Fethi Gemuhluoğlu Evrensel Bir Ufka Sahipti

Programa Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şube Başkanı Mahmut Bıyıklı, Prof. Dr. Nurullah Koltaş ve Prof. Dr. Nabi Avcı konuşmacı olarak katıldı.

Programda “Fethi Gemuhluoğlu’nun Evrensel Ufku” başlıklı bir konuşma yapan Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şube Başkanı Mahmut Bıyıklı, yerli düşünceye evrensel bir bakışa sahip olan Gemuhluoğlu’nun dil, tarih ve millet şuuru yüksek bir fikir ve gönül insanı olduğunu, ömrünü geleceğin Türkiye’sini yönetecek kadroların yetişmesine vakfettiğini söyledi. Gemuhluoğlu’nun Türkiye’nin meseleleriyle yakından ilgilendiğini belirten Bıyıklı, “Onun derdi de davası da Türkiye’nin yarınlarıydı. Gönlüne dokunduğu her gence büyük ödevler verdi. ‘Büyük rüyalar görün. Osmanlı büyük bir rüyanın eseridir.’ diyerek gençlerin ufkunu açtı. Onun için her genç bir Türkiye idi.” ifadelerini kullandı.

“Dünyanın meselelerini yakından takip ediyordu” Bıyıklı, Gemuhluoğlu’nun dikatinin siyasi sınırların çok ötesine uzandığını belirterek, şöyle devam etti: “İstanbul’dan Uzak Asya’ya, Türkistan’dan Balkanlar’a; Afrika’dan Cezayir, Tunus, Gana ve Somali’ye; Macaristan’dan İrlanda’ya, Vietnam’dan Kore’ye; Keşmir’den Filipinler’e, Kıbrıs’tan Kırım ve Kerkük’e, Rusya’dan Çin ve Amerika’ya kadar geniş bir coğrafya daima onun yakın takibindeydi. Dünyanın neresinde bağımsızlık mücadelesi veya insanlığın geleceğini ilgilendiren bir mesele varsa Gemuhluoğlu’nun dikkati oradaydı.” Gemuhluoğlu’nun Afrika’dan Filipinler’e, Kırım’dan Kerkük’e kadar uzanan geniş bir coğrafyaya dikkat çektiğini kaydeden Bıyıklı, onun Macar ve Çekoslovak direnişçilerden farklı coğrafyalardaki bağımsızlık hareketlerine kadar dünyadaki gelişmeleri yakından izlediğini ifade etti. “Afrika, Gemuhluoğlu’nun haritasında özel bir yere sahipti” Bıyıklı, vitrinde olmaktan kaçınan, dergilerde isminin ve fotoğrafının yer almasını istemeyen Gemuhluoğlu’nun az yazmasına rağmen güçlü bir okuma birikimine sahip olduğunu, Arapgir Postası’nda kaleme aldığı yazıların onun entelektüel ufkunu ve evrensel bakışını ortaya koyduğunu kaydetti. Gemuhluoğlu’nun Afrika’ya özel önem verdiğini vurgulayan Bıyıklı, “Henüz entelektüel ve siyasi çevrelerin Afrika’yı gündemine almadığı yıllarda ‘Afrika Afrikalılarındır’ diyerek sömürgeciliğe karşı çıkmış, Afrika halklarının bağımsızlık mücadelelerini desteklemiştir. Anadolu ile Afrika arasında kültürel ve ekonomik köprüler kurulması gerektiğini daha 1950’li yıllarda dile getirmiştir.” dedi. Bıyıklı, “Pergelin bir ucunu Anadolu’ya sabitlerken diğer ucuyla yeryüzündeki nöbetini sürdürdü. Bir yandan İstanbul’da dostluğun haritasını çizerken diğer yandan merhabasını dünyanın dört bir yanına ulaştırdı.” ifadelerini kullandı. Kıbrıs davasını gündemde tuttu Gemuhluoğlu’nun Kıbrıs meselesine de büyük önem verdiğini ifade eden Bıyıklı, Kıbrıs’ın devlet ve aydın çevrelerinde yeterince konuşulmadığı yıllarda konuyu gündeme taşıdığını, Kıbrıs’ın kurtuluşunu Misak-ı Millî ve Kuvâ-yi Milliye ruhuyla ilişkilendirdiğini söyledi. Bıyıklı, “Kıbrıs’ı Anadolu’nun bir parçası, Kıbrıs Türklerini de Anadolu insanının kardeşi olarak görüyordu. ‘Yakın gelecekte takvime yeni bir yaprak, Türk’ün zafer kitabına yeni bir tarih’ diyerek Kıbrıs zaferini yıllar öncesinden müjdelemişti.” dedi. “Balkanlar’ın hüznünü içinde taşıdı” Gemuhluoğlu’nun kaybedilen vatan coğrafyalarına ilgisini hiçbir zaman yitirmediğini vurgulayan Bıyıklı, Balkanlar’ın kaybedilişinin hüznünü hayatı boyunca içinde taşıdığını belirtti. Bıyıklı, “Rumeli türkülerinin söylendiği bir konserde, ‘Biz bu türküleri söylemeye lâyık değiliz, utanmamız lâzım.’ diye haykırması, kaybedilen vatan coğrafyasına duyduğu derin hüznün bir ifadesidir. Bir zamanlar vali gönderdiğimiz yerlere bugün büyükelçi göndermenin mahzunluğunu yaşamıştır.” diye konuştu. Bıyıklı, Gemuhluoğlu’nun 55 yıllık ömrünü Türkiye’nin geleceğine adadığını belirterek, “Yeryüzüne esenlik getirecek gelecekteki Türkiye’yi inşa ve ihya etmek için çalıştı. Türk ve İslam dünyasının geleceğinde sorumluluk üstlenecek kadroların yetişmesine ömrünü vakfetti.” değerlendirmesinde bulundu. Vefatının 50. Yılında kendisini rahmetle ve hasretle anıyoruz diyen Bıyıklı Gemuhluoğlu gibi değerlerimizi yeni nesillere anlatmaya ve tanıtmaya devam edeceğiz diye konuştu. Yaklaşık iki saat süren program hatıra fotoğrafının çekilmesinin ardından sona erdi.