Sara, tıbbî adıyla “epilepsi” belirsiz aralıklarla beynin bilinç, hareket, duyu veya psikolojik işlevlerinin teker teker veya hepsinin birden kısa bir süre için bozulmasıyla ortaya çıkan bir durumdur.
Bu, beyindeki bir bozukluğun, hasarın, aksamanın belirtisidir.
Epilepsi (sara) nöbetleri belirsiz aralıklarla ataklar biçiminde kendilerini gösterirler.
Doğumdan gelen sebepler
0-10 yaşları arasında en sık rastlanan epilepsi sebebi, beyin dokusunun doğum olayı sırasında zedelenmiş olmasıdır. Bundan sonra gelen sebep ise geçirilmiş kazalar sonucu beyin dokusunun zedelenmesidir.
İkinci sırayı beyin tümörleri alır.
35-55 yaşları arasında epilepsiye neden olan etkenler arasında ilk sırayı beyin tümörleri, ikinci sırayı beyin zedelenmeleri ve üçüncü sırayı da beyin damarlarını tutan damar sertliği alır.
55 yaşından sonra saraya sebep olan etkenlerin başında beyin damarlarını tutan damar sertliği, ikinci sırayı da beyin tümörleri alır.
Yüksek tansiyon, susuzluk
Yüksek tansiyon, kandaki kalsiyum azalması, ileri derecede susuz kalmak, kanda glikoz düzeyinin düşmesi veya fırlaması sara sebep olabilmektedir.
Epilepsiye sebep olan beyin bozukluklarını bazıları yakından tanınmaktadır.
Buna karşılık bir çok epilepsi nöbetinin neden kaynaklandığı, henüz bilgilerimizin dışındadır.
Konunun gizli kalmış yanı bu kadar da değildir.
Beyindeki bozukluk, mesela bir beyin tümörü, nasıl oluyor da epilepsi nöbetine yol açıyor? Bilinmemekte. Sara konusu, birçok soru işaretiyle doludur.
Ülkemizdeki saralı hasta sayısı tam olarak bilinmemekle beraber 200 bin dolayında olduğu tahmin edilmektedir.
Bilinen 26 sebep
Bilindiği kadarıyla saraya sebep olan hastalık ve bozukluklar şunlar:
1) Bazı doğumsal beyin anormallikleri
2) Bazı genetik bozukluklar
3) Doğum olayı sırasında çocuğun beyninin zedelenmesi
4) Doğum sırasında çocuğun normalden uzun bir süre boyunca solunum yapamaması
5) Çocuğun doğumdan önce ya da doğumdan sonraki ilk günlerde bir bulaşıcı hastalığa tutulması
6) Yeni doğanın uzun süren ağır ve anormal sardıkları. Bu tip bir sardık anne ile çocuk arasındaki Rh uyuşmazlığından kaynaklanabilir.
7) Beyin apsesi Ansefalit diğer adıyla beyin iltihabı.
9) Menenjit diğer adıyla beyin zarları iltihabı
10) Yüksek ateş
11) Karbonmonoksit zehirlenmesi
12) Kurşun, cıva zehirlenmesi
13) Üremi
14) Beyin yaralanmaları
15) Beyin ve beyin zarı kanamaları
16) Beyin damarlarını tutan damar sertliği
17) Beyin damarlarının pıhtı ya da diğer sebeplerle tıkanması
18) Yüksek tansiyona (hipertansiyon) bağlı beyin bozuklukları
19) Kandaki kalsiyum düzeyinin düşmesi (hipokalsemi)
20) Vücudun ileri derecede susuz kalması ya da tam tersi
21) Kanın glikoz düzeyinde düşme (hipoglisemi) ya da tam tersi
22) Şeker hastalığı
23) B6 vitamini (piridoksin) eksikliği
24) Beyin tümörleri
25) Beyinde gelişen nedbe dokuları
26) Psikolojik etkenler.
