Yeme Bozukluğu Nedir? Yaygın Belirtileri Nasıl Anlaşılır?

Yeme bozukluğu nedir anlamı sorusunun cevabı, kişinin beslenme tutumu ve beden algısının bozulmasıyla karakterize edilen, depresyon, anksiyete ve madde bağımlılığı gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen psikiyatrik problemlerdir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından "önemli tıbbi durum" olarak tanımlanan bu bozukluklar, özellikle ergenlik dönemindeki (adolesan) ve genç erişkinlerde yaygınlık göstermektedir. Bu durumlarda bireyler, kendilerini olduğundan daha şişman algılayabilir, aşırı kısıtlı gıda alımı, yemek sonrası kusma, laksatif kullanımı veya yoğun egzersiz gibi telafi edici davranışlar sergileyebilirler.

Yeme Bozuklukları Nasıl Sınıflandırılır?

Amerikan Psikiyatri Birliği (APA), klinik yeme bozukluklarını temel olarak üç ana grupta toplar: Anoreksiya Nervoza, Bulimiya Nervoza ve sınıflandırılamayan (atipik) yeme bozuklukları (özellikle tıkanırcasına yeme sendromu). Anoreksiya Nervoza, zayıf bir bedene sahip olma arzusu, kilo almaktan aşırı korku ve beden imgesinde ciddi bozukluk ile karakterizedir. Hastalar genellikle ileri derecede zayıflamış olup, kilo kaybetmek için yiyecek alımını ileri düzeyde azaltır veya yoğun egzersiz yapar. Anoreksiya nervoza için en riskli yaşlar 14-15 civarıdır.

Anoreksiya nervoza bulimiya nervoza farkı nedir sorusu, hastalığın seyrini anlamak açısından kritik öneme sahiptir. Bulimiya Nervoza ise aşırı yeme ataklarının (tıkınırcasına yeme) ardından gelen kusma, laksatif kullanımı gibi telafi edici davranışların ön planda olduğu bir tablodur. Anoreksiya’dan farklı olarak, Bulimiya hastaları genellikle normal beden ağırlığında veya hafif kilolu olabilirler. Bulimiya nervoza için tipik başlangıç yaşı ise 18-19 civarıdır. Her iki durumda da amaç kilo almanın önüne geçmek olsa da, klinik görünümleri ve başlangıç yaşları farklılık gösterir.

Yeme Bozuklukları Neden Olur ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Yeme bozukluklarının oluş nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, etiyolojide biyolojik, psikososyal ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. Yeme bozuklukları neden olur sorusunun altında yatan sebepler arasında genellikle düşük benlik saygısı, depresyon, kontrol kaybı duygusu, değersizlik hissi ve aile içi iletişimde yaşanan problemler yer almaktadır. Bu bozukluklar sadece yiyecek ve ağırlıkla ilgili olmayıp, içsel karmaşaya dışsal bir çözüm arayışı olarak da görülebilir.

Mortalite oranı yüzde 10’lara yaklaşabilen bu hastalıkların tedavi protokolü, mutlaka multidisipliner olmalıdır. Tedavi, psikiyatri uzmanının liderliğinde diyetisyen ve endokrinoloji hekimi gibi farklı dalların işbirliğiyle yürütülür. Tedavide psikoterapi vazgeçilmez bir yere sahiptir; aile ile iş birliği ve hastanın tedaviye katılımının sağlanması ilk hedefler arasındadır. Hastalığın tekrarlama riski yüksek olduğu için tedavi süreci uzun soluklu ve kapsamlı olmalıdır.