Kürtçe Yazılı Miras ve Rami'nin dönüşüm hikayesi kitaplarda buluştu: Mehmet Nuri Ersoy'dan Milli Kütüphane'de birlik ve kardeşlik mesajı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Millî Kütüphanede düzenlenen “Aleksandre Jaba Koleksiyonu” ve “Rami Kütüphanesi” kitaplarının lansmanına katıldı. Toplam 69 Kürtçe eserin tıpkıbasımını bir araya getiren koleksiyonu araştırmacıların ve okuyucuların erişimine sunduklarını belirten Ersoy, “Kültürel zenginliğimizi koruyup gelecek kuşaklara aktardıkça birbirimizi daha iyi tanıyor, kardeşliğimizi daha da güçlendiriyoruz.” dedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığının kültür yayıncılığına kazandırdığı iki eser, Millî Kütüphanede yayıncılık dünyasının temsilcileriyle buluştu. Programda konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Aleksandre Jaba Koleksiyonu ile geniş bir yazılı mirası erişime açtıklarını, Rami Kütüphanesi kitabıyla da tarihî Rami Kışlası’nın çağdaş bir kütüphane ve kültür merkezine dönüşümünü kayıt altına aldıklarını söyledi. Kültür alanındaki kamu hizmetinin araştırma, koruma, yaşatma ve kültürel değerleri yayma sorumluluğunu kapsadığını vurgulayan Ersoy, tanıtılan iki eserin bu anlayışın farklı alanlardaki yansımaları olduğunu ifade etti.

“Kültürün birleştirici gücüyle ortak aidiyetimizi güçlendireceğiz” Bakan Ersoy, Anadolu ve çevresinde yüzyıllar boyunca farklı dillerde ve edebî geleneklerde ortaya çıkan eserlerin, bu coğrafyanın kültür tarihini anlamak açısından değerli kaynaklar olduğunu belirtti. Kültürel mirası bütüncül bir yaklaşımla ele aldıklarını dile getiren Ersoy, şunları kaydetti: “Bu topraklarda üretilen her eseri, konuşulan her dili ve yaşatılan her kültürel değeri ortak mirasımızın bir parçası olarak görüyoruz. Kültürel zenginliğimizi koruyup gelecek kuşaklara aktardıkça birbirimizi daha iyi tanıyor, kardeşliğimizi daha da güçlendiriyoruz.” Konuşmasında Terörsüz Türkiye hedefine de değinen Ersoy, şu ifadeleri kullandı: “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliği ve Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’nin güçlü desteğiyle ilerleyen Terörsüz Türkiye hedefi, milletimizin huzur içinde, birlik ve beraberlikle geleceğe yürümesi iradesinin ifadesidir. Biz de kültürün birleştirici gücüyle ortak aidiyetimizi güçlendirmeye, her vatandaşımızın kendisini bu ülkenin kültürel hayatında bulabildiği bir geleceğe katkı sunmaya devam edeceğiz.” 69 Kürtçe eser, 15 ciltlik koleksiyonda bir araya geldi Aleksandre Jaba Koleksiyonu’nun özgün hâlinin 13 ciltten oluştuğunu belirten Ersoy, Bakanlığın yayın çalışmasının kapsamı ve formatı doğrultusunda koleksiyonun 15 cilt olarak okuyucuya sunulduğunu söyledi. Jaba’nın Erzurum’daki görevi sırasında Kürtçeye duyduğu ilgiyle başlayan ve Molla Mahmud Bayezîdî’nin katkılarıyla genişleyen koleksiyon, toplam 69 Kürtçe eserin tıpkıbasımını içeriyor. Mardin Artuklu Üniversitesi Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsü ile iş birliği içinde hazırlanan yayın; dil ve edebiyatın yanı sıra halk kültürü, folklor, sözlü anlatı geleneği ve dönemin toplumsal hayatına ilişkin kaynakları da bir araya getiriyor. Her ciltte Türkçe ve Kürtçe inceleme ve tavsif metinlerinin bulunduğunu aktaran Ersoy, bu metinlerin koleksiyonun araştırmacılar açısından kullanım değerini artırdığını ifade etti. Ersoy, “Dolayısıyla yaptığımız bu çalışmayla, araştırmacıların farklı alanlarda kullanabileceği bir kültür malzemesini toplu, düzenli ve erişilebilir bir yayın hâline getirmiş olduk.” diye konuştu. Kürtçe klasiklerin yayımında 2010’dan bu yana süren çalışma Bakanlığın Kürtçe klasik eserleri Türkçe çevirileriyle birlikte 2010 yılından bu yana yayımladığını hatırlatan Ersoy, 2025 yılına kadar bu kapsamda 17 başlık eserin okurla buluştuğunu belirtti. Bu birikimin çalışmaların sürekliliğini ortaya koyduğunu vurgulayan Ersoy, Aleksandre Jaba Koleksiyonu’nun daha geniş bir yazılı miras bütününe ulaşan yeni bir halka oluşturduğunu söyledi. Ersoy, farklı kültürel çevrelerde üretilmiş eserlerin bilimsel yöntemlerle incelenmesi ve yayın yoluyla erişime açılmasının kamu yayıncılığının önemli sorumlulukları arasında yer aldığını kaydetti.

Tarihî kışladan dünyada ödül kazanan kütüphaneye Lansmanda tanıtılan “Rami Kütüphanesi” kitabına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Ersoy, eserin tarihî yapının geçirdiği dönüşümü bütün yönleriyle ele aldığını söyledi. Rami’nin hikâyesinin bir restorasyon projesinin ötesine geçtiğini belirten Ersoy, kütüphanenin bugün kitapları, yazma eserleri, araştırmayı, kültür ve sanat faaliyetlerini, eğitimi ve sosyal yaşamı aynı çatı altında buluşturduğunu ifade etti. Ersoy, “Aslen geçmişten devraldığımız bir yapının ve hafızanın bugünün ihtiyaçlarıyla yeniden ilişki kurmasını ve gelecek kuşakların kullanımına açık hâle gelmesini sağlamış olduk.” dedi. Rami Kütüphanesinin 2026 yılında Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu Yeşil Kütüphane Ödülü’nde büyük ölçekli proje kategorisinde dünya birinciliğine layık görüldüğünü hatırlatan Ersoy, bu başarının benimsenen yaklaşımın uluslararası alanda karşılık bulduğunu gösterdiğini belirtti.

Rami’nin tarihi, mimarisi ve dönüşümü aynı eserde “Rami Kütüphanesi” kitabı; yapının tarihini, mimarisini, geçirdiği dönüşümü ve bugün üstlendiği işlevleri akademik yazılar, mimari çizimler, planlar, fotoğraflar ve uzman değerlendirmeleriyle okuyucuya sunuyor.

Kitabın gelecek yıllarda yapılacak araştırmalar için de kaynak niteliği taşıdığını vurgulayan Ersoy, “Bir tanıtım kitabının ötesinde, ileride Rami Kütüphanesi üzerine çalışacak araştırmacılar için başvurulabilecek kapsamlı bir kaynak meydana getirdik.” ifadelerini kullandı.

“Temel ölçüt, kültürel ve bilimsel değer” Yayıncılık sektörü temsilcilerine de seslenen Ersoy, kamu yayıncılığının kendine özgü sorumlulukları bulunduğuna dikkati çekti. Ticari olarak yayımlanması güç olan, uzun hazırlık süreci gerektiren, uzmanlaşmış bir okuyucu kitlesine hitap eden ve kültürel değeri nedeniyle kayıt altına alınması gereken çalışmaların bu sorumluluğun önemli bir bölümünü oluşturduğunu belirten Ersoy, şunları söyledi: “Bakanlık yayınlarının temel ölçütlerinden biri, yayımlanan çalışmanın kültürel ve bilimsel bir değer taşıması ve kalıcı bir kaynak niteliği kazanabilmesidir.”

Editoryal hazırlıktan tasarıma, baskı tekniklerinden dijital yayıncılığa kadar sektörün bütün aşamalarında yaşanan dönüşümü yakından takip ettiklerini dile getiren Ersoy, yayıncılık sektörünün birikiminden yararlanmaya ve kamu ile özel sektör arasındaki iletişimi güçlendirmeye önem verdiklerini ifade etti.

Bakan Ersoy, konuşmasının sonunda iki eserin hazırlanmasında emeği geçen akademisyenlere, araştırmacılara, editörlere, çevirmenlere, tasarımcılara, Mardin Artuklu Üniversitesi Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsüne ve Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü çalışanlarına teşekkür etti.