Ellerini taşın altına koymadılar yine sınıfta kaldılar

 Akit  Ekonomi 

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından yayımlanan bülten ve verilere göre bankacılık sektörü 2019 yılında 49.75 milyar lira net kâr elde etti. Rakamlar ortada iken halktan topladığını makul maliyetler kapsamında yine halkla paylaşan kamu bankalarının aksine özel bankaların böylesine kritik bir dönemde hem müşteri seçmesi hem de kamu bankalarını örnek almaması tepkilere neden oluyor. 

Uyarılar ard arda geldi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, özel bankaların bu süreçte hiç de iyi bir imtihan vermediğini belirterek, “Ülkemizin ve milletimizin içinden geçtiği bu zor dönemde özel bankaların da üzerlerine düşeni yapmasını bekliyoruz” diyerek özel bankaların sürece gerekli desteği vermemesini eleştirdi.

Kamu bankalarının kurumsal ve ticari işletmelerin yaklaşık 21 milyar liralık borcunu öteleyerek piyasayı önemli ölçüde rahatlattığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, aynı şekilde 800 bine yakın vatandaşın 41 milyar lirayı bulan konut, ihtiyaç, araç kredisi ile kredi kartı borcunun da talepleri üzerine kamu bankaları tarafından ötelendiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan “Kamu olarak tüm sektörleri desteklemek için tüm imkanlarımızı seferber ederken maalesef özel bankalar bu süreçte hiç de iyi bir imtihan vermiyorlar. Özel bankaların da üzerlerine düşenleri yapmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

“Onları da sürece davet ediyorum”

Özel bankalara bir eleştiri de Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’tan geldi. Bakan Albayrak da “Kamu bankaları tüm imkanlarıyla vatandaşların yanında dururken, özel bankaların tavrı bizleri fazlasıyla üzmektedir…” diyerek tepkisini dile getirdi. Bakan Albayrak, özel bankaları uyardı. Kamu bankalarının işletmelerin 20.5 milyar liralık, 795 bin vatandaşın da 40.6 milyar liralık kredi borcunu ötelediğini söyleyen Albayrak, “Kamu bankaları vatandaşın yanında dururken, özel bankaların takındığı tavır bizleri üzmektedir. Onları da sürece davet ediyorum” dedi.

Her kesim vurdumduymazlıktan rahatsız

Sanayici, ihracatçı ve ticaret erbapları bağlı oldukları STK’ların temsilcileri de özel bankaların bu süreçte daha etkin rol almasını talep ederek, vurdumduymaz tavırlarından vazgeçmeleri gerektiğini savunuyor.

BDDK Başkanı Mehmet Ali Akben, “Bankalarımızı müşteri odaklı davranmaya, kredi kanallarını açık tutmaya, kurumumuz ve sektör birlikleri tarafından alınan kararlara uymaya davet ediyorum” derken, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, ‘’Tüm bankalarımızı, sıkıntıya düşen tüm firmalarımıza destek olmaya çağırıyorum’’ mesajını vermişti.

Cevap bekliyorlar

TİM Başkanı İsmail Gülle, İTO Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç ve MÜSİAD Genel Başkanı Abdurrahman Kaan da, bu zorlu süreçten bankaların eşgüdümlü çalışarak çıkılabilineceğini vurgulamışlardı. Şu ana kadar bu çağrılara net cevap veren bir özel banka olmadı.

 Özel bankalar tarafından geri çevrilen taleplerden başlıcaları şunlar:

l Bazı borçları ertelerken yüksek faiz talebinde bulunuluyor.

l Sicili bozuk olmasa da esnaftan rehin, ipotek, tapu gibi belgeler isteniyor.

l Daha önce borç yapılandırmasında bulunanların talepleri geri çevriliyor.

l Kredisi onaylanan, sözleşmesi imzalanan hatta parasını ertesi günü alabileceği söylenen kişiden son anda kefil isteniyor.

l Enflasyona endeksli TÜFE+4 oranıyla kredi kullanan müşterilerin “6 aylık periyotlarla enflasyon oranına göre faiz miktarının düşmesi” şeklindeki sözleşmesine rağmen banka, krediye uygulanan faiz oranını TÜFE ortalaması düşmesine rağmen yükseltiyor.

l İhracat kanallarındaki sıkıntı nedeniyle fabrikasını satmak isteyen firmanın, aynı değerde gayrimenkul teminatı olmasına rağmen banka değişime yanaşmıyor.