O ülkede oturamazsınız... Vize engeli ile ilgili bunları bilmeniz gerekiyor! ABD'den 75 ülkeye oturma izni

ABD, 75 ülkenin vatandaşları için göçmen vizesi sürecini askıya alıyor. Peki karar ne anlama geliyor? Uygulama ne zaman başlayacak ve kimler etkilenecek?

Donald Trump yönetimi, geçen Çarşamba günü ABD'de kalıcı oturma izni için 75 ülkeden yapılan başvuruların 21 Ocak itibarıyla askıya alınacağını açıkladı. Bu adımdan etkilenecekler arasında Afrika, Asya, Latin Amerika, Ortadoğu ve Avrupa ülkelerinin vatandaşları bulunuyor. Söz konusu ülkeler arasında Rusya, Brezilya, Pakistan, Nijerya, Tayland, Arnavutluk, Uruguay ve Mısır gibi ülkeler yer alıyor.

Trump yönetimi, bu kararın ABD üzerindeki, göçmenlerden kaynaklı gördüğü sosyal yardım yükünün hafifletilmesi amacıyla alındığını savunuyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Başkan Trump göçmenlerin finansal yeterliliğe sahip olması gerektiğini ve Amerikalılara mali yük oluşturmamaları gerektiğini açıkça ortaya koydu" ifadeleri yer aldı. Açıklamada söz konusu politikanın "bu yüksek riskli ülkelerden gelen göçmenlerin" ABD'de sosyal yardımlardan faydalanması ya da kamuya yük olmasının önüne geçilmesine yönelik olduğu kaydedildi.

Uygulama ilgili ülkelerden gelen ve kalıcı olarak ABD'de yaşamak isteyenlerin vize değerlendirme süreçlerini kapsıyor. Teknik olarak, başvurular hâlâ yapılabilecek. Mülakat ve randevular da planlanabilecek ancak bu süreç vizelerin verildiği aşamaya kadar ilerlemeyecek.

Uygulamadan etkilenecek ülkelerin vatandaşlarına halihazırda verilmiş olan vizeler ise geçerliliğini koruyacak. Dışişleri Bakanlığı, listede yer almayan bir ülkeden geçerli bir pasaportla vize başvurusunda bulunan çifte vatandaşların uygulamadan etkilenmeyeceğini duyurdu.

Söz konusu ülkeler için vizelerin askıya alınması uygulamasının ne kadar süreceği belirtilmezken, uygulamanın kalıcı olabileceği yönünde endişeler var.

Dışişleri Bakanlığı, göçmenlerin "Amerikan halkının servetini aldığını" iddia ettiği bir diğer açıklamada söz konusu uygulamayla sosyal yardım harcamalarının azaltılacağını savundu. Aslında ABD halihazırda Amerika'ya taşınmaları halinde devlete bağımlı olabilecek göçmenlerin ülkeye kabulünün yasaklanabilemesine imkan veren düzenlemelere sahip. Bu düzenleme, "kamuya yük olma" gerekçesine dayanıyor.

Bir göçmenin bu düzenlemeye dayanarak geri çevrilip çevrilmeyeceğine yönelik değerlendirme ise göçmenlik görevlileri tarafından vakalar özelinde yapılıyor. Ancak bu uygulamanın devreye girmesi ve bu yolla göçün engellenmesi için gerekçeler oldukça sınırlı. ABD merkezli Göçmenlik Hukuki Kaynaklar Merkezi; sağlık hizmetleri, Covid-19 tedavisi, barınma ya da diğer kritik hizmetler konusunda kamu yüküne yönelik endişelerin bulunmadığına dikkat çekiyor. Kuruluş, yalnızca geçimini sağlamak için nakit yardımına ya da devlet tarafından finanse edilen uzun süreli bakıma esas olarak bağımlı olma ihtimali bulunan başvuru sahiplerinin kamu yükü gerekçesiyle reddedilebileceğine dikkat çekiyor. Trump'ın başkanlık koltuğuna oturduğu ilk döneminde Washington, bu düzenlemenin içeriğini genişletmeye çalıştı, ancak önerilen değişiklikler 2022'de Joe Biden yönetimi tarafından reddedildi.

Bu nedenle halihazırda hâlâ 2022 düzenlemeleri geçerli. Ancak geçen Kasım ayında ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) yeniden değişiklik önerilerini sundu ve Ocak ayının sonlarına doğru kamu yükü ile ilgili 2022 düzenlemelerinin askıya alınması bekleniyor. DHS, bu değişikliğe gerekçe olarak mevcut düzenlemenin göçmenlik memurlarını, bir göçmenin devlete yük olup olmayacağını değerlendirirken aşırı derecede sınırladığını savundu.

Trump'ın ikinci döneminin ilk yılında yoğun biçimde göçü sınırlamaya odaklanıldığı gözlendi. Geçen yılın Haziran ayında 12 ülkenin vatandaşlarına ABD'ye seyahat yasağı getirildi. Bu uygulama daha sonra en son Aralık ayında 39 ülkeye kısmi ya da tam seyahat yasağı getirilecek şekilde genişletildi. Ağırlıklı olarak Afrika ülkelerini kapsayan bu uygulamadan Latin Amerika ve Asya'daki bazı ülkeler de etkilendi. Beyaz Saray, yasağın genişletilmesine gerekçe olarak güvenilir kayıt eksikliğini, vize süresini aşma endişelerini ve ABD'nin göç yasalarının uygulanması gerekliliğini gösterdi.

Trump yönetimi ayrıca mülteci kotasını ülke tarihinin en düşük düzeyine getirdi. Trump'ın selefi Biden döneminde belirlenen 125 bin kişilik kota, Trump döneminde 7 bin 500 mülteciye düştü.

Mevcut yönetim ayrıca Amerikan şirketlerinin belirli bir süre için yabancı çalışanları istihdam etmesine olanak veren H‑1B vizeleri için ücretleri en az 100 bin dolar seviyesine çıkararak nitelikli göçü de hedef aldı.

Aralık ayında sunulan bir diğer düzenleme hayata geçirilirse, kısıtlı listelerde yer almayan ülkelerden gelenlerin dahi sosyal medya hesaplarına yönelik denetimler söz konusu olabilecek. Kontrollerin geleneksel olarak ABD'ye vizesiz seyahat başvurusunda bulunabilen Avustralya, Fransa, Almanya, Japonya, İngiltere gibi ülkelerinde içinde olduğu 42 ülkenin vatandaşlarını da kapsaması bekleniyor.

Doğrudan göçle ilgili olmayan bu uygulama, ABD'nin yabancılara karşı giderek daha dışlayıcı bir yaklaşımı benimsediğinin bir başka işareti olarak değerlendiriliyor.

Vizelerin askıya alınmasına yönelik son uygulamanın Haziran ve Temmuz aylarında büyük ölçüde ABD'de düzenlenecek Dünya Kupası için ülkeye gelmek isteyen sporseverleri ise doğrudan etkilemesi beklenmiyor.

Aynı şekilde, turist vizesiyle ülkeye gelmek isteyenlerin de uygulamadan etkilenmeyeceği belirtiliyor.

Diğer yandan Haiti ya da İran'dan taraftarlar takımlarını desteklemek için ABD'ye gidemeyecek. Bu ülkeler turnuvaya katılmaya hak kazanmalarına rağmen seyahat yasağı listesindeler. Yine turnuvaya katılan Senegal ve Fildişi Sahili'nden gelen taraftarlar ise kısmi seyahat yasağı nedeniyle ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya bulunuyor.