Sözlükte artma, çoğalma, temizlik, bereket, iyi hal ve övgü anlamlarına gelen zekat; dinen zenginlik ölçüsü kabul edilen miktarda (nisap) mala sahip olan kimselerin Allah rızası için muayyen kişilere vermesi gereken belli miktarı ifade eder. Zekatın sarf yerleri Kur’an’da ayrıntılı şekilde açıklanmış (Tevbe, 9/60), nisabı da hadislerde belirtilmiştir (Buhârî,

“Zekat”, 32, 36, 38, 43). Buna göre temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan kişi diğer şartlar da yerine gelmişse bu mallarının zekatını vermesi gerekir. Nisap altında 20 miskal (80. 18 gr), devede 5, sığırda 30, davarda 40’tır.

Zekatın farz olması için şartlar; malların nami (üreyici) olması, sahip olunduğu andan itibaren üzerinden bir yıl geçmesi, borcundan ve asli ihtiyaçlardan fazla olmasıdır.

Zekat ne zaman verilir? Eldeki zekata tabi varlıkların edinilmesinin üzerinden 1 yıl geçtikten sonra her zaman verilebilir. İslam'da böyle bir şart olmamasına rağmen ülkemizde çoğunlukla ramazan ayında verilmektir.

Zekat nasıl verilir? Fakirlere, hiçbir şeyi olmayanlara, borçlulara, yolculara ve öğrencilere verilir. Kardeşlere, amca, hala ve teyzelere verilebilirken; anne, baba ve onların anne-babaları ile çocuklar ve onların çocuklarına verilemez.

Eve zekat düşer mi ve kiralık evin zekatı verilir mi? Kişinin kendi oturduğu veya kiraya verilen ev ve gayrimenkuller zekata tabi değildir ancak bunların gelirleri nisap miktarını aşıyorsa bunlara zekat düşmektedir.

Zekat nasıl hesaplanır?

Kişi ticaret erbabı ise işyerindeki malların alış fiyatına göre toplam tutarı ve birikmiş parası varsa bu biriken paranın zekatı verilmelidir. Burada dikkat edilecek en önemli nokta, eldeki varlıkların üzerinden 1 yıl geçmiş olması ve nisap miktarından daha fazla olmasıdır. Ne kadar verilir sorusunun cevabı ise zekata tabi varlıkların toplam değerinin %2,5'i ya da bir başka deyişle 1/40'ı kadarıdır.