Market raflarında dev yasak! Tarih verildi, resmen başlıyor

Süpermarket raflarındaki gıda, temizlik ve kişisel bakım ürünlerinin ambalajlarında sıkça karşılaşılan “ekolojik”, “doğa dostu” veya “biyolojik olarak parçalanabilir” gibi ifadelere yönelik küresel çapta büyük bir kısıtlama dönemi başladı. Tüketicilerin çevresel hassasiyetlerini istismar eden ve “yeşil aklama” olarak adlandırılan pazarlama taktiklerine karşı sert adımlar atılıyor. (AB) 2024/825 sayılı karar doğrultusunda, kanıtlanamayan çevreci iddiaların ambalajlarda kullanılması tamamen sınırlandırılıyor. Avrupa’da yeni kurallar doğrultusunda marketler artık doğrulanmamış çevreci sloganları ürünlerine veya reklam filmlerine ekleyemeyecek. “Çevre dostu” veya “ekolojik” ibaresini kullanmak isteyen üreticiler, bu durumu resmi sertifikalarla kanıtlamak zorunda kalacak.

Gerekçelendirilemeyen hiçbir iddianın ambalaj üzerinde yer almasına izin verilmeyecek. Pazarlamada sıkça başvurulan bir diğer yanılsamanın da önüne geçiliyor. Sadece dış ambalajı geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen bir ürünün, sanki içeriği de tamamen doğa dostuymuş gibi sunulması engellenecek. Ürünün yalnızca tek bir parçası çevresel fayda sağlıyorsa, bu durum etikette açıkça belirtilmek zorunda olacak. Ayrıca yalnızca emisyon dengelemeye dayanan “iklim nötr” ifadelerine de belirgin sınırlamalar getiriliyor. Yapılan bu reformla birlikte temel hedef; belgesiz, kanıtsız ve tüketiciyi yanıltmaya yönelik pazarlama söylemlerini raflardan tamamen temizlemek.

Avrupa’daki yeni kuralların bir benzeri Türkiye’de de uygulanmaya devam ediyor. Türkiye’de Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketlerindeki yanıltıcı ifade dönemini sonlandırdı. Yapılan düzenlemeyle “yüzde 100 doğal”, “hakiki”, “taze sıkılmış” gibi abartılı ifadeler ile yanıltıcı görseller yasaklandı; “günlük” ibaresi ise yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerle sınırlandırıldı. Tüketiciyi yanıltan markalara idari para cezası ve ambalaj düzeltme zorunluluğu getirilirken, sektörün bu yeni sisteme 31 Aralık 2026’ya kadar tamamen uyum sağlaması gerekiyor.