Kanada şimdi ahlar vahlar ediyor: Ambargo koyup vermemişlerdi, Türkiye kendisi üretip 25 ülkeye sattı

GDH Haber'de yer alan habere göre, Kanada'nın geçmişte Türkiye'ye uyguladığı elektro-optik sistem ihracat kısıtlamalarının ardından yerli kamera teknolojilerinin önemi artarken ASELSAN, ASELFLIR-500 ile uluslararası pazarda önemli bir başarı elde etti.

Şirketin 2025 faaliyet raporuna göre ASELFLIR-500 için 25 ülkeyle sözleşme imzalandı, 22 ülkeye ihracat gerçekleştirildi. Middle East Eye'ın Mayıs 2026 tarihli haberine göre Kanada, Türk gözetleme İHA'larının tedariki için erken aşamada görüşmeler yürüttü.

Kanada'nın 2019'da başlayan ve 2021'de bazı ihracat izinlerinin iptal edilmesiyle devam eden kısıtlamaları, Türkiye'nin elektro-optik sistemlerde yerli çözümlere yönelmesini hızlandırdı. ASELSAN'ın ambargo öncesinde geliştirmeye başladığı CATS sistemi Bayraktar TB2'ye entegre edilirken sonraki yıllarda ASELFLIR-500 ile bu alandaki kabiliyetler genişletildi.

Kanada, Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde gerçekleştirdiği Barış Pınarı Harekâtı'nın ardından 11 Ekim 2019'da Türkiye'ye yönelik yeni askerî ihracat izinlerinin verilmesini durdurdu. Söz konusu karar, o tarihte geçerli olan mevcut ihracat izinlerini kapsamıyordu.

Ancak 2020 yılında Karabağ'daki çatışmalar sırasında Türk SİHA'larında Kanada üretimi elektro-optik sistemlerin kullanılması, yeni kısıtlamaları beraberinde getirdi. Kanada hükümeti, 5 Ekim 2020'de ilgili ihracat izinlerini askıya aldı. Ardından 12 Nisan 2021'de söz konusu izinlerin iptal edildiğini duyurdu.

Kanada hükümeti, Türkiye'ye ihraç edilen Kanada teknolojisinin Azerbaycan tarafından Karabağ'daki çatışmalarda kullanıldığını değerlendirdi. Ottawa yönetimi, bu kullanımın Türkiye tarafından verilen nihai kullanım güvenceleriyle uyuşmadığını savundu. Kısıtlamalar, özellikle L3Harris Wescam tarafından üretilen MX-15D elektro-optik ve kızılötesi kamera sistemlerinin Türk SİHA'larına tedarikini etkiledi.

ASELSAN'ın CATS elektro-optik sistemine yönelik geliştirme çalışmaları Kanada'nın ihracat kısıtlamalarından önce başlamıştı. Sistem, şirketin 2014 faaliyet raporunda da yer alıyordu. Kanada'nın aldığı kararlar, önceden başlayan millî elektro-optik çalışmalarının önemini artırırken CATS'in Bayraktar TB2'ye entegrasyonunu ve kullanımını hızlandırdı. CATS; gündüz ve gece görüntüleme, keşif, gözetleme, hedef takibi ve lazerle hedef işaretleme görevleri için geliştirildi.

ASELSAN, CATS'in ardından geliştirdiği ASELFLIR-500 ile elektro-optik keşif, gözetleme ve hedefleme kabiliyetlerini ileri taşıdı. Baykar, 22 Şubat 2024'te ASELFLIR-500'ün AKINCI’ya başarıyla entegre edildiğini ve sistem kullanılarak hareketli bir deniz hedefinin vurulduğunu duyurdu.

ASELFLIR-500'ün seri üretim bandından ilk çıkışı Şubat 2024'te gerçekleşti. Sistem, yüksek çözünürlüklü görüntüleme, hedef tespiti, takibi ve lazerle hedef işaretleme kabiliyetleriyle insansız hava araçlarının görev ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirildi.

ASELSAN'ın 2025 faaliyet raporunda, ASELFLIR-500'ün uluslararası pazardaki durumuna ilişkin önemli veriler paylaşıldı. Rapora göre sistem için 25 ülkeyle sözleşme imzalanırken 22 ülkeye ihracat gerçekleştirildi. Böylece Türkiye, geçmişte yurt dışından tedarik ettiği elektro-optik sistemlere yerli alternatif geliştirmesinin yanı sıra aynı alanda ihracat yapan bir ülke konumunu güçlendirdi.

ASELSAN, elektro-optik sistemlerdeki çalışmalarını ASELFLIR-600 ile genişletti. IDEF 2025'te tanıtılan ASELFLIR-600, daha yüksek irtifalarda görev yapan hava platformlarının keşif, gözetleme ve hedefleme ihtiyaçlarına yönelik geliştirildi. SAHA 2026 kapsamında ASELFLIR-500 ve ASELFLIR-600 sistemleri için ilave tedarik sözleşmesi imzalandı. Söz konusu anlaşma, sistemlerin tedarikine yönelik yeni bir adım oluştururken teslimatların tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Kanada, 29 Ocak 2024'te Türkiye'ye yönelik askerî ihracat başvurularında uyguladığı esas olarak ret politikasını kaldırdı. Yeni düzenlemeyle ihracat başvurularının ayrı ayrı değerlendirilmesine geçildi. Bununla birlikte nihai kullanım koşulları ve ilgili denetimler yürürlükte kaldı. Bu karar, Kanada'nın Türkiye'ye yönelik askerî ihracat yaklaşımında değişikliğe işaret etti.

Middle East Eye'ın Mayıs 2026 tarihli haberine göre Kanada, Türkiye'den orta irtifada uzun süre havada kalabilen gözetleme İHA'ları satın almak amacıyla erken aşamada görüşmeler yürüttü. Kanadalı bir yetkili, ülkesinin söz konusu İHA'larla ilgilendiğini ifade etti.