Ölümcül virüs bir Avrupa ülkesini daha ele geçirdi! Türkiye için tehlike var mı?

Avrupa’da yaz aylarıyla birlikte yeniden etkisini artıran Batı Nil virüsü, İtalya ve Yunanistan başta olmak üzere birçok ülkede yayılmayı sürdürüyor. İtalya Yüksek Sağlık Enstitüsü'nün (ISS) verilerine göre, ülkede 1 Ocak'tan bu yana doğrulanmış 432 Batı Nil virüsü vakası kaydedildi. Aynı dönemde virüs nedeniyle 17 kişi yaşamını yitirdi. Geçen yılın aynı döneminde 430 vaka ve 27 ölüm kaydedildiği hatırlatılırken, virüsün ülkede dolaşım gösterdiği kent sayısının da 66'ya yükseldiği bildirildi.

Yunanistan'da da vaka sayısı hızla yükseliyor İtalya'nın ardından Avrupa'da dikkat çeken bir diğer ülke ise Türkiye'nin batı komşusu Yunanistan oldu. Yunanistan'da yalnızca son bir haftada 75 yeni yerel Batı Nil virüsü vakası tespit edildi. Böylece 2026 bulaş sezonunda ülkedeki toplam vaka sayısı 232'ye, virüs kaynaklı can kaybı ise 19'a yükseldi. Hastaların önemli bir bölümünde ensefalit, menenjit ve akut gevşek felç gibi merkezi sinir sistemini etkileyen ciddi tablolar görüldü.

Yunanistan'daki vakaların özellikle başkent Atina'nın da içinde bulunduğu bölgeler ile bazı kuzey ve orta kesimlerde yoğunlaşması, hastalığın ülke genelindeki yayılımının yakından takip edilmesine neden oluyor. Avrupa genelinde de tablo dikkat çekiyor. ECDC verilerine göre ağustos ayında 12 Avrupa ülkesinde yüzlerce yerel Batı Nil virüsü vakası bildirildi; İtalya ve Yunanistan en fazla vakanın görüldüğü ülkeler arasında yer aldı.

Türkiye için tehlike var mı? Yunanistan'daki artışın Türkiye açısından doğrudan bir "salgın" anlamına gelmediğine dikkat etmek gerekiyor. Batı Nil virüsü insandan insana normal temasla yayılan bir hastalık değil. Virüs esas olarak enfekte kuşlardan virüsü alan sivrisineklerin insanları sokmasıyla bulaşıyor.

Ancak Türkiye'nin coğrafi konumu nedeniyle gelişmelerin yakından izlenmesi önem taşıyor. Türkiye'de Batı Nil virüsü yeni bir hastalık değil; Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarının bilgilendirmelerinde, ülkede 2010 yılından beri görüldüğü ve nörolojik hastalıklara, hatta ölümlere neden olabildiği belirtiliyor. Özellikle Yunanistan ile sınır komşuluğu bulunan Edirne ve Trakya, ayrıca Ege Bölgesi'nde yaz aylarında sivrisinek yoğunluğunun artması nedeniyle gerekli tedbirlerin önem taşıdığı bölgeler arasında bulunuyor.

Nitekim Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu da Yunanistan'dan dönen kişilere, ateş, baş ağrısı, belirgin halsizlik, kas-eklem ağrısı veya döküntü gibi belirtiler görülmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurmaları ve seyahat öykülerini hekimle paylaşmaları çağrısında bulundu.

Virüs nasıl bulaşıyor? Batı Nil virüsünün başlıca taşıyıcıları Culex cinsi sivrisinekler. Sivrisinekler virüsü enfekte kuşlardan aldıktan sonra insanlara ve bazı hayvanlara bulaştırabiliyor. Enfeksiyonların büyük bölümü herhangi bir belirti vermeden geçirilebiliyor. Ancak bazı kişilerde ateş, baş ağrısı, halsizlik ve kas-eklem ağrıları görülebiliyor. Daha nadir durumlarda ise virüs sinir sistemini etkileyerek ensefalit veya menenjit gibi ağır hastalıklara ve ölüme yol açabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü de özellikle etkilenen bölgelerde yaşayan veya bu bölgelere seyahat eden kişilerin sivrisinek ısırıklarına karşı önlem almasını tavsiye ediyor. Virüse karşı yaygın kullanıma sunulmuş bir insan aşısı bulunmuyor. Bu nedenle uzmanların en önemli tavsiyesi, sivrisinek ısırıklarından korunmak.

Kuluçka süresi iki haftayı bulabiliyor Enfekte bir sivrisineğin ısırmasının ardından belirtilerin ortaya çıkması genellikle 2 ila 14 gün sürebiliyor. Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde bu sürenin daha uzun olabileceği belirtiliyor. Uzmanlar özellikle akşam saatlerinde açık alanda bulunurken uzun ve kapalı kıyafetler tercih edilmesini, sivrisinek kovucu ürünlerin kullanılmasını, pencerelerde sineklik bulundurulmasını ve çevredeki durgun su birikintilerinin ortadan kaldırılmasını öneriyor. İtalya'daki 432 vaka ve 17 ölüm ile Yunanistan'da 232 vaka ve 19 ölüm, Batı Nil virüsünün Avrupa'da yaz mevsimiyle birlikte yeniden önemli bir halk sağlığı başlığı haline geldiğini gösteriyor. Türkiye açısından ise şu aşamada paniğe değil, özellikle sivrisineklerin yoğun olduğu bölgelerde tedbiri artırmaya ihtiyaç bulunuyor.