Sağlık araştırmasında dikkat çeken tablo: Tütün kullanımı ve obezite artışta

Türkiye Sağlık Araştırması 2025 yılı sonuçlarına göre, 15 yaş ve üzeri obez bireylerin oranı yüzde 21,8'e yükselirken, her gün tütün mamulü kullananların oranı yüzde 30,1 oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçlarını yayımladı. Buna göre, Türkiye'de obez bireylerin oranı yüzde 21,8 olarak belirlendi.

Boy ve kilo değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kütle indeksi incelendiğinde; 15 yaş ve üzeri obez bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken, 2025 yılında yüzde 21,8 oldu. Cinsiyet ayrımında bakıldığında; 2025 yılında kadınların yüzde 24,8'inin obez ve yüzde 32,2'sinin obez öncesi, erkeklerin ise yüzde 18,7'sinin obez ve yüzde 43,1'inin obez öncesi olduğu görüldü.

Fiziksel aktivite yapmayanların oranı yüzde 86,6 oldu! Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında yüzde 85,3 iken, 2025 yılında yüzde 83,5 oldu. Kadınlarda ise bu oran yüzde 92,7'den yüzde 89,7'ye geriledi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapması öneriliyor. Buna göre, haftada 150 ile 300 dakika arası fiziksel aktivite yapanların oranı 2025 yılında erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda yüzde 2,7 oldu.

Fiziksel işlev açısından zorluk yaşama durumları değerlendirildiğinde, merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde ise yüzde 3,7 ile ilk sırada yer aldı. Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olurken; yürümede zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 oldu.

Çocuklarda en sık görülen şikayet üst solunum yolu enfeksiyonu! Üst solunum yolu enfeksiyonu 0-14 yaş grubundaki çocuklarda en fazla görülen hastalık oldu Çocuklarda son 6 ay içerisinde görülen hastalık türleri incelendiğinde, 2025 yılında 0-6 yaş grubunda en çok yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü. Bunu sırasıyla, yüzde 24,0 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi. 2025 yılında 7-14 yaş grubunda da yüzde 24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla; yüzde 16,4 ile ishal, yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları izledi. Yetişkinlerde bel bölgesi problemleri ilk sırada! Bel bölgesi problemleri 15 yaş ve üzeri bireylerde yüzde 24,3 ile en fazla görülen hastalık oldu Son 12 ay içerisinde 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalık türleri incelendiğinde, bel bölgesi problemleri 2022 yılında yüzde 24,6 iken 2025 yılında da yüzde 24,3 ile ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla; 2025 yılında yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri izledi.

Tütün ve alkol kullananların oranında artış kaydedildi! Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında artarak yüzde 30,1 oldu. Bu oranın 2025 yılında erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olduğu tespit edildi. Tütün mamulü kullanmayan bireylerin (bırakanlar ve hiç kullanmayanlar) oranı ise, 2022 yılında yüzde 68,0 iken 2025 yılında azalarak yüzde 66,8 oldu. Son 12 ay içerisinde alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 12,1 iken 2025 yılında artarak yüzde 12,6 oldu. Bu oranın 2025 yılında erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olduğu tespit edildi. Alkol kullanmayan bireylerin (daha önce kullanan ve hiç kullanmayanlar) oranı ise, 2022 yılında yüzde 87,9 iken 2025 yılında azalarak yüzde 87,4 oldu. Mamografi ve smear testi yaptıran kadınların oranı arttı” Son 1 yıl içerisinde 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında 10,8 iken 2025 yılında yüzde 16,7 oldu. 40 yaş ve üzeri kadınlarda hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı 2025 yılında yüzde 42,4 oldu. 15 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içerisinde smear testi yaptıranların oranı 2022 yılında yüzde 7,2 iken 2025 yılında yüzde 11,8 oldu. 15 yaş ve üzeri kadınlarda hiç smear testi yaptırmamış olanların oranı 2025 yılında yüzde 59,0 oldu.