Türkiye'nin dostu olan ülkenin Bayraktar TB2, AKINCI ve ANKA ile ilgili niyeti bell oldu

Türkiye'nin kardeş ülkelerle olumlu ilişkileri savunma sanayiinde ihracat kapılarını da açtı. Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan'la anlaşmalar yapıldı. Türkiye'nin savunma iş birlikleri, 'iki ülke–iki masa' modeli üzerinden ilerliyor.

Türk Cumhuriyetleri ile gelişen ilişkiler, bu ülkelerin Sovyet temelli olan savunma yapılarını da yansıyor. Türkiye'nin Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan'la derinleşen savunma temaslarının uygun fiyat, sistem adaptasyonu ve güven temelli yaklaşım üzerine kurulu olduğunu ortaya koyuyor. Bu model, bölge ülkeleri açısından Moskova veya Pekin'le ilişkileri hassas dengede tutarken tedarik çeşitlendirmesine de imkân sağlıyor.

Türkiye'nin savunma iş birlikleri, 'iki ülke–iki masa' modeli üzerinden ilerliyor. Ülkeler kendi ihtiyaç haritalarına göre Türkiye ile ayrı ayrı anlaşmalar yapıyor. Kazakistan'da ANKA üretimine yönelik altyapı hazırlıkları belirgin şekilde ilerliyor. Baykar Savunma ile ülkede üretim ortaklığı için yeni bir anlaşma zemini oluşturuldu. Kırgızistan, Bayraktar TB2'den AKINCI ve ANKA'ya kadar Türk İHA portföyünün tamamını envanterine dahil eden ilk CSTO ülkesi olarak öne çıkıyor. Özbekistan'da ise Ejder Yalçın gibi zırhlı araç projeleri üzerinden askeri-teknik çerçeve genişliyor.

Yeni Şafak'ın haberine göre, Tacikistan'la savunma ilişkisi özellikle son iki yılda somut bir çerçeve kazanmış durumda. Nisan 2022'de askeri iş birliği çerçeve anlaşması imzalanırken, Temmuz 2023'te yeni bir savunma iş birliği anlaşması ve mali destek paketi yürürlüğe girdi. Bu paket kapsamında Tacikistan'a Türk askeri teçhizatı temini için 50 milyon TL, Tacik personelin Türkiye'de askeri eğitim görmesi için ise 2 milyon TL ayrıldı. Böylece Tacikistan için Türkiye hattı, sistemli eğitim, seçici tedarik ve modernizasyonun başlangıç noktası niteliği taşıyan bir kanal olarak şekilleniyor.

Türkmenistan'la savunma teması ise ülkenin resmi tarafsızlık konumuna uygun bir çerçevede ilerliyor. Afganistan sınırı üzerinden gelen risk algısı sebebiyle, Türkmenistan'ın Türk savunma çözümlerini özellikle zırhlı araçlar, deniz devriye platformları ve insansız hava araçları gibi iç güvenlik odaklı alanlarda değerlendirdiği görülüyor.

Türkiye'nin Orta Asya ülkelerine savunma ürünleri ihracatındaki atılımı dış dünyanın da merceğinde. ABD'de savunma ve güvenlik üzerine analizler Nightingale Intelligence platformu konuya ilişkin kapsamlı bir analiz kaleme aldı. Uzun analizde Orta Asya'da savunma sistemlerinde Rusya'nın askeri-endüstriyel etkisinin bölgede devam ettiği belirtilirken Türk yapımı sistemlerin pazarda daha fazla yer bulmanın da tercihleri etkilediğine dikkat çekildi. Bu kapsamda Türkiye'nin rolünü burada yer değiştirme değil, tamamlayıcı bir kaynak açma şeklinde tanımladı.