Otobüs durakta beklerken şarj olacak: Enerji lastikten bataryaya aktarılacak

Elektrikli otobüslerin duraklarda geçirdiği süre, bataryalarını doldurmak için kullanılabilir. ETH Zürih bünyesinden çıkan Winduction’ın geliştirdiği sistem, yol yüzeyindeki şarj noktalarından aldığı enerjiyi özel lastiklerin içindeki bobinler aracılığıyla araca aktarıyor.

Şirket, bu yöntemle yüzde 90’ın üzerinde enerji aktarım verimliliği elde edildiğini belirtiyor. Teknolojinin temel hedefi, otobüslerin şarjını gün içine yayarak büyük batarya paketlerine duyulan ihtiyacı azaltmak.

Mevcut kablosuz şarj çözümlerinde enerji, yoldaki bobin ile aracın altına yerleştirilen alıcı arasında aktarılıyor. Araç tasarımına göre değişen yerden yükseklik, iki bobin arasındaki mesafeyi ve aktarım verimliliğini etkileyebiliyor.

Winduction, alıcı bobinleri lastiğin içine taşıyarak bu mesafeyi azaltmayı amaçlıyor. Yolun altına ya da içine yerleştirilen şarj plakaları, elektrik şebekesinden aldıkları enerjiyle manyetik alan oluşturuyor. Otobüs şarj noktasının üzerinde durduğunda lastikteki bobinler enerjiyi alarak bataryaya iletiyor.

Ancak sistemin kullanılabilmesi için özel lastiklere ihtiyaç var. Standart otobüs lastiklerinde dayanıklılık ve stabilite sağlayan çelik kuşaklar, manyetik alanla etkileşerek enerjinin bir bölümünün ısıya dönüşmesine yol açıyor.

Bu nedenle şirket, ortaklarıyla birlikte çelik içermeyen lastikler geliştiriyor. Winduction CEO’su Laurin Schwitter, bu lastiklerin standart ürünlerden pahalı olacağını, ancak fiyat farkının otobüsün toplam satın alma ve işletme maliyetleri içinde sınırlı kalmasını beklediklerini ifade ediyor.

Winduction’ın Zürih Havalimanı ile Zürih Oerlikon arasındaki güzergâh için yaptığı hesaplama, sistemin kullanımına ilişkin bir örnek sunuyor. Şirkete göre 24 duraklı bu hatta yalnızca iki durağın şarj altyapısıyla donatılması yeterli olabilir. Bu senaryoda otobüslerin 16 saatlik çalışma süresi boyunca duraklarda toplam yaklaşık üç saat şarj edilmesi öngörülüyor. Mevcut elektrikli otobüslerin ise aynı güzergâhta hizmet vermek için gece depoda toplu olarak yaklaşık beş saat şarj edildiği belirtiliyor.

Şirket, gün boyunca tekrarlanan kısa şarjlarla daha küçük bataryaların kullanılabileceğini savunuyor. Böylece araç ağırlığının ve satın alma maliyetinin azaltılması, yolculara ayrılan alanın artırılması hedefleniyor. Şarjın gün içine dağıtılmasının elektrik şebekesindeki anlık yükü hafifletebileceği ve güneş enerjisi üretiminin yoğun olduğu saatlerden yararlanılmasını sağlayabileceği de belirtiliyor.

Winduction, İsviçre’nin Winterthur kentinde laboratuvar ve özel bir test durağından oluşan altyapısını kuruyor. Sonraki aşamada teknolojinin endüstriyel kullanıma hazırlanması ve sisteme uyarlanmış bir otobüsün şirket tesisleri dışında denenmesi planlanıyor. Yolcu taşınacak ilk pilot uygulama için 2028 yılı hedefleniyor. Şirketin, Zürih Havalimanı çevresinde hizmet veren toplu taşıma işletmecileriyle görüşmeleri sürüyor.