Savunma sanayi şirketlerine yaptırım kararı alındı: Kritik teknolojilere yasak geldi

Çin, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yeni yaptırım paketine karşılık aralarında Alman savunma sanayii şirketi Rheinmetall’in de bulunduğu 14 Avrupalı kuruluşu ihracat kontrol listesine aldı. Savunmasanayist'te yer alan habere göre, Çin Ticaret Bakanlığı tarafından 24 Temmuz’da yayımlanan kararla, listedeki kuruluşlara Çin’den çift kullanımlı ürün ihraç edilmesi yasaklandı.

Çin’in yaptırım uyguladığı kuruluşlar arasında Avrupa’nın en büyük savunma sanayii şirketlerinden Rheinmetall öne çıktı. Almanya merkezli Rheinmetall; zırhlı araçlar, topçu sistemleri, hava savunma sistemleri, mühimmat ve askerî elektronik alanlarında faaliyet gösteriyor. Avrupa savunma sanayiinin en büyük şirketlerinden biri olan Rheinmetall, Lynx piyade muharebe aracı, Boxer zırhlı aracı ve Skyranger hava savunma sistemi gibi platformların üretimini yürütüyor. Şirket ayrıca Leopard 2 tanklarında kullanılan 120 milimetrelik topların ve çok sayıda NATO ülkesinin ihtiyaç duyduğu 155 milimetrelik topçu mühimmatlarının üreticileri arasında bulunuyor.

Çin’in kararıyla Rheinmetall’in Çin menşeli çift kullanımlı ürünlere doğrudan erişimi yasaklandı. Yabancı şirketler ve kişiler de Çin menşeli ürünleri Rheinmetall ile listedeki diğer kuruluşlara aktaramayacak veya tedarik edemeyecek.

Yasak kapsamına, hem sivil hem de askerî alanlarda kullanılabilen ürün, yazılım ve teknolojiler alındı. Bu kapsamda, insansız hava araçları (İHA) ile çip üretiminde kullanılan stratejik öneme sahip bazı nadir toprak elementlerinin ihracatı da kısıtlandı. Çin Ticaret Bakanlığı, listede yer alan 14 kuruluşa yönelik devam eden tüm ihracat ve tedarik işlemlerinin derhal sonlandırılması talimatını verdi. Bakanlık, yalnızca istisnai durumlarda ihracata izin verilebileceğini belirterek, bu tür işlemler için Çinli şirketlerin önceden Ticaret Bakanlığından özel onay almasının zorunlu olacağını açıkladı.

Çin Ticaret Bakanlığı, kararın AB'nin Rusya'ya yönelik 21. yaptırım paketine yanıt olarak alındığını açıkladı. AB, Rusya'nın askerî ve sanayi kapasitesine destek verdikleri gerekçesiyle Çin ana karası ve Hong Kong'dan 14 şirketi yaptırım listesine eklemişti. Pekin yönetimi ise bu adımı "kabul edilemez" olarak nitelendirirken, söz konusu 14 Avrupa kuruluşunun ulusal güvenlik ve uluslararası yükümlülükler kapsamında ihracat kontrol listesine alındığını duyurdu.

Çin’in ihracat kontrolü uygulayacağı kuruluşlar arasında Rheinmetall’in yanı sıra Çek zırhlı ve askerî araç üreticisi TATRA TRUCKS ile Fransız İHA üreticisi Cavok UAS da bulunuyor. Polonyalı kızılötesi dedektör üreticisi Vigo Photonics, İtalyan elektrik motoru üreticisi Lafert, Hollandalı gemi inşa şirketi IHC Merwede Holding ve Wrocław Teknoloji Üniversitesi de listeye alındı. Çin’in ihracat kontrol listesine ayrıca Garnet, Sindlhauser Materials, Antraco Chemie-Handelsgesellschaft, InPACT, III-V LAB, Opticoelectron Group ve Ekspla eklendi.

Avrupa Komisyonu Sözcüsü Paula Pinho, Çin’in açıkladığı önlemlerin incelendiğini ve üye ülkeler ile yaptırımdan etkilenen şirketlerle temas kurulacağını belirtti. Pinho, Avrupa Birliği’nin kararın kapsamını daha iyi anlayabilmek için Çinli yetkililerden açıklama isteyeceğini söyledi.