Uzman isimden kritik öneri! Isınan hava çığ riskini artırıyor

Van ve çevresinde kış boyunca etkili olan yoğun kar yağışının ardından çığ tehlikesine dikkat çekildi.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, havanın ısınmasıyla dağlık alanlarda çığ riskinin artacağına dikkati çekerek, bu bölgelerde kontrollü patlatma yapılmasını önerdi.

Engebeli coğrafyası ve yüksek rakımlı dağları nedeniyle kışın çığ riskinin fazla olduğu Van'ın kırsal bölgelerinde, bu yıl yağışlar genellikle yoğun kar şeklinde düştü.

Van YYÜ Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alaeddinoğlu, AA muhabirine, havanın ısınmaya başlamasıyla dağlarda ve dik yamaçlarda çığ riskinin oluştuğunu ifade etti.

Aralık, ocak ve şubatta bölgenin ihtiyaç duyduğu yağışların kar olarak gerçekleştiğini belirten Alaeddinoğlu, "Geçmişin aksine ocak ayında bölgeye yüksek basınç değil, daha çok alçak basınç ve yağışlı bir hava hakim oldu. Aslında Türkiye'nin tamamında bu hava hareketleri etkiliydi. Dolayısıyla Van, Bitlis, Hakkari ve Muş bölgelerinin tamamında mevsim normallerinin üzerinde düşen kar yağışı gerçekleşti." dedi.

Son yıllarda içme, kullanma ve tarımsal sulama suyu sorunları yaşanan havzada bu yıl yağış durumunun iyi olduğunu ifade eden Alaeddinoğlu, şunları kaydetti:

"Yağışlar, 2026'da nispeten daha az su sorunuyla karşılaşacağımızı gösteriyor. Bunlar olumlu tarafları fakat düşen karla birlikte şöyle sorunlar da var. İçinde yaşadığımız coğrafya hem engebeli hem dağlık. Köyler ve ilçelerin yolları bu vadiler içerisinde. Bu durumda o yamaçlara düşen kar, eğimli yüzeylerden akışa geçerek çığa neden oluyor. Havanın ısınması da bu durumu tetikleyecek. Muhtemelen çığların sayısı artacak. Can ve mal kaybının yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması gerekiyor. Yapmamız gereken şey, özellikle çığın düşeceği alanların kontrollü şekilde patlatılması. Özellikle yol güzergahları, yerleşim yerleri ve insan hareketliliğinin çok olduğu bölgelerde çığ felaketinin önüne geçmek ve hayatı normal akışına sokmak için adımlar atmamız gerekiyor."

Havanın ısınması ve yüzeydeki kar kalınlığı tabakasının eğimle birlikte yükünü taşıyamaması sonucu çığların düştüğünü değerlendiren Alaeddinoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: "Yeterince kar düştüğünde zemin taşıyamaz ve eğim doğrultusunda akışa geçer. Havalar ısınınca yer ile kar örtüsü arasındaki bağ kopacak. Dolayısıyla çığa daha açık hale geldik. Hatırlarsanız bundan birkaç yıl önce bölgemizde yaşanan bir çığ ve sonrasında birçok insanımız hayatını kaybetti. Dolayısıyla yapmamız gereken, benzer olayları yaşamamak adına özellikle insan faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde o çığların kontrollü şekilde düşürülerek can ve mal kaybının önüne geçmek olmalı."