Türk devletinde 70 yıl sonra bir ilk! Kaplanları bozkırlara döndürüyorlar

Kazakistan'ın Almatı bölgesindeki İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi'nde, "Ümit" adı verilen dişi Amur kaplanının bozkırda doğal yaşam alanına salındığı tören düzenlendi. Törene, Kazakistan Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanı Yerlan Nısanbayev, Rusya Adalet Bakanı ve Amur Kaplanı Merkezi Denetleme Kurulu Başkanı Konstantin Çuyçenko'nun yanı sıra bilim insanları, uluslararası doğa koruma kuruluşlarının temsilcileri ve projede görev alan uzmanlar katıldı.

Bakan Nısanbayev, yaptığı konuşmada, kaplanların tarihi yaşam alanlarına dönüşünün Kazakistan, Rusya ve uluslararası ortakların uzun yıllara dayanan ortak çalışmasının sonucu olduğunu belirtti. Bugün tarihi bir ana tanıklık ettiklerini belirten Nısanbayev, "Kaplanların Kazakistan'dan yok olmasının üzerinden 70 yılı aşkın süre geçtikten sonra ilk kaplan yeniden tarihi yaşam alanına bırakıldı. Bu, devletimizin, Rus meslektaşlarımızın, bilim insanlarının ve uluslararası ortaklarımızın yıllardır yürüttüğü çalışmaların sonucudur. Önümüzde kaplanların izlenmesi ve sürdürülebilir bir popülasyon oluşturulması için büyük bir çalışma var." dedi.

Böylece kaplanların Kazakistan'da tamamen ortadan kaybolmasının üzerinden 70 yılı aşkın süre geçtikten sonra ilk kez bir kaplan tarihi yaşam alanına geri döndü.

ÜMİT'E GPS/GSM UYDU TAKİP TASMASI TAKILDI Doğaya salınmadan önce Ümit, kapsamlı veteriner kontrollerinden geçirildi. Uzmanlar, kaplanın sağlık durumu, davranışları, avlanma becerileri ve insanlara karşı tepkisini ayrıntılı şekilde değerlendirdi. Yapılan incelemelerin ardından tek başına doğada yaşayabilecek durumda olduğuna karar verilen Ümit'e, serbest bırakılmadan önce hareketlerinin anlık olarak takip edilmesini sağlayacak GPS/GSM uydu takip tasması takıldı.

Kaplan, uydu sistemi, fotokapanlar ve diğer modern izleme yöntemleriyle 24 saat boyunca uzmanlar tarafından takip edilecek. Ümit, Mayıs 2026'da Rusya'nın desteğiyle Kazakistan'a getirilen dört Amur kaplanından biri.

İkisi yetişkin, ikisi yavru olmak üzere ülkeye getirilen diğer erkek kaplan ile iki yavru kaplan, İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi'ndeki özel adaptasyon alanlarında uzmanların gözetiminde gelişim ve davranış süreçlerini sürdürüyor.

Erkek kaplan ile yavruların veteriner ve davranış testlerinin tamamlanmasının ardından doğal yaşama bırakılıp bırakılmayacağına karar verilecek.

Ümit'in salındığı İle Nehri Vadisi ile Güney Balhaş bölgesi, tarih boyunca Turan kaplanlarının doğal yaşam alanı olarak biliniyor. Tugay ormanları ve zengin av hayvanı varlığı sayesinde bölge, Orta Asya'nın en büyük yırtıcılarından biri olan Turan kaplanına ev sahipliği yapıyordu. Ancak 20. yüzyılın ortalarında doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi, yabani toynaklı hayvanların azalması ve kaçak avcılık nedeniyle Turan kaplanı Kazakistan'da tamamen yok oldu.

Bilim insanları, son yıllarda yapılan moleküler genetik araştırmaların Turan kaplanı ile Amur kaplanının genetik olarak neredeyse aynı olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor. Bu nedenle Amur kaplanı, Orta Asya'da tarihi yaşam alanlarında kaplan popülasyonunun yeniden oluşturulması için en uygun kaynak popülasyon olarak kabul ediliyor.