kuvvet hazırlayın.’ O zaman bir insanın gücünü, kuvvetini geliştiren en temel iki spor dalı güreş ve atıcılıktır. Bir kısım sahabe ok atışı yaparken Peygamber Efendimiz onlara rastlıyor. Ve duruyor, onları izliyor. Ondan sonra buyuruyor ki onlara; ‘Atınız, ben de sizinleyim.’ Ünlü bir yabancı düşünür diyor ki ‘Türkler, zalimin karşısında ölümcül bir kasırga, mazlumun yanında diriltici meltem rüzgârıdır.’ ”

(Not; Röportajın tamamını youtube; ahmetgülümseyen isimli kanalımızdan, Osmanlı’da Spor başlığı altında izleyebilirsiniz)