Tarihi keşif: 1600 yıllık sessizliğini Akdeniz’in derinliklerinde bozdu! Dünyanın 7 harikasından birisi

İnsanlık tarihinin en görkemli yapılarından biri sayılan ve Antik Dünyanın Yedi Harikası arasında yer alan İskenderiye Feneri, yaklaşık 1600 yıllık sessizliğini Akdeniz’in derinliklerinde bozdu. Mısır’ın doğu limanında yürütülen su altı çalışmaları, tarihin tozlu sayfalarına gömülen bu devasa mirası modern teknolojinin yardımıyla gün yüzüne çıkardı.

Proje kapsamında gün yüzüne çıkarılan devasa bloklar, antik dönemdeki Mısır ve Yunan mimari sentezinin en somut örneklerini oluşturuyor.

Proje kapsamında gün yüzüne çıkarılan devasa bloklar, antik dönemdeki Mısır ve Yunan mimari sentezinin en somut örneklerini oluşturuyor. Uluslararası PHAROS projesi kapsamında gerçekleştirilen operasyonda, her biri 70 ile 80 ton arasında değişen 22 anıtsal blok tespit edildi. Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) arkeoloğu Isabelle Hairy liderliğinde; Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı ile Dassault Systèmes Vakfı ortaklığında yürütülen bu görev, fiziksel bir kurtarma çalışmasının ötesine geçerek dijital bir diriliş öyküsüne dönüştü. Su altından çıkarılan söveler, eşikler ve devasa döşeme taşları, fenerin inşa edildiği dönemdeki mühendislik başarısını kanıtladı. Uzmanlar, bu parçaların Mısır ve Yunan tekniklerinin kusursuz sentezini yansıtan anıtsal giriş kapısına ait olduğunu belirledi.

Onlarca yıla yayılan su altı kazıları sonucunda binlerce arkeolojik obje titizlikle belgelenerek kayıt altına alındı. Fenerin kalıntıları aslında 1968 yılından beri bilinse de, sistematik arkeolojik çalışmalar 1994 yılında Jean-Yves Empereur tarafından başlatıldı. Otuz yıla yayılan bu zorlu süreçte arkeologlar; sfenksler, dikilitaşlar ve granit sütunlar dahil olmak üzere 3.300’den fazla objeyi kayıt altına almayı başardı. Günümüzde ise gelişmiş fotogrametri yöntemleri ve dijital tarama teknolojileri sayesinde bu dev bloklar, sanal ortamda dev bir yapbozun parçaları gibi titizlikle birleştiriliyor.

Yüzyıllarca gemicilere yol gösteren bu devasa yapının tarihsel serüveni, depremler ve yeniden inşa süreçleriyle şekillendi. M.Ö. 3. yüzyılda, I. Ptolemaios Soter döneminde mimar Knidoslu Sostratus tarafından inşa edilen İskenderiye Feneri, 100 metreyi aşan yüksekliğiyle 1.600 yıl boyunca dünyanın en yüksek yapısı unvanını elinde tuttu. Pharos Adası üzerinde yükselerek yüzyıllar boyu gemicilere rehberlik eden bu dev kule, 1303 yılındaki şiddetli depremle ağır hasar alarak kullanılamaz hale geldi. 1477 yılında Sultan Kayıtbay’ın, fenerden geri kalan taşları aynı bölgeye inşa ettirdiği kalede kullanmasıyla yapının fiziksel varlığı büyük ölçüde sona erdi. Bugün yürütülen bu kapsamlı keşif, antik çağın bu eşsiz mühendislik harikasını sadece kitaplarda bırakmayıp görsel bir gerçeklik olarak dünya mirasına yeniden kazandırmayı hedefliyor.