Siz sorun SGK Uzmanı Murat Özdamar cevaplasın! Sigorta primlerini topluca alabilmek için...

Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar sizlerden gelen sorulara cevap veriyor. İşte bu hafta sizlerden gelen sorular ve Özdamar’ın cevapları:

Soru: Ben esnaf olduğumdan 1998-2013 yılları arasında esnaf Bağ-kur sigortalısı olarak prim ödedim. 2023 yılında SSK’lı oldum. Şu ana kadar 964 gün SSK primim oldu. Emekli olmam için 1260 gün SSK primi gerekiyor. Bu durumda 296 gün eksiğimi askerlik borçlanması ile tamamlayıp SSK emeklisi olabilir miyiz? İsmail C.

Cevap: İlk defa sigortalı olduktan sonra askere gidilmesi halinde yapılan askerlik borçlanma primi, askerlik yapılan tarihler için sigortalı hizmeti kabul edilir. Şayet askerlik sigortalı olmadan önce yapılmış ise bu kez askerlik borçlanması, ilk defa sigortalı olunan tarihten borçlanılan süre kadar geriye giden tarihlere sigortalı hizmeti kazanılır. Bu nedenle de askerlik borçlanması son yedi yıl primine gitmeyip ilk sigortalı olunan dönemlere gidecektir. Buna bağlı olarak esnaf Bağ-Kur sonrası bizzat 1260 gün prim ödeme halinde emekli olmaya hak kazanabileceksiniz.

Soru: Annem evlenmeden önce 800 gün kadar prim ödemiş ancak evlendiği zaman primlerini geri almış. Annem vefat etti. Evlenip boşandım. Benim ve kardeşimin doğumu için annemin adına borçlanma yapsam bana ölüm aylığı bağlanır mı? Reyhan M.

Cevap: En son SSK sigortalısı iken ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için ya 1800 gün prim ödenmiş olması ya da her türlü borçlanma hariç en az 5 yıl sigortalılık süresi ve 900 gün primin bulunması gerekiyor. 900 günlük süre doğum borçlanmasıyla tamamlanamasa 1800 günlük süre doğum borçlanmasıyla tamamlanabiliyor. Verdiğiniz bilgilere göre anneniz evlilik toptan ödemesi almış. Bu süreyi ihya edip yani annenizin aldığı ödemenin güncel karşılığını ödeyip akabinde primi 1800 güne çıkaracak kadar doğum borçlanması ödemeniz halinde, bu ödemeyi takip eden aybaşından geçerli olmak üzere ölüm aylığı alma hakkı oluşacak. Tek aylık ödenen siz olursanız size 17.923 TL ölüm aylığı bağlanacaktır.

Soru: Ben ve annem ölen babamdan dolayı ölüm aylığı alıyorduk. Geçen ay evlendiğim için maaşım kesildi ve bana çeyiz parası ödendi. Evlenmemi müteakip annemin emekli maaşında bir artış meydana gelmedi. Benim maaşımın annemin maaşına aktarılması gerekmez mi? Nazlı D.

Cevap: Annesi ya da babası öldüğü için yetim aylığı bağlanmış olan kız çocuğunun evlenmesi halinde yetim aylığı kesilir. Kız çocuğun evlenmeyi müteakip başvuruda bulunması şartıyla ek ödeme hariç emekli maaşının 24 katı tutarında evlenme ödeneği verilir. Evlenme ödeneği iki yıllık peşin biçimde ödendiği için diğer aylık alan hak sahibi aile bireylerinin hissesi de ancak iki sene sonra yükseltilmektedir. Annenizin ölüm aylığı hissesi sizin evlendiğiniz dönemden itibaren iki sene sonra artacaktır.

Soru: Ben memuriyetten dolayı Emekli Sandığı emeklisi oldum. Bekarım, hiç evlenmedim. Banka Sandığı emeklisi olarak emekli maaşı almaktayken ölen babamın üzerinden ölüm aylığı alabilir miyiz? Sude M

SSK, Bağ-Kur veya Banka ya da Borsa Sandığı kapsamında bulunan sigortalının ölümü halinde evlenmemiş, bekar veya boşanmış olan yetim kız çocuğuna ölüm aylığı bağlanabilmesi için kız çocuğunun sigortalı çalışmasının olmaması veya kendisinin sigortalı çalışmasına dayalı emekli maaşının bulunmaması gerekir. Siz memuriyet göreviniz nedeniyle sigortalı çalışmanıza bağlı olarak Emekli Sandığı emeklisi olduğunuz için babanızdan dolayı yetim aylığı alma hakkınız bulunmuyor. Şayet siz banka sandığı emeklisi olsanız babanız ise emekli sandığı emeklisi olsa idi o halde babanızdan maaş alma hakkınız olurdu.

Soru: Ben 2004/Mart ayında ilk defa sigortalı oldum. Toplamda 6930 gün prim ödemem oluştu. Benim emekli olabilmem için 25 yıl sigortalılık süresi beklemem gerekiyor mu? İhsan A.

Cevap: İlk defa 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar, kadın ise 58 erkek ise 60 yaşında ve sigortalılık süresi aranmaksızın 7000 gün prim ödenme şartıyla emekli olabiliyor. Ancak kadın ise 58 erkek ise 60 yaşına gelmesine rağmen 7000 gün prim ödeyememiş olanlar 25 yıl sigortalılık süresi tamamlanması şartıyla 4500 gün primle emekli olabiliyor. Yani 4500 gün primle emeklilik şartında 25 yıl sigortalılık süresi şartı varken 7000 gün primle emeklilikte yaş dışında başka bir şart aranmıyor. Prim gününü 7000 güne tamamlamanız halinde 60 yaşını da sağlıyorsanız emekli olmaya hak kazanmış olacaksınız.

Soru: Ben 54 yaşındayım. 2378 gün sigorta primi ödedim. 3600 gün primle emekli olabileceğim ancak emekli olunca da babamdan aldığım 24.560 TL yetim maaşı kesilecek. Oysa primimi tamamlasam bile bana bağlanan aylık 20.000 TL olacak. Bu nedenle emekli olmayı düşünmüyorum. Yatırdığım 2378 güne ait sigorta primlerini toplu alabilir miyim? Seher N.

Sosyal sigorta sistemimizde ödenen primlerin iadesine ilişkin doğrudan bir düzenleme yok. Ancak emekli olmak için yaşı tamamlamasına rağmen sigortalılık süresini ya da prim gün eksiğini veya her ikisini sağlayamayan ve bu nedenle emekli olamayanlara, yatırılan primlerin güncel karşılığının iade edilmesi söz konusu. Yani yaş şartına bağlanmış bir toplu prim iadesi uygulaması var. Sosyal güvenlik sisteminde bu uygulama toptan ödeme olarak isimlendirilmiş. Kadın emeklilik yaşı olan 58’e geldiğinizde prim ödemeleriniz emekli olmanıza yetmeyecek kadar az olursa toptan ödeme talep edebilir ve yatan primlerin güncel karşılığını iade alabilirsiniz.