Türkiye'nin orada milyarlarca metreküp doğalgazı var! İran istediğini yapsın

ABD-İsrail-İran arasındaki savaşta, enerji tesislerine yapılan saldırılar damga vurmaya devam ediyor. İsrail ve ABD'nin İran'ın en önemli enerji merkezlerinden biri olan Güney Pars sahasını insansız hava araçlarıyla (İHA) vurması, İran'ın da Körfez ülkelerindeki gaz ve petrol tesislerine yönelik misillemesiyle piyasalar allak bullak... Akaryakıt ve gaz fiyatları rekor kırıyor. Körfez'den gelen LNG'ye bağımlı olan Avrupa ve Asya ülkelerinde alarm zilleri çalıyor. Birçok hükümet hem yükselen fiyatlar hem de arz çeşitliliği için tedbirler alıyor.

Türkiye artan fiyatlara karşı eşel mobil sistemini devreye soktu. Petrol fiyatlarındaki artışın vatandaşa minimum yansıması için harekete geçti. Ancak savaşın uzun sürmesi ve petrol fiyatlarının 150-200 dolarlar seviyelerine çıkması durumunda Türkiye'de de makroekonomik dengeler olumsuz etkilenecektir. Gelelim arz meselesine…

Dün sitelerde bir haber geçti. İsrail'in Güney Pars sahasına saldırısı sonrası İran'ın Türkiye'ye gaz sevkiyatını durdurduğu yazıldı. İran ve Katar tarafından paylaşılan Güney Pars sahası, 51 trilyon metreküp rezerviyle dünyanın en büyük doğalgaz sahası konumunda. İran'ın yerel tüketiminin yüzde 70'ini tek başına karşılıyor. Türkiye'nin de önemli tedarik noktalarından biri. Türkiye, yıllık gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 13'ünü (7 milyar metreküp) İran'dan karşılıyor. Öğrendiğim kadarıyla, kesinti sadece bir günlük oldu.

Herkes Ortadoğu'daki gelişmelerin arz güvenliğini tehlikeye atıp atmayacağını soruyor. Biliyorsunuz, son dönemde Türkiye, jeopolitik risklere karşı enerji arz güvenliğinde çok önemli adımlar attı. Bir süredir Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar öncülüğünde farklı enerji kaynaklarına yatırım hamleleri yapılıyor. 12 ayrı ülkeden LNG tedarik ediliyor. Son dönemde ABD'yle uzun vadeli LNG tedarik anlaşmaları imzalandı.

Cezayir ve Umman'dan sıvılaştırılmış doğalgaz tedariki yapılıyor. Türkiye'nin gaz tedarik çeşitliliği ve ithalat portföyünü çeşitlendirme sürecinde kritik bir adım olan Türkmen gazı devreye alındı. Rusya ve Azerbaycan'dan boru hatlarıyla gelen gaz akışı yıllık kontratlar çerçevesinde devam ediyor. Mavi Akım ve TürkAkım hatlarının toplam kapasitesi 30 milyar metreküp. Geçen yıl sadece 21 milyar metreküpü kullanıldı. Milli Enerji ve Maden Politikası'yla başlayan yerli üretime de ağırlık verilmiş durumda.

Karadeniz'de Sakarya gaz sahasında yerli gaz üretimi günlük 10 milyon metreküpe ulaştı. 2026'nın üçüncü çeyreği itibarıyla Karadeniz Sakarya Sahası'nda üretimi 20 milyon metreküpe çıkacak. Böylece yaklaşık 8 milyon hanenin doğalgaz ihtiyacı yerli kaynaklardan karşılanmış olacak. Tuz Gölü ve Silivri'deki depolama tesislerinin 6.3 milyar metreküplük kapasitesinin yüzde 71'i dolu. Üstelik, yoğun kış şartları da geride kalmış durumda…

Velhasıl, Türkiye'nin 2016'dan bu yana uygulamaya koyduğu enerjide tam bağımsızlık adımları bugün meyvelerini veriyor. Yeni yüzer depolama ve yeniden gazlaştırma üniteleri (FSRU), sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisleri, doğalgaz kaynaklarına sahip ülkelerle yaşanacak siyasi ve teknik olası problemlerden kaynaklanacak riskleri azaltmak için yeraltı depolama tesislerinin kapasitelerinin artırılması, kaynak ve güzergah çeşitliliğinin sağlanması, milli gemilerle yerli gaz üretiminin başlatılması Türkiye'yi yaşanan krizlere karşı dayanıklı hale getirdi. Bu nedenle de İran'ın Güney Pars sahasından gaz akışını durdurmasının Türkiye'nin enerji arz güvenliğini sıkıntıya sokması beklenmiyor.