Türkiye'de ilk kez kayıtlara geçti! 34 yıldır bir kavanozun içindeymiş!

Türkiye örümcek faunasına yeni bir tarantula cinsi eklendi. Avrupa'daki doğa tarihi müzelerinde yürütülen araştırmalar sırasında, Almanya'nın Frankfurt kentindeki Senckenberg Araştırma Enstitüsü ve Doğa Müzesi koleksiyonunda bulunan bir örümcek örneği yeniden incelendi. Araştırmacılar, farklı bir örümcek familyası üzerinde çalışırken müze koleksiyonundaki kavanozlardan birinde yer alan örneğin, Türkiye'de bugüne kadar kaydı bulunmayan Ischnocolus cinsine ait olduğunu tespit etti.

BAFA GÖLÜ'NDE TOPLANDI, YILLARCA MÜZEDE KALDI Etiket kayıtlarına göre söz konusu örümcek, 10 Nisan 1992 tarihinde Aydın'daki Bafa Gölü'nün doğu kıyısında, antik Herakleia kenti yakınlarında deniz seviyesinden 33 metre yükseklikte bulunan bir taşın altından toplandı. Yapılan morfolojik incelemeler sonucunda örneğin Ischnocolus valentinus türüne ait olduğu belirlendi. Böylece Ischnocolus cinsi ilk kez Türkiye örümcek faunasına resmen kazandırılmış oldu. Keşif, uluslararası hakemli Invertebrate Zoology dergisinin 2026 yılı 23. cildinde yayımlanarak bilim dünyasına duyuruldu.

ULUSLARARASI BİLİMSEL İŞ BİRLİĞİ Araştırma; Kosova, Türkiye ve Birleşik Krallık'tan bilim insanlarının ortak çalışmasıyla gerçekleştirildi. Çalışmada Donard Geci, Dr. Kadir Boğaç Kunt, Dr. Ersen Aydın Yağmur ve Danniella Sherwood birlikte görev aldı. Araştırmacılar, müze koleksiyonlarında bulunan örneklerin yeniden değerlendirilmesinin biyolojik çeşitliliğin ortaya çıkarılmasında ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdiğini ifade etti.

ANTİK DENİZ TİCARETİYLE GELMİŞ OLABİLİR Araştırmacılar, Türkiye'de uzun yıllardır sürdürülen kapsamlı arazi çalışmalarına rağmen Ischnocolus cinsine ait başka bir popülasyona rastlanmamasının dikkat çekici olduğunu vurguladı. Bu durumun, türün Anadolu'da doğal olarak yayılış göstermesinden ziyade geçmişte insanlar tarafından bölgeye taşınmış olabileceği ihtimalini güçlendirdiği belirtildi. Bilim insanlarına göre yaklaşık 2 bin 500 yıl önce önemli bir liman kenti olan Herakleia'nın bulunduğu bölgeye, örümcek antik çağdaki deniz ticareti sırasında yüklerle birlikte ulaşmış olabilir. Ancak bu senaryonun kesinlik kazanabilmesi için yeni arazi çalışmaları ve genetik araştırmaların yapılması gerektiği ifade edildi.

"TÜRKİYE'DEKİ TARANTULA ÇEŞİTLİLİĞİ İÇİN ÖNEMLİ BİR KAYIT" Araştırmacılar arasında yer alan Yaban Hayatı Koruma ve Araştırma Derneği kurucu üyelerinden Dr. Kadir Boğaç Kunt, keşfin Türkiye'nin tarantula çeşitliliği açısından önemli bir gelişme olduğunu söyledi. Kunt, bugüne kadar Türkiye'de Theraphosidae familyasının yalnızca Chaetopelma cinsine ait dört türle temsil edildiğini belirterek, bunlardan Chaetopelma altugkadirorum ile Chaetopelma turkesi türlerinin Türkiye'ye endemik olduğunu hatırlattı. Anadolu'daki tarantulaların yalnızca coğrafi dağılımlarıyla değil, kayalık alanlarda oluşturdukları yuvalar ve yaşam biçimleriyle de ülkenin biyolojik çeşitliliğinin önemli unsurları arasında yer aldığını ifade etti.

KOSİSTEMİN DENGESİNDE KRİTİK ROL OYNUYORLAR Araştırmacılardan Manisa Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir Meslek Yüksekokulu öğretim görevlisi Dr. Ersen Aydın Yağmur ise tarantulaların doğadaki işlevine dikkat çekti. Yağmur, tarantulaların yalnızca etkili avcılar olmadığını, aynı zamanda böcek ve diğer eklembacaklı popülasyonlarının dengelenmesinde önemli rol üstlendiklerini belirtti. Uzun ömürlü olmaları ve belirli yaşam alanlarına bağlı şekilde yaşamaları nedeniyle çevresel değişimlerin izlenmesinde biyolojik gösterge olarak da değerlendirilen tarantulaların, Anadolu ekosistemlerinin sağlıklı işleyişine önemli katkı sunduğunu ifade etti.