Türkiye kararı ilan etti: NAVTEX’lere izin verilmedi... Kıbrıs'ı ve Yunanistan'ı reddettiler

Türkiye, Doğu Akdeniz’de Fransız bayraklı geminin yürüteceği araştırmalara ilişkin Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından yayımlanan NAVTEX’leri geçersiz ilan etti. Ankara, çalışmaların kendi kıta sahanlığı iddiasındaki bölümleri için Türkiye’nin muvafakatının gerektiğini ve izin sürecinin henüz tamamlanmadığını açıkladı

Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Doğu Akdeniz’de Fransız bayraklı bir geminin kablo projesi kapsamında yapmayı planladığı araştırmalara ilişkin tartışmaya doğrudan dahil oldu. Bakanlık, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından yayımlanan seyir duyurularının Türkiye tarafından iptal edildiğini açıklarken, araştırmaların Ankara’nın hak iddia ettiği kıta sahanlığında kalan bölümü için Türkiye’nin onay sürecinin henüz tamamlanmadığını bildirdi. Türkiye’nin 6 Kasım’da yayımladığı iki ayrı karşı-NAVTEX’in ardından Dışişleri Bakanlığı da aynı gece konuya ilişkin resmi açıklama yaptı. Bakanlığın açıklaması, Ankara’nın yalnızca teknik bir NAVTEX itirazında bulunmadığını, kablo çalışmalarının Türk kıta sahanlığı iddiasıyla doğrudan ilişkilendirildiğini ortaya koydu.

DIŞİŞLERİ: “İZİNSİZ VE GAYRİHUKUKİ”

Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın 214 sayılı açıklamasında, Fransız bayraklı geminin, Türkiye’nin dış sınırlarını 18 Mart 2020’de Birleşmiş Milletler’e bildirdiği kıta sahanlığı içerisinde kablo döşenmesine yönelik deniz bilimsel araştırma yapmayı planladığı belirtildi. Bakanlık söz konusu faaliyeti “izinsiz” ve “gayrihukuki” olarak nitelendirerek, Yunanistan ve “GKRY” tarafından bu amaçla yayımlanan seyir ikaz duyurularının Türkiye tarafından iptal edildiğini açıkladı. Açıklamada şu ifadeye yer verildi: “Yunanistan ve GKRY tarafından bu amaçla yayımlanan yetkisiz seyir ikaz duyuruları ülkemizce iptal edilmiştir.” Ankara’nın açıklamasındaki en dikkat çekici bölüm ise araştırma faaliyetinin geleceğine ilişkin oldu. Dışişleri Bakanlığı, geminin çalışmalarının Türkiye’nin kıta sahanlığı iddiasında bulunduğu bölgeye denk gelen kısmı için Türkiye’den izin alınması gerektiğini savundu ve bu sürecin henüz tamamlanmadığını bildirdi. Bakanlık, “ülkemizden alınması gereken muvafakatla ilgili sürecin henüz tamamlanmadığını” belirterek, denizde yapılacak araştırmanın en azından Ankara’nın hak iddia ettiği bölümünde Türkiye’nin onayını şart koştu. Türkiye ayrıca uluslararası hukuktan kaynaklandığını belirttiği “egemenlik haklarını koruma konusundaki kararlılığının tam olduğunu” vurgularken, bölgede iş birliği, diyalog ve eş güdümü esas alan yaklaşımı sürdüreceğini açıkladı. Bugün Kıbrıs’ın dün aktardığı gelişmede Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan’ın yayımladığı iki ayrı NAVTEX’e iki ayrı duyuruyla karşılık vermişti. Antalya istasyonundan yayımlanan 1100/26 numaralı Türk NAVTEX’i, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin MA86-337/26 numaralı seyir duyurusuna yanıt niteliğinde. Bu duyuru, araştırma gemisi Kobi Ruegg’in East to Med Corridor (EMC) denizaltı telekomünikasyon kablosu kapsamında yürüteceği jeofizik çalışmaları kapsıyor.

Türkiye, bu araştırma alanının kendi kıta sahanlığı iddiası içerisindeki bir bölgeye girdiğini savunurken, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilgili alanda seyir duyurusu yayımlama yetkisini de reddetti. Türkiye’nin 1105/26 numaralı ikinci karşı-NAVTEX’i ise Yunanistan’ın HA15-1411/26 numaralı duyurusuna cevap olarak yayımlandı. Ankara, Yunanistan’ın ilan ettiği araştırma sahasının bir bölümünün Türkiye’nin 18 Mart 2020’de BM’ye bildirdiği kıta sahanlığı içerisinde kaldığını ileri sürdü. Türkiye ayrıca bu bölgedeki araştırmalar için onay vermediğini ve çalışmaların Türk makamlarıyla koordine edilmesi gerektiğini bildirdi.