TOKİ talep örgütlenmesi nedir? Talep örgütlenmesini kim organize eder? Talep örgütlemesi sistemi nasıl işler? İşte TOKİ başvuru ve çekiliş sonucu aşamalarında merak edilen bu soruların detayları...
TOKİ talep örgütlenmesi nedir? Talep örgütlenmesini kim organize eder? Talep örgütlemesi sistemi nasıl işler? İşte TOKİ başvuru ve çekiliş sonucu aşamalarında merak edilen bu soruların detayları...
TOKİ talep örgütlenmesi nedir?
TOKİ, nüfusu 40 binin altında olan yerleşim birimlerine yönelik projelerde talebin düşük olabileceğini göz önüne alarak, yapılacak toplu konut yatırımlarının atıl duruma düşmemesi amacıyla talep örgütlenmesi koşulu aramaktadır. Bu yöntemde, konut ihtiyacı belediyece gerçekleştirilen anket yöntemiyle belirlenmektedir. Böylece TOKİ, hem özel sektörün faaliyet göstermediği bu bölgelerde vatandaşların konut ihtiyacını karşılamayı hem de “ihtiyaç kadar” konut üretmek yoluyla yatırımlarından azami verim almayı hedeflemektedir.
Talep örgütlenmesi kim tarafından organize edilir?
Talep örgütlenmesi belediyeler tarafından organize edilmektedir. TOKİ, nüfus yoğunluğunun düşük olduğu bu bölgelerde, konut uygulaması yapılacak arsa ve müşteri temini belediyenin sorumluluğunda olmak kaydıyla toplu konut projeleri yapmaktadır.
Talep örgütlenmesinde TOKİ’ye başvuruyu belediyeler mi yapıyor?
Evet. Bu sistemde, kent merkezi veya merkeze yakın gelişme aksı üzerinde yer alan, genel altyapısı tamamlanmış belediye mülkiyetindeki arsa, konut inşaatı yapılmak üzere TOKİ’ye önerilmektedir. Projenin TOKİ tarafından uygun görülmesi halinde, önerilen arsanın mülkiyeti belediye tarafından TOKİ’ye devredilmektedir. Belediye mülkiyetinde projeye uygun arsa yoksa yine belediye tarafından tespit edilen hazine arsası önerilebilmektedir. Bu önerilerin TOKİ tarafından değerlendirilebilmesi için belediyenin başvuruyu gerekli teknik belgelerle birlikte yapması gerekmektedir.
Talep örgütlenmesi sistemi nasıl işliyor?
Belediye, öncelikle bölgedeki konut talebini belirlemek üzere, TOKİ tarafından hazırlanarak belediyeye gönderilen anket formu ile bir anket yapmaktadır. TOKİ’den konut edinmek isteyenler; bu anket formunda tercih ettikleri konut tipine, metrekare büyüklüklerine, oda sayılarına, fiyatlarına ve ödeme koşullarına göre tercihlerini belirtmektedir. TOKİ, bu anketler doğrultusunda ortaya çıkan konut ihtiyacına göre plan yapmakta; konut tipini, tahmini fiyat ve satış koşullarını hazırlayarak ilgili belediyeye göndermekte ve belediyeye belli bir süre vermektedir. Aynı zamanda o yerleşim bölgesindeki Ziraat Bankası Şubesi’nde TOKİ adına bir hesap açtırılmaktadır. Belediye, TOKİ’nin belirlediği kriterler çerçevesinde duyuru yapmakta, konut edinmek isteyen vatandaşlar başvurularını belediyeye yapmakta ve başvuru formunu doldurarak taahhütname imzalamaktadır. Başvuru için; 2+1 75 m2 kadar olan konutlar için 4.000 TL, 3+1 ve daha yüksek m2 konutlar için 6.000 TL başvuru bedelini Ziraat Bankasının ilgili şubesine yatırmaktadır. Konut talebi toplama süreci tamamlandığında TOKİ; başvuru sahipleri listesiyle başvuru bedellerinin ödendiğine ilişkin dekontları hem banka hem de belediyeden çift kontrol sistemiyle denetlemektedir. Başvuruda bulunanların sayısının TOKİ tarafından uygun görülen sayıya ulaşması halinde proje ihaleye çıkarılmaktadır. İhale sonucunda TOKİ kesin satış fiyatlarını belirlemekte ve belediyeye bildirmektedir. Konut satış fiyatları üzerinden konut hak sahipleri ile gayrimenkul satış sözleşmesi imzalanmaktadır.
Talep örgütlenmesine başvuruda bulunanların konut almaktan vazgeçmesi halinde başvuru bedelleri geri ödeniyor mu?
Evet. Başvuru bedeli geri ödenmektedir.
Talep örgütlenmesine yapılan başvuru sayısının düşük kalması ve projenin yürürlüğe girmemesi halinde başvuru ücretleri ne oluyor?
Yeterli talep olmaması veya mücbir sebepler nedeniyle projenin gerçekleştirilememesi halinde, başvuru bedeli TOKİ tarafından belirlenecek geri ödeme takvimi çerçevesinde en kısa sürede geri ödenmektedir.
TOKİ nedir?
Ülkemizde konut yapım hamlelerinin en önemli hareket noktası, yaşanan büyük depremler olmuştur. Cumhuriyetin hemen başında, 1924 yılında yaşanan deprem (Erzurum/Horasan) sonrasında, Eytam Sandığı’nın Emlak ve Eytam Bankası'na dönüştürülmesiyle (1926) devletin, yapı sektörüne ve imar faaliyetlerine fiilen destek olması kararlaştırılmıştır.
1930 yılında çıkarılan Belediyeler Kanunu ile hem sağlıklı konutların yapımı, hem de kamunun konut yapımı amaçlanmıştır ve bu dönemde Ankara Belediyesi işbirliği ile memurlara konut yapımı için Bahçelievler Konut Yapı Kooperatifi kurulmuştur.
1939 yılında yaşanan ve 120.000'e yakın binanin yıkıldığı, 33.000 insanımızın hayatını kaybettiği Erzincan depremi sonrasında ülkemizde konut ve yerleşim sorunu ciddi olarak sorgulanmaya başlanmış ve 1940’larda, Ankara Saraçoglu mahallesinin oluşturulması için Emlak ve Eytam Bankası'nın sorumluluğunda Emlak Bank Yapı Ltd. Şti kurularak 450 konut yapılmıştır.
1980'li yıllara kadar sosyal devlet anlayışı kapsamında planlı kentleşme ve kamunun toplu konut yapımıyla ilgili çeşitli faaliyetler yapılsa da tam anlamıyla başarılı olunamamış ve gecekondulaşma ülkemizin yapısal sorunlarından biri haline gelmiştir.
Kurumumuz, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın talimatları ve 1984 yılında yürürlüğe giren 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile özerk Toplu Konut Fonu'na haiz, Genel İdare dışında Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı adı ile kurulmuştur.
Ancak, zaman içinde yaşanan mevzuat sorunlarıyla kurum atıl duruma gelmiştir. 1990 yılında 412 ve 414 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı şeklinde iki ayrı idare olarak örgütlenmiş, 1993 yılında da Toplu Konut Fonu'nun Genel Bütçe kapsamına alınmasıyla İdare kaynaklarının azalması, İdareyi konut üretiminden uzaklaştırmış, ülkemizin nitelikli konut ihtiyacı tam olarak karşılanamamıştır.
17 Ağustos 1999 tarihinde yaşanan Marmara depremiyle bir kez daha kamunun konut yapımındaki işlev, görev ve eksiklikleri gündeme gelmiştir.
Toplu Konut İdaresi, 2002 yılına kadar 19 yılda 43.145 konutu tamamlamış, yaklaşık 950.000 konutu kredilendirmiştir. 58. Hükümetimizin yürürlüğe koyduğu Acil Eylem Planı çerçevesinde “Planlı Kentleşme ve Konut Seferberliği”nin başlamasıyla TOKİ, yeni bir vizyona kavuşmuştur.
Bu kapsamda 59. Hükümet ile birlikte 28.6.2001 tarihi ve 4698 sayılı Konut Müsteşarlığının Kurulması ve Arsa Ofisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun yürürlükten kaldırılması üzerine Toplu Konut İdaresi, 14/8/2003 tarihli ve 25199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığının D-4-2003-1010 sayılı tezkeresi ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na, 16/1/2004 tarihli ve 25348 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığının D -1-2004-54 sayılı tezkeresi ile Başbakanlığa, 09.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile de Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlanmıştır.
Böylelikle Kurumumuz, şimdiye kadar linkte (http://www.toki.gov.tr/faaliyet-ozeti) güncel bilgileri verilen konut üretimini ve konut finansman desteğini gerçekleştirmiştir.
Toplu Konut İdaresinin 2985 sayılı Kanunla tanımlanan/belirlenmiş görevleri şunlardır;
Yurt içi ve yurt dışında doğrudan veya iştirakleri aracılığıyla proje geliştirmek; konut, altyapı ve sosyal donatı uygulamaları yapmak veya yaptırmak.
Konut sektörüyle ilgili şirketler kurmak veya kurulmuş şirketlere iştirak etmek.
Konut inşaatı ile ilgili sanayii veya bu alanda çalışanları desteklemek.
Doğal afet meydana gelen bölgelerde gerek görüldüğü takdirde konut ve sosyal donatıları, altyapıları ile birlikte inşa etmek, teşvik etmek ve desteklemek.
Bakanlıkların talebi ve bağlı bulunduğu Bakanın onayı halinde talep konusu proje ve uygulamaları yapmak veya yaptırmak.
İdareye kaynak sağlanmasını teminen kar amaçlı projelerle uygulamalar yapmak veya yaptırmak.
Devlet garantili veya garantisiz iç ve dış tahviller ile her türlü menkul kıymetler çıkarmak.
Ferdi ve toplu konut kredisi vermek, köy mimarisinin geliştirilmesine, gecekondu alanlarının dönüşümüne, tarihi doku ve yöresel mimarinin korunup yenilenmesine yönelik projeleri kredilendirmek ve gerektiğinde tüm bu kredilerde faiz sübvansiyonu yapmak.
Yurt dışından, görev alanıyla ilgili harcamalarda kullanılmak üzere Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü üzerine kredi almaya karar vermek.
Konutların finansmanı için bankaların iştirakini sağlayacak tedbirleri almak, bu amaçla gerektiğinde bankalara kredi vermek, bu hükmün uygulanmasına ilişkin usulleri tespit etmek.
Gerektiğinde her çeşit araştırma, proje ve taahhüt işlemlerinin sözleşmeyle yaptırılmasını temin etmek.
Kanunlarla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.
