Kanserle mücadelede PET taramasının öyle bir önemi var ki... Uzman isim o merak edilen detayı açıkladı

Meme kanserini atlattıktan yıllar sonra yumurtalık kanseriyle karşılaşan Güldem Taşkaya'nın tedavisinde tespit edilen BRCA1 mutasyonu, hem tedavi seçeneğini değiştirdi hem de ailesi için genetik farkındalık oluşturdu.

Manisa'da yaşayan 65 yaşındaki Güldem Taşkaya'nın kanserle mücadelesi 2013 yılında meme kanseri tanısıyla başladı. Düzenli kontrollerini yaptıran Taşkaya, bir gün sütyenini çıkarırken sağ memesindeki kitleyi fark etti. Yapılan mamografi ve ultrason incelemelerinin ardından meme kanseri tanısı alan Taşkaya, ameliyat, kemoterapi ve radyoterapi tedavilerinden geçti. Yaklaşık 5 yıl sonra bu kez sol memesinde yeni bir tümör tespit edilen Taşkaya'nın memesi alındı. Ameliyatın ardından çekilen PET taramasında ise herhangi bir şikayeti bulunmamasına rağmen yumurtalık kanseri ortaya çıktı.

Taşkaya, yumurtalık kanseri tanısını nasıl öğrendiğini şu sözlerle anlattı: "O PET'te hiç beklemediğimiz bir şey ortaya çıktı. Yumurtalık kanseri olduğumu öğrendim. Oysa hiçbir şikâyetim yoktu. Ağrı da yoktu. Tamamen PET sayesinde yakalandı. Meme ameliyatından bir ay sonra da yumurtalık ameliyatımı oldum, yumurtalıklarım alındı. Daha sonra kemoterapi gördüm. O dönem her şey yolunda gidiyordu. 5 yıl sonra yumurtalık kanseri de nüks etti. Kendi kendime "memeyi kıskandı galiba" diye espri yapıyordum. 2023'te kemoterapiye başladım. Ancak kanser karın boşluğunda bağırsak ve karın zarına yayılmış. Bunun üzerine bu kez Acıbadem Kent Hastanesi'nde ameliyat masasına yattım. 2024 Ocak'ta Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Cem Terzi ile Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Terek birlikte ameliyatımı yaptı. Ameliyattan sonra kemoterapi, ardından yaklaşık bir buçuk yıl farklı bir ilaç tedavisi gördüm. Sonraki PET'te bu kez karın lenf bezlerinde metastaz görüldü. Bunun için de dört kür kemoterapi aldım ve temizlendi. Bu süreçte doktorum başka şehre taşınınca tedavimi sürdürmek için Acıbadem Kent Hastanesi Onkoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Bülent Karabulut'a başvurdum. Kemoterapiler çok ağır geliyordu. BRCA mutasyonu tespit edildiği için Bülent Hocam buna uygun ilaç tedavisine başladı. Bu tedavi sayesinde kendimi çok iyi hissediyorum, üstelik kemoterapilerin ağır sonuçlarını yaşamıyorum."

Taşkaya, uzun süren tedavi sürecinde hastalığa değil iyileşmeye odaklandığını belirtti. "Millet bir kansere yakalanırken ben birbirinden bağımsız iki ayrı kanser yaşadım, metastazları da bonus oldu. Ben hastalığa hiç takılı değilim. Tedavilerin ağır yan etkileriyle mücadele etmek daha zor geldi ama hastalığın kendisine teslim olmadım. Kanserin adı insanı korkutuyor ama moral çok önemli. Hiçbir zaman ‘Neden ben?' diye düşünmedim. Hastalığa değil, iyileşmeye odaklandım. Moralli olmak, tedavi sürecini daha güçlü geçirmenize yardımcı oluyor. Moralli olun, kontrollerinizi ihmal etmeyin." Acıbadem Kent Hastanesi Onkoloji Bölümü Koordinatörü Medikal Onkolog Prof. Dr. Bülent Karabulut, Taşkaya'nın hastaneye başvurmasının ardından yapılan genetik değerlendirmede BRCA1 geninde mutasyon tespit edildiğini belirtti. Karabulut, bu bilginin tedavi sürecinde önemli bir değişiklik oluşturduğunu ifade ederek, hastanın geçmişi üzerinden genetik özelliklerin erken dönemde bilinmesinin önemine dikkat çekti. "Kanser tedavisinde artık yalnızca tümörün nerede olduğuna bakmıyoruz. Kanserin biyolojik özelliklerini ve hastanın genetik yapısını da anlamaya çalışıyoruz. Hastamız Güldem Taşkaya'nın öyküsü bunun ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor. Şöyle ki; 64 yaşındaki hastamız yıllar önce meme kanseri nedeniyle tedavi edilmişti. Cerrahi, radyoterapi ve hormon tedavisi uygulanmış, ardından düzenli takip edilmişti. Yıllar sonra bu kez yumurtalık kanseri ile karşılaştı. Hastamız farklı merkezlerde tedaviler gördü ve kemoterapi aldı. Kemoterapilerini ciddi bir toksisite yaşamadan tamamladı. Hastalığı daha sonra tekrar ortaya çıktığında yeniden tedaviler uygulandı ve cerrahi tedavilerden de yararlandı. Ancak bütün bu süreçte önemli bir bilgi henüz bilinmiyordu: Hastamızın BRCA1 geninde genetik bir mutasyon vardı. Bu mutasyon, ancak hastamız bize başvurduğunda yapılan genetik değerlendirme sonucunda ortaya çıktı. Eğer bu mutasyon daha meme kanseri tanısı aldığı dönemde biliniyor olsaydı koruma amaçlı olarak yumurtalıkların alınması önerilebilirdi. Böylelikle yumurtalık kanserine hiç yakalanmazdı. Bu, mutlaka geçmişte verilen tedavinin yanlış olduğu anlamına gelmez. Ancak hastalığın genetik özelliklerini daha erken bilmek, uygun hastalarda tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesini, hastanın risklerinin daha doğru anlaşılmasını ve aile bireyleri açısından gerekli genetik değerlendirmelerin daha erken yapılmasını sağlayabilir."Karabulut, BRCA1 mutasyonunun belirlenmesinin ardından Taşkaya için PARP inhibitörü olarak bilinen hedefe yönelik tedavinin değerlendirilmesinin mümkün olduğunu ve hastanın şu anda tam yanıtını koruyarak tedavisine devam ettiğini belirtti. BRCA1 ve BRCA2 neden önemli? Prof. Dr. Karabulut, BRCA1 ve BRCA2 genlerinin hücrelerde meydana gelen DNA hasarlarının onarılmasında görev yaptığını söyledi. Bu genlerde doğuştan gelen bazı değişikliklerin özellikle meme ve yumurtalık kanseri olmak üzere bazı kanserlerin gelişme riskini artırabildiğini belirten Karabulut, BRCA bilgisinin tedavi seçiminde de yol gösterici olabileceğini ifade etti. "Ancak BRCA bilgisinin önemi bununla sınırlı değildir. Bazı hastalarda tedavi seçiminde de yol gösterici olabilir" BRCA mutasyonunun yalnızca hastayı değil, aile bireylerini de ilgilendirebileceğini belirten Karabulut, çocuklar, kardeşler ve diğer yakın akrabalar açısından genetik danışmanlığın önemine dikkat çekti. "Bu, çocuklar, kardeşler ve diğer yakın akrabalar açısından da önemli olabilir. Amaç kimseye ‘kesin kanser olacaksınız' demek değildir. Ama uygun aile bireylerinin genetik danışmanlık alması ve gerekirse test yaptırması, risk taşıyan kişiler için daha bilinçli takip ve erken tanı stratejilerinin planlanmasını sağlayabilir" "BRCA testi gerekli mi?" sorusu Karabulut, özellikle meme, yumurtalık, tüp, primer periton, prostat ve pankreas kanseri tanısı alan kişilerin genetik test gerekliliğini doktorlarıyla görüşmeleri gerektiğini belirtti. "Kanser tanınız varsa yalnızca tedavinizi değil, kanserinizin genetik özelliklerini de doktorunuzla konuşun. ‘Benim için BRCA veya başka bir genetik testi gerekli mi?' sorusunu sormaktan çekinmeyin. Çünkü bazen bir test bir tedavi seçeneğinin kapısını açabilir. Bazen de bir hastanın öğrendiği genetik bilgi, henüz kanserle karşılaşmamış bir aile bireyinin kendi riskini zamanında öğrenmesini sağlayabilir."