İran savaşı sürerken ses getirecek karar! Türk isim 'bazuka planı'nı devreye aldı

Patronlar Dünyası'nda yer alan habere göre, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), İran’daki savaş nedeniyle enerji piyasalarının diken üstünde olduğu bir dönemde, daha ciddi bir kriz yaşanmasının önüne geçmek için ‘bazuka’ formülünün devreye sokulmasına karar verdi. Alınan karar doğrultusunda, doğal afet ya da savaş gibi olağanüstü durumlar için oluşturulan stratejik rezerv kapsamındaki 400 milyon varil petrol piyasaya sürülecek.

Kararın alınmasında, geçen yıl günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürününün geçtiği Hürmüz Boğazı’nın; İran’daki savaş nedeniyle neredeyse tamamen bloke olmasının piyasalar için önemli ve artan bir risk oluşturması etkili oldu. Dünya deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’i Hürmüz Boğazı üzerinden yapılıyor. Hürmüz Boğazı’nı baypas edecek petrol akışı seçenekleri sınırlı.

IEA Başkanı Fatih Birol, karar sonrası yaptığı açıklamada, “Karşı karşıya olduğumuz petrol piyasası zorlukları, ölçek olarak eşi benzeri görülmemiş bir boyuttadır. Bu nedenle, IEA üye ülkelerinin eşi benzeri görülmemiş büyüklükte bir acil durum toplu eylemiyle yanıt vermiş olmalarından çok memnunum” dedi. Petrol piyasalarının küresel olduğunun altını çizen Birol, “Bu nedenle büyük aksaklıklara verilen yanıt da küresel olmalıdır” ifadelerini kullandı.

IEA’ya, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 32 ülke üye. Bu ülkelerin acil durumlarda kullanabileceği yaklaşık 1.2 milyar varil stratejik rezervi var. 400 milyon varillik hamle IEA’nın kuruluşundan bu yana piyasaya sürmeye karar verdiği en yüksek miktar olma özelliğini taşıyor.

Rezervleri altıncı kez kullanma kararı alan IEA, en son 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasının ardından iki ayrı hamlede 182.7 milyon varili piyasaya sürmüştü. Acil durum stokları, her üye ülkenin ulusal koşullarına uygun bir zaman diliminde piyasaya sunulacak ve bazı ülkeler tarafından ek acil durum önlemleriyle desteklenecek.

International Energy Agency’nin (IEA) söz konusu adımı petrol piyasalarında dalgalanmaya yol açtı. Brent Crude Oil’ün varil fiyatı haberlere ilk tepki olarak sabah saatlerinde yüzde 4,4 düşüşle 85,5 dolara geriledi; ancak günün ilerleyen saatlerinde yeniden 90 doların üzerine çıktı.