Erzincan'da dağlardan toplanan masaya gelen doğal kaynak... Demir deposu O lezzetin potansiyel özellikleri neler?

Erzincan'da zorlu koşullarda toplanan kuşburnu meyveleri, geleneksel yöntemlerle yüksek C vitamini deposu marmelatlara dönüştürülüyor. Kuşburnu (Rosa canina), özellikle yüksek C vitamini ve güçlü antioksidan içeriğiyle öne çıkan, geleneksel tıpta ve modern beslenmede sıkça tercih edilen şifalı bir bitkidir. Yabani gül ağacının meyvesi olan kuşburnu, bağışıklık sisteminden cilt sağlığına kadar vücuda pek çok potansiyeli sağlar.

Erzincan bölgesinde yaşayan vatandaşlar, doğanın sunduğu zenginliklerden biri olan kuşburnu meyvelerini büyük bir özveriyle topluyor ve bu meyveleri uzun, sabır gerektiren süreçlerden geçirerek marmelata dönüştürüyordu. Bölge halkı, C vitamini açısından oldukça zengin olan bu meyveyi toplamak amacıyla özellikle günlerde dağlık alanlara yoğun bir şekilde akın ediyordu. Hemen hemen her köyde yetişen ve yaklaşık 100 gramında bir kasa portakala eşdeğer miktarda C vitamini barındıran kuşburnu meyvesi, en yaygın tüketim şekli olan marmelat haline getirilmek üzere titizlikle işleniyordu. Bu sürecin her aşaması, meyvenin besin değerini korumak ve geleneksel lezzeti yakalamak adına zorlu adımlardan oluşuyordu.

Kadın, erkek, çocuk ve yaşlılardan oluşan geniş gruplar halinde dağlara çıkan mahalle sakinleri, kuşburnuları dikenli dallarından tek tek ayıklayarak topluyorlardı. Toplama işlemi bittikten sonra, elde edilen ürünler birkaç gün içerisinde tekrar tek tek temizlenerek suyla birlikte kaynatılma aşamasına geçiyordu. Haşlama işleminin ardından ezilerek kevgirden geçirilen kuşburnular, ocak veya soba üzerinde bir miktar şeker ilavesiyle belirli bir süre daha pişirildikten sonra kavanozlara dolduruluyordu. Erzincan'da kış mevsiminde kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan bu marmelatlar ve reçellerin yanı sıra, kuşburnu çayı ve meyve suyu olarak da tüketilmesi, özellikle soğuk algınlığı ve gribe karşı koruyucu etkileri nedeniyle büyük ilgi görüyordu. Dağlardaki dikenli yapılar nedeniyle elleri yaralanma riskiyle çalışarak kuşburnuları imece usulüyle Yaylabaşı Mahallesi'nde marmelata dönüştüren Hüsna Cahyir, bu meyveleri çocukları için hazırladığını ve gerekirse satacağını belirtiyordu. Cahyir, kuşburnu toplamanın teknik detayları hakkında bilgi verirken, işin oldukça zor ve ince detaylar içerdiğini vurguladı. Bilgi sahibi olmayanların zorlanacağını ifade eden Cahyir, dalları çubuklarla çekerek kendilerine zarar vermeden topladıklarını anlattı. Toplanan meyvelerin yıkandıktan sonra uç kısımlarının bıçakla kesilerek kazanlarda pişirildiğini, çekirdeklerin ayrılması için kevgirden geçirildiğini ve ardından ince bir elekten geçirilerek kılçıklarından temizlendiğini dile getirdi. Bu süreçte sadece bir miktar şeker eklendiğini ve başka hiçbir katkı maddesi kullanılmadığını sözlerine ekledi.

Doğada yabani olarak yetiştiği için hiçbirer gübre veya kimyasal madde içermeyen kuşburnu, organik yapısı ve yüksek C vitamini içeriğiyle çok yönlü faydalar sunuyordu. Meyvenin gribal enfeksiyonlar, öksürük ve soğuk algınlığına iyi geldiği tescillenirken, antioksidan özellikleri sayesinde kanserle mücadelede, eklem kireçlenmesi ve romatizmal ağrıların hafifletilmesinde etkili olduğu biliniyordu. Ayrıca zengin demir içeriğiyle kansızlığa karşı koruma sağladığı, cildin elastikiyetini koruyarak yaşlanma belirtilerini geciktirdiği de kabul ediliyordu. 'Dağlardan gelen lezzet' olarak tanımlanan bu meyve, bazı yöre halkı için önemli bir geçim kaynağına dönüşmüştü. Özellikle Erzincan ve çevresinde, yüksek talep gören kuşburnu, geleneksel yöntemlerle toplanarak kent pazarlarında satılıyor ve hem aile bütçelerine hem de bölge ekonomisine katkı sağlıyordu. Dağlık bölgelerde yaşayan aileler tarafından toplanan kuşburnular, evlerin bahçelerinde yakılan odun ateşinde, bakır kazanlarda yaklaşık 2 saat boyunca kaynatılıyordu. Bu aşamadan sonra kevgirden geçirilip kendi suyuyla ezilerek çekirdeklerinden arındırılan meyveler, ardından tekrar ince bir elekten geçirilerek kılçıklardan temizleniyordu. Bu ikinci kaynatma işlemi yaklaşık 4 saat sürerken, reçel kıvamına gelen ürünler sıcakken kavanozlara yerleştirilip dinlenmeye bırakılıyordu. Yaylabaşı Mahallesi sakinlerinden Hüsna Cahyir, üretim sürecinin zahmetli olduğunu ancak sonuçların çok başarılı olduğunu ifade etti. Ekim ayının sonuna kadar süren hasat döneminde toplanan meyvelerin, kışın kaynatılarak içildiğinde özellikle grip hastalığına karşı çok etkili olduğunu ve yörede çok sevildiğini belirtti. POTANSİYEL ÖZELLİKLERİ 1. Güçlü Bağışıklık Desteği ve C Vitamini Deposu. Kuşburnu, doğadaki en zengin C vitamini kaynaklarından biridir (limondan katlarca daha fazla C vitamini içerebilir). Bağışıklık sisteminin normal fonksiyonunu destekleyerek grip, nezle ve üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı koruyucu duvar örer. Hücresel Koruma: İçeriğindeki polifenoller ve E vitamini sayesinde vücudu serbest radikallerin neden olduğu oksidatif strese karşı korur. Eklem Sağlığı ve Anti-inflamatuar (İltihap Karşıtı) EtkiKuşburnunun en önemli potansiyel özelliklerinden biri de doğal bir iltihap giderici olmasıdır.