Bebeklerin ayına göre verilecek olan yeni besinlerin doğru miktarda ve içerikte olmasına da ayrıca dikkat edilmeli. Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı Uzmanı Dr. Eda Balanlı, hangi besinlere ne zaman ve nasıl başlanmasıyla ilgili annelerin işini kolaylaştıracak önerilerde bulundu.
NE ZAMAN BAŞLANMALI?
6. aydan sonra tek başına anne sütü, bebeğin besin ihtiyacını karşılamada yetersizdir. Bu dönemde besin gereksinimlerini karşılamak için anne sütüne ek olarak tamamlayıcı besinlerin bebeğe verilmesi gerekir. Bu şekilde bebek, anne sütünden en fazla oranda fayda sağlamış olur. Sadece mamayla beslenen bebeklerde ise ek besinlere 4. aydan sonra başlanabilir. İlk 4 ay nörolojik gelişimin yeterli olmaması nedeniyle ek besinlere bu aydan önce başlanması, yiyeceklerin bebeğin soluk borusuna kaçmasına neden olabilir. Bunun yanında obezite, tip 1 diyabet ve çölyak hastalığı riskinde de artışa neden olur. Diğer yandan ek besinlere geç başlanması ise yetersiz enerji alımına, büyümenin yavaşlamasına, demir eksikliğine, oral motor aktivitenin geç olgunlaşmasına ve bebeğin besini reddetmesine yol açabilir.
HANGİ BESİNLERLE BAŞLANMALI?
Taze hazırlanmış meyve püresi, bebeğe verilecek ilk ek besindir. Meyve püresi hazırlanırken cam rende kullanılması ve hazırlandıktan sonra bekletilmeden bebeğe verilmesi uygundur. İlerleyen zamanlarda birkaç gün arayla diyetine yeni bir meyve eklenmelidir. Meyve püreleri; haşlanmış havuç, kabak ve taze fasulye gibi sebze püreleriyle dönüşümlü olarak verilmelidir. Ek besinlere geçtikten sonra anne sütüne de devam edilmelidir.
BEBEK GÜN İÇİNDE NE KADAR EK BESİN ALMALI?
6 aylık bir bebeğin mide kapasitesi 180 ml. (1 çay fincanı), 1 yaşındaki bebeğin mide kapasitesi ise 240 ml (1 su bardağı) kadardır. Bu nedenle ek besinler verilirken gerçekçi miktarlar seçilmeli, bebeğin yiyemeyeceği kadar çok miktarda besin verilmeye çalışılmamalıdır. Bu durum besin reddi veya kusmaya neden olabilir. Beraberinde anne sütü alan 6-8 aylık bir bebeğe günde 2-3 öğün, 9-11 aylık bir bebeğe ise 3-4 öğün ek besin yeterlidir. 12-24 aylık bebeğe gerekirse 1-2 ara öğün de eklenebilir. Anne sütü yok veya azsa devam sütüyle tamamlamak uygundur.
BEBEĞE VERİLMEMESİ GEREKEN BESİNLER
İnek sütü yüksek protein içeriği nedeniyle alerjiye neden olabilir. Ayrıca kalsiyum/fosfor dengesinin uygun olmaması, demir emiliminin iyi olmaması ve en önemlisi demir eksikliğine bağlı kansızlığa neden olması açısından 1 yaşından önce önerilmez. Yumurtanın beyazı, deniz ürünleri, fındık, fıstık, çilek ve narenciye gibi alerjik besinlerin verilmesi de ertelenebilir. Çay, şekerli yiyecekler, konserve, hazır besinler, hazır meyve suları, karbonatlı içecekler, katkı maddeleri içeren ticari ürünler, şekerli yoğurt, tuzlu ve acılı besinler ile genetiği değiştirilmiş yiyecekler bebeğe verilmemelidir. Botulizm denilen bir hastalığa neden olabilen bal da yine 1 yaşından önce verilmez.
