İşte, 5 soruda yaşlı bakım sigortası! 9,6 milyon kişiyi ilgilendiriyor… Yaşlılar için yeni sigorta modeli geliyor

Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfusun 9,6 milyona yaklaşmasıyla birlikte yaşlı bakımının nasıl finanse edileceği daha önemli hale geldi. Sabah'ın haberine göre, 2027-2029 Orta Vadeli Programı kapsamında uzun dönemli bakım sigortasının altyapısı oluşturulacak ve sistemin kapsamına ilişkin çalışmalar başlatılacak.

Uzun dönemli bakım sigortası nedir? Yeni model, yaşlılık veya kronik rahatsızlık nedeniyle günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılamakta zorlanan kişilere yönelik hazırlanıyor. Sistemin; evde bakım, bakım merkezlerindeki hizmetler, hemşirelik desteği ve gerekli tıbbi ekipman gibi giderlerin finansmanını güvence altına alması hedefleniyor. TÜİK verilerine göre Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 arttı. 2020’de 7 milyon 954 bin olan yaşlı nüfus, yaklaşık 1,6 milyon kişilik artışla 9 milyon 583 bine ulaştı. Aynı dönemde yaşlıların toplam nüfus içindeki oranı yüzde 9,5’ten yüzde 11,1’e yükseldi.

Planlanan model yalnızca bakım merkezlerini kapsamayacak. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin daha sürekli hale getirilmesi, bu hizmetlerin uzaktan sağlık uygulamalarıyla desteklenmesi de üzerinde çalışılan başlıklar arasında bulunuyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz daha önce yaptığı açıklamada, sistemle yaşlıların gerek evlerinde gerekse bakım merkezlerinde ihtiyaç duydukları hizmetlere daha sürdürülebilir şekilde ulaşmasının amaçlandığını belirtmişti. Bu kapsamda hemşirelik hizmetleri, günlük bakım desteği ve tıbbi ekipman ihtiyacının da yeni model içerisinde değerlendirilmesi bekleniyor.

Sistemin en önemli ayrıntıları ise yapılacak çalışmaların ardından netleşecek. Primlerin vatandaş tarafından mı ödeneceği, devlet katkısının bulunup bulunmayacağı ve özel sigorta şirketlerinin sisteme nasıl dahil olacağı henüz kesinleşmedi. Uzun dönemli bakım sigortasının yalnızca sağlık harcamalarını karşılayan bir model olması planlanmıyor. Yaşlanan nüfusla birlikte ailelerin üstlendiği bakım maliyetinin de paylaşılması hedefleniyor. Böylece sağlık, sosyal güvenlik ve özel sigorta sistemlerini bir araya getiren yeni bir yapı oluşturulması gündeme gelecek.

1. Bakım Sigortası Nedir? Uzun dönemli bakım sigortası, yaşlılık, kronik hastalık veya günlük yaşam faaliyetlerini tek başına yerine getirememe durumunda ortaya çıkan uzun süreli bakım giderlerinin finansmanına yönelik bir sigorta modelidir. Klasik sağlık sigortasından farklı olarak yalnızca tedaviyi değil, kişinin günlük yaşamını sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu bakım hizmetlerini de kapsayabilecek bir yapı öngörülüyor.

2. Hangi Hizmetleri Kapsayacak? Türkiye için kapsam henüz kesinleşmedi. Üzerinde çalışılan modelde evde bakım, bakım merkezlerindeki hizmetler, hemşirelik desteği ve bakım sürecinde ihtiyaç duyulan tıbbi ekipman gibi giderlerin finansmanının ele alınması bekleniyor. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleriyle entegrasyon da OVP'de yer alan başlıklar arasında.

3. Kimler Yararlanabilecek? Sistemin yaşlı nüfus başta olmak üzere uzun süreli bakıma ihtiyaç duyan kişileri kapsaması hedefleniyor. Ancak yaş sınırı, sağlık kriterleri, bakım ihtiyacının nasıl belirleneceği ve sisteme katılım koşulları henüz açıklanmış değil.

4. Primleri Kim Ödeyecek? Henüz kesinleşmiş bir finansman modeli bulunmuyor. Primlerin çalışan, işveren veya devlet arasında nasıl paylaşılacağı ya da özel sigorta sisteminin nasıl devreye gireceği yapılacak mevzuat ve altyapı çalışmalarıyla belirlenecek. Sistemin zorunlu mu yoksa isteğe bağlı mı olacağı da henüz net değil.

5. Sistem Ne Zaman Başlayacak? Uzun dönemli bakım sigortasının altyapısının oluşturulması 2027-2029 Orta Vadeli Programı'nda yer alıyor. Bu nedenle bugün için kesin bir başlangıç tarihi bulunmuyor. Öncelikle finansman modeli, kapsam, prim yapısı ve kamu ile özel sigorta şirketlerinin görevlerinin belirlenmesi gerekiyor.