16 yıl önce kurulan Exitcom Recycling firmasında, ekonomik ömrünü tamamlamış bilgisayarlar, cep telefonları ve tablet bilgisayarlar, Avrupa Birliği (AB) standartlarında geri dönüştürülüp, içindeki pillerden değerli maddeler çıkarılıyor. 1999'da Almanya'da, 2004 yılında Türkiye'de elektronik atıklar üzerine çalışmaya başladıklarını belirten firmanın genel müdürü Murat Ilgar, atıklardan yüzde 92-95 arasında geri dönüşüm sağladıklarını söyledi.

Çeşitli firmalardan ve kurumlardan gelen atıkları ayrıştırdıktan sonra imhalarını gerçekleştirdiklerini ve değerli parçalarını ham madde olarak geri kazandırdıklarını aktaran Ilgar, "Tesislerimizde, firmalardan ve belediyelerden gelen piller ayrıştırıldıktan sonra uygun olarak işleniyor. Türkiye'de şu anda yaklaşık 10 bin ton pil var ve bu pillerin içinde yaklaşık 2 bin tonu lityum piller. Avrupa'da ise bu rakam yaklaşık 20 bin ton. Bu bahsettiğimiz piller cep telefonları, tabletler ve laptoplardan çıkan pillerdir" dedi.

Türkiye'de 5 bine yakın elektrikli araç olduğunu dile getiren Ilgar ilerleyen yıllarda dünyada birçok ülkenin elektrikli araçlara geçeceğini söyledi. Elektrikli araçların bataryalarının hammaddesinin Türkiye'ye yurt dışından geldiğini kaydeden Ilgar, şöyle devam etti:

"Ülkemizde de bazı önemli kuruluşlar pil imalatı için start verdi. İleriki dönemlerde bu ham maddeye Türkiye'nin ihtiyacı olacağını düşündük. Şu anda konuyla ilgili 2 AB projesi aldık. Konuyla ilgili Çevre Bakanlığında gerekli izinleri alarak, pilot tesisimizi de kurduk. Yakın zamanda ana tesisimizde faaliyete geçireceğiz."

Yılda yaklaşık 3 bin ton elektrikli araçların lityum pilinin geri dönüşümünü yapacaklarını aktaran Ilgar, "Buradan çıkan ham maddeyle de pil üretimi yapılacak. Lityum kobalt sülfat bu ham maddeleri ülkemizde üreteceğiz ve ekonomiye kazandıracağız." diye konuştu. Söz konusu pillerin stratejik atık olduğunu dile getiren Ilgar özellikle Avrupa Birliği ülkeleri, ABD ve Çin'de bunlarla alakalı birçok firmanın devlet destekli çok ciddi yatırımlar yaptığını söyledi.

Bu konuyla ilgili destek beklediklerini belirten Ilgar, "Bu Türkiye'de ilk tesis ve yarın elektrikli araç üreticeğimiz zaman bunun ham maddesine ihtiyaç duyulacak. Biz çalışmalarımızda bunu başardık. Gerek AB projeleriyle gerekse kendi yaptığımız Ar-Ge'lerle şu anda ham maddeyi elde ettik. Bunu da yakın zamanda ekonomik olarak ülkemizin hizmetine sunucağız." diye konuştu.

Atık pillerin tesiste deşarj sisteminden geçtiğini, bunların içinden elektrikli araçlar için kullanılan pillerin ayrıştırıldığını ve sınıflandırıldıktan sonra özel aktif karbonlu ünitelerde özel kırıcılardan geçirildiğini belirten Ilgar, içindeki malzemeleri ayırdıklarını anlattı. Tesisleri ve laboratuvarı, Ar-Ge çalışmaları sonucu Türk mühendisleriyle yerli ve milli imkanlarla kurduklarını bildiren Ilgar, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Isparta Üniversitesi ile Avrupa'nın bazı ülkelerindeki üniversitelerle iş birliği içinde olduklarını belirtti.

"HAM MADDEYİ UCUZA VE KISA SÜREDE ÜRETECEĞİZ" Avrupa’da ve dünyada birçok ülkenin bu stratejik konunun yatırımlarını yıllar öncesinden yaptıklarını vurgulayan Ilgar, "Eğer biz yarın elektrikli araç üreteceksek onun ana kısmı, yani kalbi pilden oluşuyor. Onun ham maddesi maalesef ülkemize yurt dışından geliyor. Bu elektrikli araçlar gelecekte stratejik bir önem arz ediyor." ifadelerini kullandı. Türkiye'nin kendi elektrikli aracını üreteceğini anımsatan Ilgar, şunları söyledi: "Bununla ilgili firmalar pil üretimine geçecek ama bu pili üretmek için bir ham madde ihtiyacımız var. Bu ham maddeleri ayrı ayrı almak zorundasınız. Lityumu farklı yerden kobaltı farklı yerden fakat bizim burada bu ham maddelerin hepsini toplu olarak üretme durumumuz var. Bu açıdan bakıldığı zaman ülkemiz için önemi arz etmektedir. Bu ham maddeyi ucuza ve kısa sürede almamız lazım. Bundan dolayı ülke ekonomisine ciddi katkılar sunacağız."

Bu hammaddelerin yurt dışından getirilip işlenmesinin pahalı olduğunu belirten Ilgar, "Biz burada kısa sürede ve daha uygun fiyata elde ediyoruz. Buradan çıkan ham maddeler elektrikli araçların bataryalarının üretiminde kullanılabilecek. Tabii bu konuda önümüzün açılması noktasında devlet büyüklerimizden beklentimiz var." diye konuştu.