Orijinalinden ayırt etmesi oldukça zor: İkinci el otoda can yakan tuzak

İkinci el araç piyasasında, hurda veya yurt dışından kaçak getirilen araçların kimlik bilgilerinin usulsüzce başka araçlara aktarıldığı "change" yöntemi can yakmaya devam ediyor. Oto ekspertiz uzmanı, orijinalinden ayırt etmesi oldukça güç olan bu araçların yıllar sonra bile tespit edilip el konulabildiğini belirterek önemli uyarılarda bulundu.

Araçlarda şasi numarasının değiştirilmesiyle gerçekleştirilen change işlemi, sahiplerinin yıllar sonra mağdur olmasına yol açabiliyor. Kazalı, hurda, icralık veya farklı yollarla temin edilen araçların kimlik bilgilerinin başka araçlara aktarılabildiğini belirten ekspertiz firması sahibi Sami Tarcan, profesyonel şekilde yapılan işlemlerin ilk bakışta fark edilmesinin oldukça güç olduğunu ifade etti. Tarcan, change işleminin, bir araca başka bir araca ait şasi numarasının aktarılması anlamına geldiğini ifade etti. Şasi numarasının bulunduğu bölümün kesilerek başka bir araca kaynaklanabildiğini belirten Tarcan, işlemin ardından yapılan müdahalenin doğru şekilde tespit edilememesi halinde aracın ekspertizden geçebildiğini kaydetti.

Muayene istasyonlarında temel olarak şasi numarasının araç kayıtlarıyla uyumunun kontrol edildiğini aktaran Tarcan, şöyle devam etti: "Eğer etrafında herhangi bir oynama varsa o şekilde polislere haber veriyorlar ama çoğu muayene istasyonu bu şasi numarasının orijinal olup olmadığına bakmaz. Hatta ekspertizlerin yüzde 95'i bile change araçlara bakmıyorlar. Onlar için özel ekstra paketler çıkarırlar. Eğer bu paketi almazsanız change araba çıksa bile sorumluluk kabul etmiyorlar. Sigorta, muayene her şeyi yapılıyor. Mesela bazı arabalar 10 sene sonra yakalanıyor. Niye 10 sene sonra yakalanıyor? Biri ihbar ediyor ya da bizde çıkıyor, biz polise bildiriyoruz. Biz de bildirmek zorundayız. Çünkü düşünsenize, mağdur olan arkadaş bu arabayı aldı, biz uyarmamıza rağmen aldı. Aslında o bizi dinleseydi aracı almayacaktı. Bu yüzden ekspertiz yapan arkadaşların her zaman şasi numaralarına biraz daha dikkat etmesinde fayda var diye düşünüyorum."

"Şasi numarasını öyle basıyorlar ki, orijinalinden ayırt etmeniz imkansız" Change yönteminde özellikle hurda veya kullanılamaz durumdaki araçların kimlik bilgilerinin kullanılabildiğini söyleyen Tarcan, "Deprem bölgesinde olan arabaları biliyorsunuz ki kaskosu olmayan araçları ne yaptılar? Şasi numarasını alıp icralık arabalarla ya da işte bu yurt dışından gelen kaçak arabalarla change ettiler. İcralık arabayı ne yapacaklar, satamayacaklar. Ne yapıyorlar? Kazalı bir arabayla ya da işte hurda bir arabayla bir şekilde şasi numaralarını taşıyarak ya da şasi numaralarını bir şekilde geçirerek bu arabayı bu şekilde aktif hale getiriyorlar. Şasi numarasını öyle basıyorlar ki, orijinalinden ayırt etmeniz imkansız. Birebir orijinalini yapabiliyorlar" dedi.

Her şasi numarası değişikliği "change" değil! Şasi numarası üzerinde işlem bulunmasının tek başına aracın change olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Tarcan, bazı araçlarda şasi numarasının paslanma veya çürüme nedeniyle yenilenmesinin gerekebildiğini belirterek, "Her şasi numarası oynanmış change değildir. Bazen şasi numarası çürüyebiliyor, paslanabiliyor. Bazı markalarda biliyorsunuz şasi numarası koltuğun altında. Paslanıyor, ne yapıyorlar bunu? Yeni şasi numarası basıyorlar. Ya göğüs sacına basarlar ya da orta direğe basarlar, sağ orta direğe basarlar. Bu şekilde şasi numarasında eğer ki herhangi bir usulsüzlük yoksa problem yok. İşte burada ekspertizdeki arkadaşlar da mesela şasi numarası çürümüş araca da change diyebiliyorlar. Her şasi numarası oynanmış change değildir ama her şasi numarası da orijinal değildir. Buradaki ekspertiz yapan arkadaşların biraz daha bu konulara dikkat etmesinde fayda var diye düşünüyorum" diye konuştu.

Tır ve otobüslerde de yapılabiliyor! Şasi numarası değişikliğinin yalnızca otomobillerde görülmediğini ifade eden Tarcan, "Motorlu her araçta yapılabilir. Hatta ben geçen birinde duydum, tırda bile yapmışlar, otobüste bile yapmışlar. Ama benim ilgi alanım otobüs değil. Benim ilgi alanım tamamıyla otomobiller. Tırdan anlamam, otobüsten anlamam. Tamamıyla otomobillere eğitimlerimi almışımdır. Tüm motorlu taşıtlarda şasi numarası oynanabiliyor. Bunu bu şekilde yapabiliyorlar" şeklinde konuştu.

Kaçak araçlara yönelik takip çağrısı! Yurt dışından kaçak yollarla getirilen araçların daha sıkı takip edilmesi gerektiğini ifade eden Sami Tarcan, şasi numarası değiştirilmiş bir aracın yıllar sonra tespit edilmesi halinde mevcut sahibinin ciddi mağduriyet yaşayabildiğine dikkati çekti. Şasi numarası üzerinde şüpheli bir işlem tespit edildiğinde kolluk ekiplerine bildirimde bulunulması gerektiğini belirten Tarcan, "Düşünsenize, bir vatandaş arabayı almış, 8 sene sonra elinden gidiyor. Bu adamın ne günahı var? Geriye dönük mahkemeler açılıyor, belki geriye dönük satıcılar öldü, vefat etti veya hiçbir durumu yok. Ne oluyor? 3 sene, 4 sene, 5 sene mahkemeler sürüyor. Bazen bize de kızıyorlar, 'Abi şasi numarasını sen yakaladın ama niye polise bildiriyorsun?' Ben bildirmezsem bu sefer sorumluluğu ben alıyorum. Ben bunu alıcıya söylemesem arabayı alacak. 2 sene sonra, 3 sene sonra, belki 5 sene sonra yakalanacak. O demeyecek mi bana, 'Sen bu arabayı bana niye söylemedin?' diye. Burada biz mecburen eğer ki şasi numarasında oynama, herhangi bir şey varsa ekiplere maalesef ki bildirmek zorundayız" ifadelerini kullandı.

"Satan kişi her zaman şüphelidir" Change olduğu belirlenen aracın, durumdan haberdar olduktan sonra başka bir kişiye satılmasının yeni hukuki sorunlara yol açabileceğini belirten Tarcan, mağdur olan araç sahibinin satış yoluyla zararı başka bir kişiye aktarmak yerine hukuki yollarla hakkını araması gerektiğini ifade etti. Tarcan, "Aracı ben aldım, bende yakalandı, ben burada mağdur oluyorum. Satan kişi her zaman şüphelidir. Yani şunu düşünebilirsiniz; 'Ben bu arabanın change olduğunu öğrendim. Çaktırmadan satayım' derseniz siz de şüpheli durumuna düşüyorsunuz. Araç en son kimdeyse o şekilde yakalanması her zaman artıdır çünkü sen mağdur olduğun için bütün herkes sana mağdur konumunda baktığı için bu sefer satıcıları dava ediyorlar. Satıcılar her zaman bu şekilde şüpheli konumuna düşüyor" dedi.

Uyarıya rağmen satın alınan araca 7 ay sonra el konuldu! Tarcan, İstanbul'daki şubelerine 24 Kasım 2025'te getirilen bir otomobilde şasi numarası üzerinde oynama tespit ettiklerini ve hem alıcıyı hem de satıcıyı uyardıklarını da anlatarak, sözlerini şöyle tamamladı: "O gün arkadaşlar Kırşehir'den geldi. 'Bak kardeşim, bu arabanın şasi numarasında oynama var. Yani şasi numarası change edilmiş, başka bir arabadan şasi numarası değiştirilmiş' dedik. Tabii satıcı bize inanmadı. 'Öyle bir şey olamaz, ben de daha önce bu arabayı aldım, sattım. Hiç kimse bir şey söylemedi' dedi. Bizden çıktıktan sonra 2-3 ekspertize daha girdi. 'Bu aracın şasi numarasında herhangi bir şey yok' denilmiş. Kırşehir'e gelen arkadaş alıp gitti arabayı. Aldıktan yaklaşık 7 ay sonra araca polisler el koymuş. Biz uyarmamıza rağmen aracı aldı. Şimdi, 'Ben ne yapacağım?' diyor. Kardeşim ben seni 7 ay önce uyarmıştım. 'Bak bu arabanın şasi numarasında oynama var' demişim. 'Abi biz diğer ekspertizlere de güvendik, bundan dolayı mağdur olduk' dedi. Bu saatten sonra yapacak bir şey yok."