Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yerli ve milli hibrit roketle aya sert iniş gerçekleştirileceğini açıklamasının ardından uydular ile roketleri tehdit eden uzay çöpleri de yakın markaja alındı. Türksat Gözlemevi, daha önce uyduları yörüngede tutmak ve uzay çöplerinden korumak için devreye aldığı Uzay Cisimleri Takip Uyarı Sistemi’ni artık daha yaygın kullanacak.
Resul Ekrem Şahan Ankara
Türkiye, 4 haberleşme uydusunu koruma altına almak için geliştirdiği projeyi yeni Uzay Programı kapsamında daha aktif olarak kullanacak.
Güvenli rota çiziliyor
Türkiye’de üniversiteler ve TÜBİTAK bünyesinde 10’u aşkın gözlemevi bulunurken, bunlar içerisinde en stratejik olanı ise Türksat’ta yer alıyor. Uyduları korumak için geliştirilen Uzay Cisimleri Takip ve Uyarı Sistemi Projesi, 2019 yılında aktif olarak kullanılmaya başlandı. Projeyle Türksat Gözlemevi’nden uzay çöplüğünde başıboş gezen uydu ve roket parçalarının yörüngelerini hesaplayan ve çarpışma analizlerini yapan teknisyenler uydulara güvenli bir rota çiziyor.
Uydular 7/24 izleniyor
2013 yılı içinde faaliyete geçen Türksat Gözlemevi’yle Türksat haberleşme uydularının kontrol ve işletmesi 7/24 esasına göre yapılıyor. Uluslararası kurallar çerçevesinde yörüngelerinde tutularak uydu haberleşmesinin kesintisiz ve verimli bir şekilde sağlanabilmesi amacıyla da periyodik manevraların planlanması ve yörüngenin ölçümü için gerekli işlemler Türksat tarafından gerçekleştiriliyor. Türksat bu kapsamda 2019 yılında devreye aldığı proje ile periyodik manevraları da kapsayacak şekilde uyduların uzay çöplüğünde başıboş gezinen yabancı cisimlerden korunmasında büyük başarı sağladı.
Mesafeler ölçüldü
Türksat Gözlemevi’nde gerek Türksat uydularının gerek diğer gök cisimlerinin kontrolleri sürdürülürken, analizler ve uydular arası mesafelerin ölçülmesi çalışmaları da tamamlandı. TÜBİTAK tarafından da desteklenen projeyle Türksat Gözlemevi’nde gerçekleştirilen gözlemlerle elde edilen optik görüntülerin analiz edildiği, görüntülerde yer alan uzay cisimlerinin yörüngelerinin tanımlandığı, uzay cisimlerinin mesafe ölçümlerinin ve çarpışma tahlillerinin yapıldığı, ileriye dönük uyarı üreten bir yazılım da geliştirildi. Türksat mühendisleri bu çalışmalarla uyduların yol haritalarını ve izledikleri rotada karşılaşabilecekleri olası riskleri de hesapladı.
Tehditte manevra hamlesi
Uyduların kendilerine tanımlanan yörünge ve rotada hareket etmelerini sağlayan Türksat, periyodik manevralarla da uyduları rotasında korumayı sürdürüyor. Ancak gözlemevinde yapılan ön çalışmalarla da çarpma riski bulunan uzay cisimlerinin haritaları çıkarılarak, karşılaşma riskine karşı ani manevra kararları alınabiliyor. Bugüne kadar bu kararı almayı gerektiren bir tehdit söz konusu olmazken, mühendisler tehditlere karşı uzayı izlemeyi sürdürüyor.
