Masada herkes var biz yokuz: Türkiye'yi dışladılar

Doğu Akdeniz'de enerji kaynakları üzerinden şekillenen jeopolitik mücadelede Türkiye'yi dışarıda bırakmayı hedefleyen girişimlere bir yenisi daha eklendi. Doğu Akdeniz Gaz Forumu'nun (EMGF) 10. Bakanlar Toplantısı, ABD'nin ev sahipliğinde Washington'da gerçekleştirilirken, toplantıdan çıkan mesajlar Ankara açısından dikkat çekici bulundu.

Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, İsrail, Mısır, İtalya, Ürdün ve Filistin temsilcilerinin katıldığı toplantıda enerji iş birliği başlığı öne çıkarılsa da, ortaya çıkan tablo birçok gözlemci tarafından Türkiye'nin bölgesel denklemden uzaklaştırılmasına yönelik diplomatik bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Üç yıl sonra ABD, Avrupa Birliği ve Dünya Bankası temsilcilerinin de aynı masaya dönmesi, forumun yalnızca enerji alanında değil, siyasi ve stratejik bir platforma dönüştürülmeye çalışıldığı yorumlarına neden oldu. Ankara'nın bölgenin en uzun kıyı şeridine sahip ülkesi olmasına rağmen masada yer almaması ise dikkat çekti.

Yunan basınında yer alan değerlendirmelerde Türkiye'nin iş birliği anlayışına uyum göstermediği gerekçesiyle forumun dışında kaldığı öne sürülse de, Ankara'ya göre asıl sorun Doğu Akdeniz'de Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin meşru haklarının göz ardı edilmesi. Türkiye uzun yıllardır bölgede kapsayıcı ve adil bir enerji paylaşım modeli çağrısı yaparken, EMGF'nin mevcut yapısının belirli ülkelerin çıkarları doğrultusunda şekillendiği eleştirileri yapılıyor.

Toplantı sonunda yayımlanan Washington Bildirgesi'nde doğal gaz faaliyetlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülmesi gerektiği vurgulandı. Ancak bu ifadelerin, deniz yetki alanları konusunda Türkiye'nin tezlerine karşı dolaylı siyasi mesajlar içerdiği yorumları da gündeme geldi.

Bildirgede ayrıca Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail arasında planlanan Great Sea Interconnector elektrik bağlantı projesine destek verildiği yönündeki değerlendirmeler dikkat çekti. Türkiye'nin daha önce bölgesel dengeleri ve hukuki sorunları gerekçe göstererek eleştirdiği bu projenin uluslararası destek bulması, Ankara'nın karşı çıktığı enerji koridorlarının güçlendirilmeye çalışıldığı şeklinde yorumlandı.

Uzmanlar "Doğu Akdeniz'de kalıcı istikrar ve sürdürülebilir enerji iş birliği, bölgenin en önemli aktörlerinden biri olan Türkiye'nin dışlandığı mekanizmalarla sağlanamaz" görüşünü savunuyor.