Sahte zayıflama iğnelerine dikkat! Hayati risk taşıyor

Son dönemde kamuoyunda sıkça gündeme gelen zayıflama iğnelerine yönelik talep artarken, uzmanlar özellikle sahte ve kayıt dışı ürünlere karşı vatandaşları uyardı. Dünya Sağlık Örgütü’nün de sahte zayıflama iğneleri konusunda uluslararası uyarı yayımladığını hatırlatan Biruni Üniversitesi Farmasötik Kimya Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bedia Kaymakçıoğlu, bu ürünlerin merdiven altı şartlarda üretilebildiğini, içeriğinde gerçek etken maddenin hiç bulunmayabileceğini ya da yanlış dozlarda yer alabileceğini söyledi. Kamuoyunda "zayıflama iğnesi" olarak bilinen ilaçların aslında obezite ve bazı durumlarda Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan reçeteli ilaçlar olduğunu belirten Prof. Dr. Bedia Kaymakçıoğlu, bu ilaçların hekim gözetimi olmadan kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

"Estetik kaygılarla rastgele kullanılacak ürünler değil" Zayıflama iğnelerinin bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış ilaçlar olduğunu ancak her birey için uygun olmadığını ifade eden Prof. Dr. Kaymakçıoğlu, "Kamuoyunda ‘zayıflama iğnesi’ olarak bilinen ilaçlar, esasen obezite ve bazı durumlarda Tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan, bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış reçeteli ilaçlardır. Bu ilaçların büyük bölümü GLP-1 reseptör agonisti veya çift etkili inkretin analogları grubunda yer alır. Vücutta doğal olarak salgılanan tokluk hormonlarını taklit ederek iştahı azaltır, mide boşalmasını yavaşlatır ve daha uzun süre tokluk hissi sağlar. Bunun yanında kan şekeri kontrolüne de katkıda bulunurlar. Ancak bunlar estetik kaygılarla rastgele kullanılacak ürünler değil; belirli endikasyonlar çerçevesinde, hekim gözetiminde uygulanması gereken ilaçlardır" dedi. "Kayıt dışı kaynaklardan temin edilen ürünler büyük risk taşıyor" Bu ilaçların herkes için uygun olmadığını belirten Kaymakçıoğlu, tedavide kişiye özel değerlendirmenin esas olduğunu söyledi. Hastanın yaşı, vücut kitle indeksi, eşlik eden hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve metabolik durumunun mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kaymakçıoğlu, "Özellikle internetten, sosyal medya aracılığıyla veya kayıt dışı kaynaklardan temin edilen ürünler çok büyük risk taşımaktadır. Bu ürünlerin içeriği, sterilitesi ve gerçek etken maddeyi içerip içermediği bilinmemektedir. Kontrolsüz kullanım; hipoglisemi, pankreatit, safra kesesi hastalıkları, ciddi gastrointestinal problemler ve hatta yaşamı tehdit eden sonuçlar doğurabilir" diye konuştu.

"Sahte ürünlerde gerçek etken madde hiç bulunmayabilir" Son dönemde üzerinde durulması gereken en önemli konulardan birinin sahte zayıflama iğneleri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kaymakçıoğlu, "Sahte ürünler genellikle merdiven altı şartlarda, hiçbir kalite kontrol mekanizması olmadan üretilmektedir. Bu ürünlerin içinde gerçek etken madde hiç bulunmayabilir, yanlış dozlarda bulunabilir veya tamamen farklı kimyasallar yer alabilir. Ayrıca steril olmayan üretim şartları nedeniyle bakteriyel kontaminasyon riski de oldukça yüksektir" ifadelerini kullandı. Bazı sahte ürünlerde ciddi hipoglisemi, nöbet ve hastaneye yatışla sonuçlanan vakaların bildirildiğini aktaran Kaymakçıoğlu, Dünya Sağlık Örgütü’nün doğrulanmamış internet sitelerinden veya sosyal medya hesaplarından ilaç satın alınmaması gerektiğini özellikle vurguladığını söyledi. "İlaçlar yalnızca eczanelerden temin edilmeli" Eczanelerin güvenli tedarik zincirinin son halkası olduğunu belirten Kaymakçıoğlu, vatandaşların ilaçlarını yalnızca eczanelerden temin etmesi gerektiğini ifade etti. Prof. Dr. Kaymakçıoğlu, "Eczanelerde son yıllarda bu ilaçlara yönelik talebin belirgin şekilde arttığını gözlemliyoruz. Ancak sevindirici olan nokta, bilinçli hastaların hekim reçetesiyle ve eczacı danışmanlığında hareket etmeleridir. Eczaneler, ilacın güvenli tedarik zincirinin son halkasını oluşturur. Bu nedenle vatandaşların ilaçlarını yalnızca eczanelerden temin etmeleri son derece önemlidir. Özellikle yüksek talep dönemlerinde ortaya çıkan kayıt dışı satış kanalları, halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturmaktadır" dedi.

"Yan etkiler hekim takibi gerektirir" Zayıflama iğnelerinde en sık görülen yan etkilerin bulantı, kusma, ishal, kabızlık, mide ağrısı ve iştahsızlık olduğunu belirten Kaymakçıoğlu, bu etkilerin genellikle tedavinin ilk dönemlerinde daha belirgin görülebildiğini söyledi. Daha nadir ancak önemli riskler arasında pankreas iltihabı, safra kesesi problemleri, ciddi sıvı kaybı ve böbrek fonksiyonlarında bozulmanın yer alabildiğini ifade eden Kaymakçıoğlu, düzenli hekim takibinin büyük önem taşıdığını kaydetti. "Hızlı zayıflama yöntemi olarak görülmemeli" Toplumda zayıflama iğneleriyle ilgili en büyük yanılgının bu ilaçların "hızlı zayıflama yöntemi" olarak görülmesi olduğunu belirten Prof. Dr. Kaymakçıoğlu, "Hiçbir ilaç tek başına kalıcı kilo yönetimi sağlayamaz. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları, düzenli fiziksel aktivite ve yaşam tarzı değişiklikleri olmadan yalnızca ilaç kullanımına güvenmek sürdürülebilir değildir. Bu ilaçlar doğru hastada, doğru endikasyonda kullanıldığında etkili bir tedavi aracıdır; ancak sağlıklı yaşamın alternatifi değildir" şeklinde konuştu.

"Sosyal medyadaki bilgilere göre hareket edilmemeli" Zayıflama iğnesi kullanmayı düşünen kişilere öncelikle hekim değerlendirmesinden geçmeleri çağrısında bulunan Kaymakçıoğlu, sosyal medya içerikleri, ünlülerin deneyimleri veya kulaktan dolma bilgilerle hareket edilmemesi gerektiğini söyledi. Kilo yönetiminin uzun soluklu ve çok boyutlu bir süreç olduğunu belirten Prof. Dr. Kaymakçıoğlu, "Tedavinin başarıya ulaşması için hekim, eczacı, diyetisyen ve hastanın birlikte hareket etmesi gerekir. En güvenilir yaklaşım, bilimsel veriler ışığında kişiye özel bir tedavi planı oluşturmaktır" dedi. Prof. Dr. Kaymakçıoğlu, "İlaçlar bilimsel araştırmaların ve titiz denetim süreçlerinin ürünüdür. Özellikle zayıflama amacıyla kullanılan ilaçlarda bilinçsiz kullanım ve sahte ürünler, kilo probleminden çok daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle vatandaşlarımızın hekim ve eczacı danışmanlığı olmadan hiçbir ürünü kullanmamaları büyük önem taşımaktadır" diye konuştu.