Türkiye F-35'ler konusunda direkten dönmüş: Ülkeyi resmen dolandırdılar

Son dönemde birçok kaza ve arıza olayıyla gündeme gelen F-35 savaş uçakları, parası ödendiği halde S-400 tedariki nedeniyle Türkiye'ye verilmemişti. ABD'nin sözleşme yükümlülüklerine uymaması sürekli satış rakamında değişikliğe gitmesi birçok ülkenin tepkisini çekiyor. Son olarak ABD tarafından Avrupa ülkesine satış rakamına ek olarak 14 milyar dolar fatura çıkarıldı. Söz konusu gelişme, savunma çevreleri tarafından "Türkiye'yi Allah korumuş, iyi ki almamışız" şeklinde yorumlandı.

GDH'de yer alan habere göre, Danimarka'nın 27 adet F-35 savaş uçağı tedarik programının maliyeti, ilk planlamalara göre 14 milyar Danimarka kronu (yaklaşık 2,2 milyar dolar) arttı.

Danimarka Sayıştayı tarafından yayımlanan raporda, Savunma Bakanlığı'nın yükselen maliyetler konusunda parlamentoyu yeterince bilgilendirmediği eleştirisi yer aldı.

Rapora göre F-35 programının 30 yıllık toplam maliyetinin 71,2 milyar Danimarka kronuna ulaşması bekleniyor. Bu rakam; bakım, eğitim, işletme ve diğer destek giderlerini de kapsıyor.

Daha önce Danimarka Savunma Bakanlığı, programın toplam maliyetini 57,1 milyar kron olarak açıklıyordu. Ancak denetçiler, bakanlığın yaklaşık 10 yıldır gerçek maliyetlerin daha yüksek olacağını gösteren verilere sahip olmasına rağmen bu tahmini koruduğunu belirtti.

Danimarka, 27 adet F-35 savaş uçağının tedariki için siparişleri 2016 ve 2017 yıllarında vermişti. Bugüne kadar 23 uçak teslim edilirken, kalan dört F-35'in 2026 ve 2027'nin ilk aylarında teslim edilmesi planlanıyor. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının ardından savunma harcamalarını artıran Kopenhag yönetimi, Ekim 2025'te ilave 16 adet F-35 satın alma kararı da almıştı.

Danimarka Sayıştayı, Savunma Bakanlığı'nın programın toplam maliyetleri üzerindeki kontrolünün yetersiz olduğunu belirterek durumu eleştirdi. Denetçiler ayrıca, parlamentonun maliyet artışları konusunda yeterli şekilde bilgilendirilmemesini "son derece tatmin edici olmayan" bir durum olarak değerlendirdi. Raporda, Savunma Bakanlığı'nın Ekim 2025'te parlamentonun Maliye Komitesi'ne sunduğu bilgilendirme dosyasında bazı gider kalemlerine yer vermediği ifade edildi.

Denetim raporunda maliyet artışlarının yalnızca F-35 programını değil, diğer savunma projelerini de etkileyebileceği vurgulandı. Artan harcamalar nedeniyle Danimarka'nın diğer askeri yatırımlar için kullanabileceği kaynak miktarının azalabileceği belirtiliyor.

Öte yandan güncellenen 71,2 milyar kronluk maliyet hesabına beklenmeyen harcamalar için ayrılacak rezerv bütçe dahil edilmedi. Ayrıca daha önce Savunma Bakanlığı'nın maliyet hesaplarında yer alan iki adet yedek F-35 savaş uçağının yaklaşık 1 milyar kronluk tedarik maliyeti de yeni hesaplamada bulunmuyor. Bu durum, programın nihai maliyetinin ilerleyen yıllarda daha da yükselme ihtimalini gündeme getiriyor.

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.