Rusya çekildi, Türkiye'nin başına talih kuşu kondu
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Avrupa Birliği’nin aldığı koruma önlemleri ve Çin’in küresel pazardaki agresif fiyatlama hamleleri sonrası kritik bir sektörde daralma yaşanıyor. Rusya'nın çekilmek zorunda kaldığı pazara Türkiye yerleşecek. İşte detaylar...
Avrupa Birliği’nin sıkılaştırdığı koruma önlemleri ve Çin’in küresel pazardaki agresif fiyatlama stratejisi, Türk çelik sektörünü yeni ve stratejik pazarlara yönlendirdi. Rotayı sanayisinde çelik üretimi bulunmayan Baltık ülkelerine kıran Türk ihracatçısı, Rusya’dan boşalan pazarda hedeflerini büyüttü.
Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB), 4-9 Ekim tarihlerinde Letonya ve Litvanya’ya yönelik kapsayıcı bir sektörel ticaret heyeti düzenledi. Riga ve Vilnius’ta gerçekleşen ikili temaslarda, 19 Türk çelik üreticisi bölgeden 70’i aşkın ithalatçı firmayla bir araya gelerek 300’den fazla iş görüşmesi yaptı. Ziyaretler kapsamında yaklaşık 100 milyon dolarlık doğrudan iş hacminin temelleri atıldı.
Baltık pazarlarında Rusya’nın yerine Türkiye aday
Saha temaslarını değerlendiren ÇİB Denetim Kurulu Üyesi Yavuz Kılıç, Baltık bölgesinin tamamen dışa bağımlı yapısına dikkat çekti. Savaş öncesinde Letonya’nın çelik ithalatında Rusya’nın payının %60-65 seviyesinde olduğunu hatırlatan Kılıç, sınırların kapanmasıyla bölgede ciddi bir tedarik açığı doğduğunu vurguladı:
"Savaşın ardından sınırların kapanması ve metalürji ürünlerinin Rusya ile Ukrayna’dan gelmeyişi, Türk çelik üreticileri için ticaret akışlarının yönünü değiştirebilecek önemli bir kapı araladı. Letonya’nın savaştan önce Rusya’dan çelik ithalatı oranı yüzde 60-65 seviyelerindeydi. Şimdi bu pazarın yeni ve güvenilir tedarikçilere ihtiyacı var."
Verilere göre Litvanya, 2025’te gerçekleştirdiği 1,45 milyon tonluk çelik ithalatında Türkiye’den 148 bin tonun üzerinde alım yaparak Türkiye’yi ikinci sıraya taşıdı. Letonya ise aynı dönemde Türkiye’den doğrudan 22 bin tonun üzerinde çelik aldı. Türk ihracatçısı, inşaat çeliği, dikişli boru ve yassı sıcak ürünlerdeki taleple birlikte orta vadede bu pazarlardaki varlığını iki katına çıkarmayı hedefliyor.
"Sorun kalite değil, kotaların daralması"
Sektörün önündeki en büyük bariyer ise AB’nin toplam ithalat kotasını 35 milyon tondan 18,5 milyon tona düşürmüş olması. Türkiye’nin AB pazarında kalite değil kotasızlık sorunu yaşadığını belirten Kılıç, daralan kotaların Avrupalı alıcıları da zor durumda bıraktığını ifade etti:
"Asıl meselemiz satamamak değil, kotasızlık nedeniyle daha fazla satamamak. Avrupa Birliği’nin bize verdiği kotalar hızla doluyor. Hatta kotaların düşmesi Avrupa’daki üreticilerin termin sürelerini 3-4 aya kadar uzattı ve fiyatları tırmandırdı. Avrupalı alıcılar kota aşımında vergi ödeyerek dahi Türkiye’den mal almak zorunda kalacak bir noktaya gelebilir."
Kılıç ayrıca, Türk çelik sektörünün elektrikli ark ocaklı (EAF) tesisleri sayesinde hurdadan üretim yaptığını, bu durumun Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamındaki yeşil dönüşüm sürecinde Uzak Doğu’lu rakiplere kıyasla büyük bir avantaj sağladığını altını çizdi.
Düşük marjlar ve Çin baskısına karşı hız ve esneklik
Sektörün tonaj bazında pazar payını korumasına rağmen kar marjlarının aşırı düşmesinden şikayetçi olduğunu aktaran Kılıç, bu durumun yeni yatırımları baskıladığını belirtti. Çin’in küresel pazara 160 milyon tona yakın ürün sürmesinin yarattığı ölçek farkına da değinen Kılıç, Türkiye’nin bu baskıyı kalite, esneklik, lojistik yakınlık ve hızlı teslimatla göğüslediğini söyledi.
Tüm engellere ve karsızlık baskısına rağmen Türk çelik sektörü, 2025 yılında üretimini %3,3 artırarak 38,1 milyon tona çıkardı. Türkiye böylece ham çelik üretiminde Avrupa birinciliğini korurken; dünyada 7’nci, ihracatta ise 5’inci sıradaki yerini sağlamlaştırdı.
