ABD Avrupa Kuvvetleri Komutanlığı (EUCOM) iki Rus Su-27 uçağının, Karadeniz'de ABD'ye ait MQ-9 İnsansız Hava Aracını taciz ettiğini, uçaklardan birinin çarptığı MQ-9'un uluslararası sulara düştüğünü duyurdu.

EUCOM'dan yapılan yazılı açıklamada, Rusya'ya ait iki Su-27 uçağının Karadeniz üzerinde ABD Hava Kuvvetlerine bağlı MQ-9 istihbarat, gözlem ve keşif insansız hava aracına (İHA) "profesyonel olmayan bir şekilde önleme yaptığı" kaydedildi.

Açıklamada, "Sabah saat 7.30 sularında Rus Su-27'lerinden biri MQ-9'ın pervanesine çarptı. ABD Kuvvetleri MQ-9'u Karadeniz'de uluslararası sulara düşürmek zorunda kaldı. Çarpışmadan önce Su-27 uçağı düşüncesizce, çevreye zarar vererek, gayri profesyonel bir şekilde MQ-9'un üzerine yakıt püskürttü ve önünde uçtu. Bu olay güvensiz ve gayri profesyonelliğin yanı sıra beceriksizliğin göstergesidir." denildi.

Bu olayın, Rus pilotlar tarafından gerçekleştirilen bir dizi tehlikeli eylemin devamı olduğuna işaret edilen açıklamada, bu davranışların tehlikeli olduğu ve yanlış hesaplamalara yol açabileceği kaydedildi.

Açıklamada sözlerine yer verilen ABD'nin Avrupa ve Afrika Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral James B. Hecker, "Bizim MQ-9 hava aracımız uluslararası hava sahasında Rus uçağı tarafından vurulduğunda rutin operasyonlar yürütüyordu." değerlendirmesinde bulundu.

Hecker, MQ-9'un düştüğünü ve kaybedildiğini aktararak Rus pilotun bu davranışının neredeyse kendi uçağının da düşmesine neden olacağını belirtti.

ABD'li general, "ABD ve müttefik hava araçları uluslararası hava sahasında operasyon yürütmeye devam edecek ve Rusya'ya operasyonlarını profesyonel ve güvenli bir şekilde yapması çağrısında bulunuyoruz." dedi.

Rusya Savunma Bakanlığı, Karadeniz'de ABD'ye ait MQ-9 insansız hava aracının (İHA) Ukrayna'daki operasyon nedeniyle uluslararası standartlara uygun olarak tüm hava sahası kullanıcılarına bildirilen geçici durum alanını ihlal ettiğini açıkladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, sabah saatlerinde Kırım yarımadası bölgesinde Karadeniz suları üzerinde Rus hava kuvvetlerinin hava sahası kontrol araçlarının, Amerikan MQ-9 İHA'sının Rusya devlet sınırlarına yöneldiğini tespit ettiği belirtildi.

ABD'ye ait İHA'nın hava sahası kullanımına yönelik "geçici durum alanı" sınırlarını ihlal edecek şekilde transponderlerini kapatarak gerçekleştirdiğinin altı çizilen açıklamada, bu alanın "özel askeri operasyon" yürütmek amacıyla oluşturulduğu, bu bilginin uluslararası hava sahasının tüm kullanıcılarına iletildiği ve uluslararası standartlara uygun olarak yayımlandığı hatırlatıldı.

Söz konusu alanı ihlal edenin kimliğini tespit amacıyla görev başındaki hava savunma kuvvetlerine ait savaş uçaklarının havalandığı kaydedilen açıklamada, "Moskova saati ile 09.30 sıralarında yapılan keskin manevra sonucunda MQ-9 İHA irtifa kaybederek kontrolsüz uçuşa geçti ve su yüzeyine çarptı. Rus savaş uçakları silah kullanmadı, İHA ile temas kurmadı ve güvenli bir şekilde üsse döndü." denildi.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby, Rus uçaklarının Karadeniz'de Amerikan insansız hava araçlarını (İHA) taciz etmesi ve bunun sonucunda ABD'ye ait bir MQ-9'un düşmesine ilişkin, Rusların müdahalesini "tehlikeli, profesyonellik dışı ve pervasızca" diye yorumladı.

Günlük basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kirby, Rus uçakları tarafından bu tarz tacizlerin "alışılmadık bir hadise olmadığına" işaret etti.

Son haftalarda Ruslar tarafından Karadeniz üzerindeki ABD İHA'larına tacizlerin olduğunu belirten Kirby, son olaya ilişkin, Rusya'nın Karadeniz üzerinde ABD'nin İHA uçurmasını caydırmaya yönelik bir mesaj vermek istediyse bunun başarılı olmayacağını söyledi.

Kirby, "Uluslararası sular üzerindeki uluslararası hava sahasında uçmaya ve faaliyet göstermeye devam edeceğiz. Karadeniz hiçbir millete ait değildir. Dünyanın bu bölgesinde ulusal güvenlik çıkarlarımız için yapmamız gerekeni yapmaya devam edeceğiz." şeklinde konuştu.

Savaştan önce de Karadeniz üzerinde ABD İHA'larının uçtuğunu ancak savaş sonrasında son bir yılda sürekli olarak Karadeniz hava sahasında İHA uçurduklarını söyleyen Kirby, uluslararası hava sahasında uçmadan önce Rusları bilgilendirmeleri gibi bir zorunluluklarının olmadığını dile getirdi.

Kirby, ABD Dışişleri Bakanlığının Rus mevkidaşlarıyla görüşeceğini ve bu "tehlikeli ve profesyonellik dışı" engelleme konusundaki endişelerini dile getireceklerini bildirdi.

ABD'li Wall Street Journal düşen İHA'nın ABD tarafından "kurtarılmasının" pek de mümkün olmadığına dikkat çekiyor: Drone'u kurtarmak zor olabilir. ABD donanması, Rusya'nın Şubat 2022'deki Ukrayna işgalinden kısa süre sonra Karadeniz'deki operasyonlarını durdurdu. Gemilerin Karadeniz'e girişini kontrolü altında tutan Türkiye, savaş başladıktan sonra Boğaz'ı savaş gemilerinin geçişine kapattı. Rusya ise Karadeniz'deki savaş gemilerini kullanmaya devam ediyor.

CNN'e konuşan emekli korgeneral Mark Hertling ise Rusya'nın bu tarz eylemleri Karadeniz üzerinde sıklıkla sergilediği ve Karadeniz'i kendi gölü gibi gördüğünü yorumunu yaptı.

Katar merkezli AL Jazeera de ABD ile Rusya arasındaki bu tarz karşılaşmaların "rutin" olduğunu belirtti.

ABD, Rusya'nın Washington Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığına çağırdı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, günlük basın açıklamasında, ABD'nin "bu güvensiz, profesyonelce olmayan müdahaleye güçlü itirazlarını" iletmek için üst düzey Rus yetkililerle "doğrudan temasa geçtiğini" söyledi. "Rus büyükelçisini bu mesajı ileteceğimiz birime çağırıyoruz." diyen Prize, çağrı sürecinin devam ettiğini ve görüşmenin bugün ABD yerel saatiyle öğleden sonra gerçekleşmesinin beklendiğini de sözlerine ekledi.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Tuğgeneral Patrick Ryder, Rus uçaklarının Karadeniz üzerinde çarptığı ABD insansız hava aracının (İHA) pilotu tarafından düşürüldüğünü ve Rusya'nın İHA'yı henüz ele geçirmediğini söyledi.

Rus Su-27 savaş uçağının, Karadeniz üzerinde keşif uçuşu yapan ABD'ye ait MQ-9 tipi İHA'ya çarparak düşmesine neden olduğu olayla ilgili detaylar ortaya çıkmaya devam ediyor.