Eurofighter teklifine karşı ABD’den beklenmedik hamle: Eskiyen F-16’ları bırakın, size 5. nesil F-35 verelim

ABD’nin Portekiz Büyükelçisi John Arrigo, Lizbon yönetimine eskiyen F-16 savaş uçaklarını Lockheed Martin üretimi F-35 savaş uçaklarıyla değiştirmesini tavsiye etti. Arrigo, F-35’in Avrupa’daki üst düzey hava kuvvetleriyle birlikte çalışabilirlik sağlayacağını söyledi.

Arrigo, CNN Portekiz’e yaptığı açıklamada, iş deneyiminden yararlanarak Portekiz’in savunma harcamalarını mevcut yüzde 2 seviyesinden 2035 yılına kadar NATO’nun hedeflediği gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarmaya yardımcı olmayı amaçladığını ifade etti. “F-35 en iyi savaş uçağıdır. Beşinci nesil gizli savaş uçağıdır ve Portekiz Hava Kuvvetlerini AB’de Şampiyonlar Ligi’ne taşıyacaktır” diyen Arrigo, Avrupa genelinde 900’den fazla F-35’in hizmet verdiğini veya sipariş edildiğini belirtti. Arrigo ayrıca uçağın yüzde 25’inin Avrupa parçalarıyla üretildiğini kaydederek, “işbirliği açısından F-35’in kesinlikle en iyi seçenek olduğunu” söyledi.

Portekiz Savunma Bakanı Nuno Melo ise Kasım ayında yaptığı açıklamada, yeni savaş uçaklarının seçim sürecinin henüz başlamadığını ifade etmişti. Çin ile ilişkiler konusunda Arrigo, Trump yönetiminin Portekiz’i Washington ile Pekin arasında seçim yapmaya zorlamadığını veya Çin’den kopmaya yönlendirmediğini belirtti. ABD’nin siber güvenlik ve yatırım taraması sağlayarak “risk azaltma”yı teşvik ettiğini dile getirdi.

Çinli şirketler, 2011-2014 yıllarındaki kurtarma paketi sürecinde düşük varlık fiyatlarının yabancı yatırımcıları çekmesiyle Portekiz’de genişlemişti. Portekiz, euro bölgesi borç krizi sırasında artan borçlanma maliyetleri nedeniyle Mayıs 2011’de Avrupa Birliği (AB), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Avrupa Merkez Bankası’ndan (ECB) 78 milyar euroluk kurtarma paketi almış, buna karşılık sert kemer sıkma önlemlerini kabul etmişti.

Arrigo, ABD’nin kendisini Portekiz’in “en iyi ortağı” olarak gördüğünü ancak herhangi bir rakibi “uzak tutmak istediğini” söyledi. Portekiz’in Aralık 2018’de Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’ne katıldığını hatırlatan Arrigo, Lizbon’un ABD ile ortaklığının, İtalya’nın 2023’te yaptığı gibi girişimden çıkması halinde “gelişeceğini” ifade etti.

Uçak üreticisi Airbus, Ekim 2025’te Portekiz’in F-16 filosunu yenilemek için Eurofighter teklifi hazırlamıştı.