Uzayda veri merkezi hamlesi! SpaceX özelliklerini açıkladı

SpaceX, veri merkezlerini Dünya’dan uzaya taşıma hedefiyle geliştirdiği Starmind projesini resmen tanıttı. Projeye özel internet sitesini de yayına alan şirket, yörüngedeki veri merkezi ağının AI1 adı verilen yeni nesil uydularla oluşturulacağını açıkladı.

SpaceX’in uzun vadeli planına göre Starmind, 1 milyona kadar AI1 uydusundan oluşabilecek dev bir uzay veri merkezi ağına dönüşecek. Şirket, AI1 uydularının Nvidia başta olmak üzere farklı üreticilerin yapay zeka çiplerini destekleyebileceğini belirtti. Uyduların gelecekte Tesla’nın 2 nanometre Terafab üretim tesisinden çıkacak işlemcilerle de uyumlu olacağı ifade edildi.

Paylaşılan bilgilere göre her bir AI1 uydusu ortalama 120 kW, en yüksek seviyede ise 150 kW yapay zeka işlem gücü sağlayacak. Bu kapasitenin, tek bir uydunun günümüzdeki kara tabanlı modern bir sunucu rafına yakın performans verebileceği anlamına geldiği belirtiliyor. AI1 uydularının yüksek işlem gücü, büyük bir platform ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Uyduların tamamen açıldığında yaklaşık 20 metre yüksekliğe ve 70 metre kanat açıklığına ulaşacağı aktarıldı. Bu nedenle fırlatmaların yalnızca SpaceX’in geliştirdiği Starship roketiyle yapılabileceği ifade ediliyor.

AI1 uydularının büyük boyutunun temel nedeninin dev güneş panelleri olduğu belirtildi. Sürekli enerji ihtiyacını karşılamak için tasarlanan bu paneller sayesinde uyduların yaklaşık 600 kilometre irtifada görev yapması planlanıyor. Bu irtifa seçimiyle, daha alçak yörüngede çalışması hedeflenen ve sayısı 100 bine kadar çıkabilecek Starlink Gen3 uydularıyla çakışmanın önüne geçilmesi amaçlanıyor. Starmind sistemi, geleneksel Starlink uydularından farklı olarak internet verisi taşımak yerine yapay zeka çıkarım işlemlerini doğrudan uzayda gerçekleştirecek. Hesaplama sonuçları önce lazer bağlantılarıyla diğer AI1 uydularına aktarılacak, ardından Starlink ağı üzerinden yer istasyonlarına gönderilecek.

SpaceX, uzayın veri merkezleri için önemli avantajlar sağladığını savunuyor. Şirkete göre kesintisiz güneş enerjisi, doğal vakum ortamında soğutma imkanı, Dünya’daki arazi kullanımı ve su tüketimi gibi sorunların ortadan kalkması bu yaklaşımın başlıca avantajları arasında yer alıyor.

AI1 uydularında yaklaşık 110 metrekarelik sıvı radyatörler kullanılacağı açıklandı. Bu sistemlerin, oluşan ısıyı doğrudan uzayın vakumuna yayarak uzaklaştırması hedefleniyor. Ayrıca mikrometeoritler ve uzay çöplerine karşı koruma sağlayacak yedekli soğutma döngülerinin de tasarıma dahil edileceği belirtildi.

Uzmanlar ise vakum ortamında yüksek güçlü yapay zeka sistemlerinin etkili şekilde soğutulmasının ciddi teknik zorluklar barındırdığına dikkat çekiyor. Ayrıca milyonlarca yeni uydunun yörünge trafiği üzerinde oluşturabileceği risklerin de göz ardı edilmemesi gerektiği ifade ediliyor. SpaceX, ilk AI1 prototip uydularını 2027’nin başında uzaya göndermeyi planlıyor. Şirketin aynı yıl içinde Gigasat adı verilen yeni üretim tesisinde seri üretime geçmeyi hedeflediği bildirildi.