Türkiye'ye uzun yıllar yetecek: '694 Milyon Tonluk rezerv keşfedildi!'

Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) Direktörü Bora Şekip Güray, IICEC'in yayımladığı "Türkiye Kritik Enerji Mineralleri Görünümü" raporunu değerlendirdi. Kritik minerallerin yalnızca enerji sektörüyle sınırlı olmadığını vurgulayan Güray, bu minerallerin temiz enerji teknolojileri ve elektrifikasyonun yanı sıra yapay zeka, çip teknolojileri, savunma sanayisi, robotik ve ileri malzeme teknolojileri gibi birçok alanda yaygın kullanıldığını ifade etti.

ÇİN, 20 STRATEJİK MİNERALİN 19'UNDA YÜZDE 70 CİVARINDA PAZAR PAYINA SAHİP Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) verilerine işaret eden Güray, bu minerallerin üretimi ve özellikle rafinajında yüksek konsantrasyon olduğunu, IEA'nın önemli olarak tanımladığı 20 stratejik mineralin 19'unda Çin'in ortalama yüzde 70 civarında pazar payına sahip olduğunu söyledi.

UZUN SOLUKLU VE STRATEJİK PLANLAMA İHTİYACI Çalışmada, Türkiye açısından önemli bulgulara ulaştıklarını belirten Güray, "Katma değerli madencilikte önemli potansiyele sahip bir ülkeyiz. Madenlerimizi sadece ihraç etmesek, ülkemiz içerisinde rafinaj ve işleme teknolojileriyle daha katma değerli ara ve uç ürünlere dönüştürürsek ve bunları ekonomiye kazandırırsak nasıl bir fayda elde edebiliriz diye baktık. Türkiye için önemli fırsatlardan biri bu. Bu, tedarik güvenliği, enerji güvenliği önemli ve dış ticaret, cari işlemler dengemizi iyileştirmek açısından da bir fırsat olarak görünüyor." diye konuştu.

TÜRKİYE'NİN ÖNEMLİ AKTÖR OLACAĞI ÖNGÖRÜSÜ Güray, küreselde talebin hızla arttığı bir dönemde arz tarafında da yüksek yoğunlaşma bulunduğuna dikkati çekerek, "Türkiye'nin doğru adımları attığı takdirde küresel ve bölgesel anlamda zaman içinde önemli bir aktör olabileceğini değerlendiriyoruz." dedi.

Güray, ulusal strateji ve yol haritasına ihtiyaç duyulduğunu belirterek, "Önerilerimizin en tepesinde, ne yapıyorsak yapalım ulusal strateji perspektifiyle gidelim diye bir öneri var. Bunun altında da, strateji konuşuyorsak elbette yol haritası geliyor. Birçok sektör için yol haritalarına ihtiyaç var." ifadelerini kullandı.

EKONOMİK BÜYÜMEYE KATKI Katma değerin rafinaj ve uç ürünlere ulaşmak olduğunu anlatan Güray, "Madeni çıkardıktan sonra uygun proses ve teknolojilerle işleyerek uç ürünlere doğru gidebilirsek, ülke içinde ekonomik büyümeye ve dış ticaret dengesinde iyileşmeye katkı sağlamak mümkün." dedi.

TÜRKİYE İÇİN FIRSATLAR ORTAYA ÇIKIYOR Güray, bu çerçevede Türkiye için ortaya çıkan fırsatlara değinerek, şöyle devam etti: Belirli bölgelere ve minerallere odaklanarak, bu ülkeler ve bölgelerle işbirlikleri üzerinden de değer yaratılabileceğini düşünüyoruz. Kritik mineraller konusuna sadece Türkiye'nin iç pazarı değil, bölgesel ve küresel perspektifle, güçlü kaslarımızı da teknik olarak başka yönlerden kullanabilirsek, doğru iş birlikleriyle hem kendi tedarik güvenliğimizi çeşitlendirme anlamında fayda elde edebiliriz hem de kapasite geliştiririz. Aynı zamanda dünyanın bu kritik minerallerdeki güvenliğinin güçlendirilmesi çabalarına katkı sağlayabiliriz.

TÜRKİYE'NİN NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ AVANTAJI Son dönemde nadir toprak elementlerinin başlıca ekonomilerin kritik mineral listelerinde üst sıralarda yer aldığını aktaran Güray, bu minerallerin elektrikli araç motorlarında kullanılan kalıcı mıknatıslarda, rüzgar enerjisi jeneratörlerinde ve özellikle deniz üstü rüzgar santrallerinde yoğun biçimde kullanıldığını söyledi. Güray, Çin'in yüzde 90'ın üzerindeki pazar payı nedeniyle bu alandaki arzın son derece yoğunlaştığını kaydederek, bu durumun nadir toprak elementlerini stratejik bir konuma taşıdığını ifade etti.

ESKİŞEHİR'İN BEYLİKOVA İLÇESİNDE KEŞFEDİLEN 694 MİLYON TONLUK NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ Türkiye'nin Eskişehir'in Beylikova ilçesinde keşfedilen 694 milyon tonluk nadir toprak elementleri kaynağıyla önemli potansiyele sahip olduğunu vurgulayan ve bu kaynağın azami faydaya nasıl dönüştürüleceğini anlatan Güray, şu ifadeleri kullandı:

Buradaki önerimiz nedir, katma değer. Madencilikten başlamak kaydıyla, doğru proses ve teknolojilerle rafinaja, nihayetinde kalıcı mıknatısa kadar uzanan değer zincirini ülkemiz içinde kurabilmek. Bu zincirin her adımında katma değeri defalarca kat çarpabilmek ve değer yaratabilmek mümkün. Teknolojiyi ne kadar işin içine katarsak, katma değer, ekonomik değer ve stratejik değer de o kadar büyüyor. Buradaki önerimiz, madenden mıknatısa kadar bu değer zincirini doğru stratejiler ve yatırım modelleriyle hayata geçirmek.