Sivil terör şehit ailesine maaş bağlanır mı?

Terör örgütlerinin; vatanımızı bölmek, milletimizin birliğini bozmak ve devletimizi yıkmak amacıyla sivil vatandaşlarımızı hedef aldığı bu yolla toplumda bir kırılma meydana getirmek istedikleri bilinen bir gerçek.

2014 yılı Kurban Bayramı döneminde bölücü PKK terör örgütünün yandaşları, bu örgütün siyasi uzantısı olan parti genel başkanının kışkırtmasıyla 35 ile şiddet olayları gerçekleştirdi. Bölücü örgüt üyesi, dinsiz-imansız teröristler, fakir vatandaşlarımıza kurban eti dağıtan Yasin Börü ve arkadaşları dahil 31 sivil vatandaşımızı şehit etti.

Takip eden süreçte Suruç ve Ankara’da sivillere yönelik bombalı eylemlerde de çok sayıda sivil vatandaşımız hayatını kaybetti. Bu terör saldırılarında yaralanıp engelli hale gelen vatandaşlarımız oldu.

Türk sosyal güvenlik sistemi, sosyal güvenlik hizmetinde dört yöntemi benimsemiştir. Uygulanan bu yöntemlerden bir tanesi de sosyal tazmindir.

Terör nedeniyle zarar gören sivil vatandaşlarının maddi ve manevi zararlarını devletimizin karşılaması bir sosyal tazmin yani zarar görenin zararının devlet tarafından üstlenilmesidir.

Terörden zarar gören sivil vatandaşlarımızın zararını karşılamak amacıyla 2005 yılında müstakil bir yasa kabul edildi.

5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun gereği, terörden zarar gören sivillere üç tür sosyal tazmin ödemesi yapılıyor.

İlk sosyal tazmin ödemesi, maddi zarar yaşayan vatandaşlarımızın zararının parayla karşılanmasıdır.

İkinci sosyal tazmin ödemesi, yaralananların tedavi döneminde işten güçten mahrum kalması nedeniyle uğradığı iş gücü kaybına karşılık yapılan parasal yardımlardır.

Üçüncü sosyal tazmin ödemesi ise terör saldırısı nedeniyle yüzde 40 ve üzerinde engelli hale gelen vatandaşlarımızla vefatları halinde aile bireylerine bağlanan ve her ay ödenen terör maaşı ve bunun yanında bir seferlik ödenen tazminattır.

5233 sayılı Kanunun 7 inci maddesi hükmüne göre, yaralanma, engelli hale gelme ve ölüm halinde yapılacak ödemeler (7000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktar üzerinden belirleniyor. Memur maaş katsayısı 0,333603 olduğuna göre bu rakamın 7000 gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunan tutar 2.335,22 TL olacaktır.

Buna göre bir defalık ödenecek tazminat tutarları;

Terör olayı nedeniyle üçüncü derece engelli (% 40-59 arası) duruma gelmiş vatandaşlarımıza 2.335,22 TL tutarın 4 katından 24 katına kadar, 9.340,88 TL ile 56.045,28 TL arasında,

Terör olayı nedeniyle ikinci derece engelli (% 60-79 arası) duruma gelmiş vatandaşlarımıza 2.335,22 TL tutarın 25 katından 48 katına kadar, 58.380,50 TL ile 112.090,56 TL arası,

Terör olayı nedeniyle birinci derece engelli (%80 ve üzeri) duruma gelmiş vatandaşlarımıza 2.335,22 TL tutarın 49 katından 72 katına kadar, 114.425,78 TL ile 168.135,84 TL arası, nakit tazminat ödemesi yapılıyor.

Terör nedeniyle hayatını kaybeden vatandaşlarımızın mirasçılarına, 2.335,22 TL tutarın 50 katı tutarında, 116.761,00 TL tazminat veriliyor.

Terör olayı nedeniyle üçüncü dereceye kadar engelli olmaksızın yaralananlara ise 2.335,22 TL tutarın 6 katına kadar, 14.011,32 TL tutarda tazminat ödemesi yapılıyor.

Terör nedeniyle engelli duruma düşen Gazilerle sivil şehitlerin hak sahiplerine bağlanacak aylık miktarları, engellilik derecesine göre farklılık gösteriyor. Öncelikle (9.500) gösterge rakamı, 0,333603 olan memur aylık katsayısı ile çarpılarak 3.169,23 TL tutar hesaplanıyor.

Üçüncü derece engelli olan sivil gazilere hesaplanan bu tutarın yüzde 60’ı olan 1.901,54 TL, ikinci derece engelli olanlara bu tutarın yüzde 80’i olan 2.535,38 TL, birinci derece engelli olanlara ise tamamı olan 3.169,23 TL maaş bağlanıyor. Ödenen bu maaşlara ayrıca yüzde 5 oranında ek ödeme ödeniyor.

Sivil şehitlerin hak sahibi aile bireylerine 3.169,23 TL tutarın, ölüm maaşı hisseleri oranında ödeniyor. Bir dul eşe iki ve üzeri yetim çocuğa aylık bağlanacaksa ödenen maaş 3.169,23 TL’nin yüzde 5 ek ödeme ilavesiyle toplamda 3.327,69 TL oluyor. Sadece bir dul eşe aylık bağlanacaksa ek ödeme dâhil 2.495,77 TL ödeniyor. Sadece bir çocuğa maaş bağlanacaksa 1.663,84 TL ödeme yapılıyor. Aylık bağlanacak eş ve çocuk yoksa anne veya babaya aylık bağlanması halinde bu 3.327,69 TL tutarın yüzde 25’i olan 831,92 TL ödeniyor. Hem anneye hem babaya aylık bağlanması halinde her birine bağlanacak aylık tutarı 415,96 TL oluyor.

Bekar sivil şehitlerin anne ve babasına bağlanan aylık oldukça düşük. Bu nedenle yasada tek hak sahibi ve iki hak sahibi hali için bir alt sınır aylık düzenlemesi yapılması isabet olacaktır.

Burada da mevcut sosyal güvenlik yasalarında düzenlenen alt sınır aylık uygulamasından hareketle, hesaplanan tutarın yani bu yıl için 3.327,69 TL tutarın, bir kişiye aylık bağlanması halinde yüzde 80’i tutarında (2.662,15 TL) hem anneye hem babaya aylık bağlanması halinde yüzde 90’ı tutarında yani her birine 1.497,46 TL maaş ödenmesi oldukça hakkaniyetli olacaktır.

Son dönemde bir muhalefet parti liderinin eline kağıt tutuşturulduğunu ve bu konuyu istismar ettiğini hepimiz gözlemlemekteyiz. Bu konuyu art niyetli siyasetçilere istismar ettirmeme adına ve hakkaniyet gereği, terör aylığı için alt sınır aylığı belirleyen yasal düzenlemeyi yapmanın zamanının geldiğini hatırlatmış olayım.