Rusya, Libya'da derhal ateşkes ilan edilmesi ve siyasi görüşmelere başlanması çağrısı yaptı.

Fransız haber ajansı AFP, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un ülkesinin mesajını General Halife Hafter'e ilettiğini bildirdi.

Hafter'e bağlı güçler bir yıldan uzun süredir başkent Trablus'u ele geçirmeye ve Türkiye'nin de desteklediği Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni (UMH) devirmeye çalışıyor.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın bugün France 24 kanalına yaptığı açıklamada, "Fransa ve hala Hafter'i destekleyen herkesin, Libya'daki çatışmanın yanlış tarafında olduğuna inanıyoruz" demişti.

Lavrov'un son çağrısı öncesi ise Amerikan ordusunun Afrika Kuvvetler Komutanlığı, Rusya'nın Libya'ya konuşlandırdığını açıkladığı savaş uçaklarının fotoğraflarını ve uydu görüntüleriyle alınan konumlarını paylaşmıştı

UMH ise Pazartesi günü Trablus'un güneyindeki yüzlerce Rus paralı askerin cepheden çekildiğini açıklamıştı.

ABD Afrika Kuvvetler Komutanlığı'nın yaptığı yazılı açıklama ise bugüne kadar Libya'daki savaşa doğrudan ya da dolaylı olarak müdahale etmediğini savunan Moskova'yı yalanlar nitelikteydi.

Açıklamada, Rusya'nın Libya'da güç kazanmaya çalıştığı; bu gücün kalıcı olması halinde hem göç krizi hem de Rusya'nın konuşlandırabileceği uzun menzilli silahları sebebiyle Avrupa'nın güvenliğinin de tehlikeye gireceği görüşüne yer veriliyor:

"ABD Afrika Kuvvetleri Komutanlığı, Moskova'nın kısa bir süre önce, Rusya devletinin desteklediği özel paralı askerlerin sahadaki faaliyetlerini desteklemek üzere Libya'ya savaş uçağı konuşlandırdığını değerlendiriyor.

"Rus savaş uçaklarının, uluslararası alanda tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne karşı savaşan Libya Ulusal Ordusu'nu destekleyen Wagner Grubu'na bağlı paralı askerlere yakın hava desteği ve taarruz ateşi sağlayacağı tahmin ediliyor. Rus savaş uçağı Rusya'daki bir hava üssünden havalanarak Libya'ya giderken Suriye'den geçti. Uçağın Suriye'deyken Rusya menşeli kamufle etmek için yeniden boyandığı değerlendiriliyor."

Açıklamada, Afrika Kuvvetleri Komutanlığı'nın başındaki General Stephen Townsend'in sözlerine de yer veriliyor.

"Açıkça ortada ki Rusya, Libya'daki durumu kendi lehine çevirmeye çalışıyor. Tıpkı Suriye'de yaptıklarını gördüğüm gibi, Wagner gibi hükümet destekli paralı grupları kullanarak Afrika'da da askeri ayak izlerini genişletiyorlar."

Temmuz 2019'da Afrika Kuvvetleri Komutanı olan General Townsend, Ağustos 2016-Mart 2018 arasında ABD Ordusu'nun DAEŞ ile mücadele için ayrılan özel görev gücünün komutanıydı. Suriye'deki Rakka ve Irak'taki Musul operasyonları sırasında ABD ordularının başındaydı. Bu operasyonlarda ABD, terör örgütü YPG Irak'ta da Irak ordusuna destek vermişti.

Libya'da da IŞİD'in kontrol ettiği Sirte'de 2016 yılında başlayan operasyonda Townsend öncülüğündeki ABD birlikleri, Trablus'taki Ulusal Mutabakat Hükümeti'yle işbirliği yaparak DAEŞ'e karşı savaşmıştı.

Townsend, Rusya'nın çok uzun zamandır Libya'daki savaşa müdahalesini reddettiğini ancak artık reddemeyeceğini söyledi:

"Çok uzun zamandır Rusya, Libya'da devam eden çatışmalara müdahalesini tamamen reddetti. Ama artık reddetmek yok. Rusya'nın dördüncü nesil savaş jetlerini Libya'ya uçuruşunu izledik, hem de her adımını izledik. Libya Ulusal Ordusu da özel güvenlik şirketleri de bu savaş uçaklarını devlet desteği olmadan, Rusya'dan aldıkları bu destek olmadan silahlandıramaz, kullanıma hazır hale getiremez ve sağlayamaz.

"Tüm dünya Halife Hafter'in yeni bir hava operasyonu başlatmak üzere olduğunu duydu. Bu operasyonda Libya'yı bombalayanlar, Rusya'nın sağladığı savaş uçaklarında görev yapan paralı Rus savaş pilotları olacak."

Rus Wagner Şirketi'nin bir süredir Libya Ulusal Ordusu'nun başındaki General Halife Hafter'e destek vermek üzere paralı asklerlerini Libya'ya gönderdiği biliniyor. Ancak Wagner'in Kremlin'den emir aldığı ya da Rus devlet yetkilileriyle bir bağlantısı olduğuna yönelik iddiaları iki taraf da doğrulamamış; bu iddialar kanıtlanamamıştı.

Ancak Wagner Şirketi'nin sahibi olduğu tahmin edilen iş adamı Evgeni Prigozhin'in Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yakın olduğu biliniyor.

ABD Afrika Kuvvetleri Komutanlığı, Wagner'i doğrudan Rus devletinin görevlendirdiğini savunuyor:

"Rusya, zararlı eylemlerini makul bir şekilde yalanlayabilmek ve savaşta doğrudan aldığı rolü gizleyebilmek için devlet destekli Wagner'i Libya'da görevlendirdi. ABD Afrika Kuvvetleri Komutanlığı, Moskova'nın askeri eylemlerinin Libya'daki çatışmaları uzattığını ve her iki tarafta da insanların çektiği eziyeti ve can kayıplarını artırdığını değerlendiriyor.

"ABD Afrika Kuvvetleri Komutanlığı, Rusya'nın Libya halkı için en iyi çözümü düşünmekten ziyade kendi stratejik hedeflerine ulaşmak için çabaladığı görüşünde."

Açıklamada, ABD'nin Avrupa ve Afrika Hava Kuvvetleri'nin komutanı olan General Jeff Harrigian'ın sözlerine de yer veriliyor. Harrigian, Rusya'nın Libya'daki varlığının kalıcı hale gelmesi durumunda bunun Avrupa'nın güvenliğini de tehlikeye atacağı görüşünde:

"Eğer Rusya Libya kıyılarında üslenirse, bir sonraki tutarlı adımları bölgeye kalıcı olarak uzun menzilli 'giriş önleme/bölge korumaları' olan A2AD silahlarını yerleştirmek olacak. O gün geldiğinde, Avrupa'nın güney cephesinde çok ciddi güvenlik endişeleri oluşacaktır."