Katil Netanyahu’nun Arap kini had safhada: Onlarla ittifak yapmak, hükümet kurmak yasak!

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 27 Ekim'deki genel seçimlerin ardından yaptığı açıklamada, Arap partilerinin yer alacağı veya destek vereceği bir hükümet kurulmasına karşı çıktı. Sosyal medya platformu X üzerinden bir video yayımlayan Netanyahu, Arap siyasi liderlerin Filistin meselesine ilişkin açıklamalarını bir araya getirdi. Paylaşımında "Onlarla hükümet kurmak yasaktır" ifadelerini kullanan Netanyahu, seçimlerin ardından parlamentoda önemli bir güç elde eden Arap partileriyle iş birliği yapılmasına karşı olduğunu açıkça ortaya koydu. Videoda Ahmed Tibi, Mansur Abbas, Eymen Avde, Yusuf Cabarin ve diğer bazı Arap siyasetçilerin konuşmalarından bölümler yer aldı. Netanyahu'nun bu çıkışı, hiçbir siyasi bloğun tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadığı bir dönemde geldi.

İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilen genel seçimlerde sandıkların sayılmasıyla parlamentodaki güç dengesi netleşti. 120 sandalyeli İsrail Meclisi Knesset'te Netanyahu'nun liderliğindeki sağ ve aşırı sağ partilerden oluşan blok 53 sandalye kazandı. Eski İsrail Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un öncülüğündeki muhalefet bloğu ise 48 sandalyede kaldı. Hükümet kurmak için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Bu nedenle Netanyahu'nun 8, muhalefetin ise 13 ek milletvekilinin desteğini sağlaması gerekiyor. Seçim sonuçları, Netanyahu'nun 2022 seçimlerinin ardından sahip olduğu parlamento çoğunluğunu kaybettiğini de ortaya koydu.

Seçimlerin en dikkat çekici sonuçlarından biri Arap partilerinin kazandığı milletvekili sayısı oldu. Ortak Liste 11, Mansur Abbas liderliğindeki Ra'am ise 8 sandalye elde etti. Böylece Arap partilerinin parlamentodaki toplam sandalye sayısı 19'a yükseldi. Bu sonuç, Arap partileri açısından şimdiye kadarki en yüksek temsil düzeyi olarak kayıtlara geçti. Arap seçmenlerin yüksek katılımı da sonuçlarda belirleyici oldu. Ülke genelinde seçime katılım oranı yüzde 77,7'ye ulaşırken, bu oran 1999'dan bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı. Arap partilerinin kazandığı 19 sandalye, özellikle Netanyahu karşıtı bir hükümet kurulması ihtimalinde kritik önem taşıyor.

Seçim sonuçlarına göre muhalefet bloğunun 48 sandalyesine Arap partilerinin 19 sandalyesi eklendiğinde toplam sayı 67'ye ulaşıyor. Bu sayı hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeyi aşsa da söz konusu partilerin aynı koalisyonda buluşması kolay görünmüyor. Muhalefet cephesinde yer alan bazı sağ partiler, Arap partileriyle ortak hükümet kurulmasına karşı çıkıyor. Eski Başbakan Naftali Bennett ve Avigdor Lieberman'ın siyasi çizgileri, Arap partileriyle kurulabilecek bir koalisyonun önündeki önemli engeller arasında gösteriliyor. Buna karşılık sol kanattaki Demokratlar Partisi'nin lideri Yair Golan, Netanyahu'nun iktidardan uzaklaştırılması için Arap partileriyle iş birliği yapılması çağrısında bulundu. Muhalefetin önde gelen isimlerinden Yair Lapid de Netanyahu'nun hükümet kurabilecek yeterli desteğe sahip olmadığını savunarak muhalefetin seçimden siyasi başarıyla çıktığını ileri sürdü. Netanyahu açısından belirsizliği artıran bir başka gelişme, ultra-Ortodoks Yahudi partilerinin tutumu oldu. Birleşik Tevrat Yahudiliği seçimlerde 7, Şas Partisi ise 6 milletvekili kazandı. Toplam 13 sandalyeye sahip bu iki parti, geleneksel olarak Netanyahu'nun müttefikleri arasında yer alıyor. Ancak seçimlerin ardından ultra-Ortodoks siyasi çevrelerden gelen açıklamalarda, söz konusu partilerin otomatik olarak Netanyahu bloğunun parçası kabul edilmemesi gerektiği belirtildi. Bu durum, Netanyahu'nun mevcut 53 sandalyelik desteğini koruyup koruyamayacağı konusunda da soru işaretleri oluşturdu.

Seçim sonuçlarının ardından Netanyahu ve partisi Likud'un Arap partilerine yönelik suçlamaları da tartışma yarattı. Likud çevreleri, Arap partilerinin seçim sonuçlarını usulsüzlüklerle etkilediğini ve dış müdahale yaşandığını öne sürdü. Ancak bu iddiaları doğrulayan somut kanıt ortaya konulmadı. İsrail Merkez Seçim Komitesi, sistematik seçim ihlalleri yaşandığı yönündeki iddiaların temelsiz olduğunu bildirdi. İsrail iç istihbarat teşkilatı Şin Bet de yürütülen incelemelerin herhangi bir topluluğu topluca şüphe altında bırakma amacı taşımadığını vurguladı. Böylece seçimlerin çalındığı yönündeki siyasi suçlamalarla seçim kurumlarının açıklamaları arasında belirgin bir görüş ayrılığı ortaya çıktı. Seçimlerde Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi 27 sandalye kazanarak parlamentonun en büyük partisi oldu. Gadi Eisenkot'un Yashar Partisi 21, Naftali Bennett'in B'Yachad ittifakı ise 12 milletvekili çıkardı. Ortak Liste 11, Ra'am 8 sandalye elde ederken aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in Otzma Yehudit Partisi 7 milletvekili kazandı. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi ise 6 sandalyede kaldı. Bu dağılım, hükümet kurma sürecinde küçük ve orta büyüklükteki partilerin pazarlık gücünü artırdı.

İsrail'de resmi seçim sonuçlarının 4 Kasım'da Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a sunulması bekleniyor. Herzog, sonuçların kesinleşmesinin ardından parlamentoya giren partilerin temsilcileriyle görüşerek hükümeti kurma görevini hangi siyasetçiye vereceğine karar verecek. Yeni parlamentonun 10 Kasım'da toplanması planlanıyor. Hükümeti kurmakla görevlendirilen siyasetçinin yeterli desteği bulamaması halinde görev başka bir isme verilebilecek. Koalisyon görüşmelerinin sonuçsuz kalması durumunda ise İsrail'de yeniden erken seçime gidilmesi ihtimali bulunuyor.

Seçimlerde parlamento çoğunluğunu kaybeden Netanyahu, yeni hükümet kurulana kadar başbakanlık görevini sürdürecek. Netanyahu'nun önünde rakip partilerden destek aramak, daha geniş bir koalisyon için müzakere yürütmek veya siyasi çıkmazın devam etmesi halinde yeni seçim ihtimaliyle karşı karşıya kalmak gibi seçenekler bulunuyor. Ancak Arap partileriyle iş birliğine kapıyı kapatan açıklaması, seçim sonrasında ortaya çıkan koalisyon seçeneklerini daha da sınırlıyor. İsrail siyasetinde gözler şimdi 19 milletvekiliyle tarihi bir başarı elde eden Arap partilerinin tutumuna ve Cumhurbaşkanı Herzog'un hükümeti kurma görevini kime vereceğine çevrildi.