Giyim firmaları temkinli! Farları açacağız ağır ağır gideceğiz
Giyim sektörü 2019’da verimliliği artırmaya odaklanacak. Sektörün önde gelen isimlerinden İmza Giyim Yönetim Kurulu Başkanı Yasin Taşkınırmak, bu sene tedbirli olacaklarını belirterek, “Güneş açmadan önce hava sisli görünüyor, onun için farları açacağız ve ağır ağır gideceğiz” diye konuştu.
Buğra Kardan
Ünlü giyim markası İmza’nın Yönetim Kurulu Başkanı Yasin Taşkınırmak, kur ve faiz oranlarından AVM’lerde TL’ye dönüş kararına, indirim kampanyalarına kadar pek çok konuda ekonomi editörümüz Buğra Kardan’ın sorularını cevapladı.
Yüksek faiz dengeleri bozdu
-Ekonomide gidişatı nasıl görüyorsunuz?
Tabii ağustos ayında aşırı bir kur artışı yaşandı. Onun getirdiği yüksek faiz oranları ve enflasyon piyasanın dengesini bozdu. Malum, Türkiye ara malları ithal eden bir ülke. Bu süreçte ara mallarının fiyatları önemli oranda arttı. Üretim maliyetlerinde yüzde 50’ye yakın artış görüldü. Hal böyle olunca bankalar yüksek faizli ve kısa vadeli borç vermeyi tercih etti. Bu da doğal olarak piyasanın yavaşlamasına hatta bir dönem kilitlenmesine neden oldu.
-Bu durum devam eder mi?
Bu süreçte hem maliyetler arttı hem de vadeler kısaldı. Zaten Türkiye’de 2013’ten beri ağır işleyen, sıkıntılı bir piyasa vardı. Ülkemizin zaman zaman kur ve faiz riskiyle karşı karşıya kalıyordu. Ama ağustosta başka bir şey yaşandı. Bu kur dalgalanmasının ardından piyasa dağıldı, ticaretin şekli değişti. Sancılar devam ediyor. Biraz daha devam edecek gibi görünüyor.
Vadeler çok kısa
-Hükümetin faizi aşağı çeken adımları yatırımları ve ticareti arttırmada ne oranda başarılı oldu?
Faiz konusunda devlet bankaları önlemler alıyor, adımlar atıyor. Ama özel bankalar işi sıkı tutuyor. Faiz oranları indi ama vadeler halen kısa. Ticaret yapanlar düşük maliyete ve doğru vadelendirmeye ihtiyaç duyar. Ne yazık ki bu ihtiyaçlar tam olarak karşılanmadı. Şu anda vadeler kısa olduğundan yatırım yapılamıyor.
Öte yandan kafalarda soru işaretleri var. Yani “Önümüzdeki dönem ne olacak”, “Seçimden sona neler yaşanacak” gibi sorular kafaları kurcalıyor. Bu sorular yatırım ve ticaret yapmayı, riske girmeyi önlüyor. Firmaları temkinli olmaya itiyor. Dolayısıyla parasal sorunlar sürüyor. Ağustos ayında yaşadığımız dalgalanmanın yankıları devam ediyor.
İkinci yarıda sektör olarak rahatlarız
-Ortamın öngörülebilir olması, bulutların dağılması ne kadar zaman alır?
Belirsizlik yaşıyoruz. Ticaretin en büyük düşmanı belirsizliktir. İnsanlar hareket etmediği, risk almadığı sürece ekonomik sıkıntılar aşılamaz. Tamam şu anda kampanyalar yapıyoruz, indirimlere gidiyoruz ama diğer taraftan maliyetlerimiz artıyor. Kâr marjımız giderek daralıyor. Bu da piyasayı aşırı derecede zorlamaya başladı. Lakin ilerisi için umutluyuz. İkinci yarıda rahatlama olacağı kanaatindeyiz.
-‘Enflasyonla Topyekûn Mücadele Programı’ ile indirim kampanyaları yararlı oldu mu? Üretici ve tüketici fiyatları ile faiz oranları geriledi mi?
Esasında perakende sektöründe yüzde 10 indirim çok basit bir şey. Yani ‘Enflasyonla Topyekûn Mücadele Programı’ bir algıydı. Belli oranda bir başarısı, getirisi oldu. Ama biz ona çok takılmıyoruz. Bizim ciro üretmemiz gerekiyor. Onun için indirim yapmalıyız. Yüksek oranda indirim de yapıyoruz. Zaten sektör indirime odaklı. Devamlı ürün fiyatlarını aşağı çekiyor. Ne var ki insanların paraları artmayınca, alım gücü daralınca indirimler karşılık bulmuyor.
Önemli bir adım atıldı
-AVM kiralarında dolardan TL’ye geçiş kararı alınması fayda getirdi mi, perakendecileri rahatlattı mı?
Esasında 3-4 senedir kurla ilgili şikâyetlerimiz vardı. Pek çok AVM, bu şikâyetlere kulak veriyor, kur sabitlemesi yapıyordu. Ama ağustosta fiyatlar yüzde 50 artınca sorun derinleşti. Tabii kiralarda TL’ye geçilerek önemli bir adım atıldı. Ama dolar 5,43 iken TL’ye dönüş kararı alınması lehimize olmadı. Biz AVM’lerle görüşüp anlaşıyor, kuru 4,5 TL’de sabitliyorduk. TL’ye dönüş kararıyla böyle bir imkân ortadan kalktı.
2020’de büyümeye odaklanacağız
-Sizce 2019, 2018’den daha mı iyi olacak?
Yani 2019’un zor bir yıl olacağı tahmin ediliyor. Bazen güzel oluyor. Bazen iyi olacağını öngördüğümüz yıl kötü geçebiliyor. Ne olacağını bilemiyoruz. Biz 2019’un ilk 6 ayını yok sayıyoruz. İkinci 6 ayda kıpırdanma olacağı görüşündeyiz. Yerel seçimin ardından yeni bir hava oluşabilir. Her ihtimali göz önünde bulundurmak gerekiyor. Biz de bu anlayışla 2019’da daha küçülmemizi, daralmamızı minimum seviyede tutup toparlanmaya; 2020’de de büyümeye odaklanacağız. Bu sene verimliliğe önem vereceğiz. Sağa ve sola çarpmadan, dökülmeden yola devam edeceğiz. İkinci yarıya umutla bakıyoruz. Kazasız belasız yılı geçirmenin derindeyiz. Sisli havada farları yakarak, ağır ağır yola devam ediyoruz.
