Duygusal zeka veya irade zekası denen kavramın 1995’ten bu yana dünyada önemi giderek artıyor. “İradeli adam”ın, “irade sahibi insan”ın artık bilimsel değeri var! İş bulabilmek için ise diploma kadar önem taşıyor. Hatta onun bile önüne geçiyor..
Biliyor musunuz bu konu biz müslümanların “büyük cihad” kavramı ile birebir ilişkili. Çünki “iradeli kişi”, nefsi ile cihadı başarabilmiş ve “güzel ahlak” sahibi insan.. Duygusal zeka ile insanların ortak duyguları, iletişim becerileri, insanlık anlayışları, incelik, kibarlık, nezaket gibi yetenekleri tanımlanıyor.
Geçmişte zeka katsayısı IQ bir işe kabul edilmek için yeterliydi, Bugün ise IQ ve EQ birlikte aranıyor. İrade zekası bir işte yükselme ölçüsü olarak görülüyor. Duygusal zekanızı geliştirmenizin formülü ise şunlar:
● Kendinizi iyi tanıyın,
● Duygularınızı ve onları kontrol etmeyi öğrenin,
● Alışkanlıklarınızdan kurtulmayı becerin,
● Kışkançlık, haset, kibir gibi dürtülerinizi yenin,
● İletişim kurma, merak ve öğrenme becerinizi geliştirin,
● Problem çözücü olun,
● Tenkide açık olun.
“Sen seni bil, sen seni!..
Yapılan araştırmalar insanın hayatında arzu ettiği şeyleri elde edebilmesi için en önemli iki etkenin zeka ve irade olduğunu gösteriyor. Kişinin istediği maddi manevi her ne olursa olsun kazanması için en temelde bireysel olarak zeka ve iradeye ihtiyaç duyuyor. Zekanın oluşumunda genetik faktörler, doğum öncesi ve doğum sonrası etkenler söz konusu ve üstelik zeka gelişimi büyük oranda erken çocukluk döneminde tamamlanıyor.
İnsanın belli bir yaştan sonra zekasını geliştirmek için yapabileceği çok çok fazla bir şey yok.
Ancak irade çok şükür ki böyle değil. İnsan kaç yaşında olursa olsun iradesini geliştirebilir. Tabi ki erken yaşlarda özellikle gençlik döneminde yapılacak bir irade eğitimi çok daha zahmetsiz ve çok daha kalıcı olacaktır. Ancak insan her yaşta iradesini eğitilebilir yeter ki bunu istesin ve gereken fedakarlığı yapmaya hazır olsun.
İnsanı mutsuz eden ve hayatını zorlaştıran en önemli problemlerin irade zayıflığı sonucu ortaya çıkıyor.
Şiddetten tembelliğe ve çeşitli sigara, alkol, kumar, gibi bağımlılıklara, sağlıksız beslenmeden hareketsiz yaşamaya kadar çok sayıda problemin temelinde irade zayıflığı yatıyor.
İrade terbiyesinde ilk adım hiç şüphesiz insanın kendisini iyi tahlil edebilmesindedir. Yani insanın kendi iradesiyle alakalı fikir sahibi olması, irade anlamında zayıflıklarını bilmesi ve bu zayıflıkları kapatabilme kararlılığıdır. Herkes en iyi özellikleri sorulduğunda genelde dürüstlük, cömertlik, cesurluk hatta mütevazılık gibi özelliklerini söylüyorlar. “İrade” demek akıllarına gelmiyor.. Ancak en kötü özellikleri ya da başarısızlıkları sorulduğunda verdikleri cevapların büyük çoğunluğunda sebebin irade zayıflığından ileri geldiği anlaşılıyor. Dolayısıyla kişi irade anlamında ilk adımı konuyla alakalı farkındalığı geliştirerek atmalıdır.
