Dikkat çeken analiz! ABD'nin gözü Venezuela petrolünde mi?

Gazeteci Peter Suciu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela’ya yönelik müdahalesinin arkasında enerji çıkarlarının bulunduğuna dair iddiaları mercek altına aldı.

Suciu’ya göre, Trump yönetimi tıpkı 2003’teki Irak işgali öncesi Bush yönetimi gibi, rejim değişikliğini petrol erişimiyle ilişkilendiren stratejik bir hamle yapıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, “Venezuela petrol sektörünü yabancı yatırımcılara açmasını bekliyoruz” açıklaması, bu iddiaları güçlendiriyor. Trump yönetimi, Venezuela’nın devlet kontrolündeki petrol rezervlerini Amerikan şirketlerine açmak için fırsat ararken, bu hedefin ekonomik ve teknik açıdan gerçekçi olmadığı vurgulanıyor.

Suciu’ya göre, “Washington Venezuela’yı enerji açısından açmaya çalışıyor olabilir ama bugün petrol sektörü, Trump’ın anladığından çok farklı bir dünyada faaliyet gösteriyor.”

Suciu, analizinde Irak Savaşı döneminden bu yana küresel petrol ekonomisinin temel parametrelerinin değiştiğini hatırlatıyor. Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip olsa da, bu rezervler ağır ve işlenmesi zor petrol türlerinden oluşuyor. Yüksek viskoziteli bu petrolün rafine edilmesi için “iyileştirme tesisleri” adı verilen özel altyapılar gerekiyor — ve bu tesislerin her biri milyarlarca dolarlık yatırımlarla yıllar içinde kurulabiliyor.

Suciu’ya göre bu durum, Venezuela’nın bugünkü ekonomik koşullarında “devreye alınması imkânsız bir kaynak bolluğu” anlamına geliyor. Üstelik, ABD’nin kaya petrolü devrimi, enerji bağımsızlığını büyük ölçüde sağlamış durumda. Suciu, “Bugün ABD kendi petrolünü üretirken, neden milyarlarca doları riskli Venezuela sahalarına gömsün?” sorusunu yöneltiyor.

Suciu, dünya petrol piyasasındaki arz bolluğu ve talep belirsizliğinin böyle bir “enerji savaşı”nı anlamsız hale getirdiğini belirtiyor. Ham petrol fiyatları şu anda 60 dolar civarında seyrediyor ve uzmanlar önümüzdeki yıllarda düşüşün süreceğini öngörüyor. Pandemi sonrası dönemde küresel talebin artış hızının durması, 2020 sonrası dönemi düşük büyüme çağına dönüştürdü. Buna paralel olarak, OPEC+ ülkeleri de üretim kısıtlamasından vazgeçip pazar payını artırma stratejisine yöneldi. Suciu’ya göre, “Artık CEO’lar dünyanın dört bir yanında yeni petrol sahaları bulmaktan çok, hissedarlarına düzenli temettü ödemeye odaklanıyor.” Bu durum, yüksek riskli ülkelerdeki enerji projelerini yatırımcı gözünde cazibesiz hale getiriyor.

Suciu, Venezuela’nın gelecekteki enerji yörüngesini “mütevazı bir toparlanma” olarak tanımlıyor. Chevron’un mevcut yatırımlarını sınırlı ölçüde artırması bekleniyor, ancak yeni rafineri kapasitesi veya büyük ölçekli yatırım dalgası öngörülmüyor. Chavez ve Maduro dönemlerinde yapılan millileştirmelerin geri alınması halinde dahi, uluslararası enerji devlerinin Venezuela’ya dönüşü “siyasi olarak riskli, ekonomik olarak mantıksız” görünüyor. Suciu, “Bu durum, yirmi yıl önce dev bir fırsat olurdu, ancak bugünün enerji piyasasında tamamen anakronik bir hayal” diyor.

Analizde Irak örneğine de değiniliyor. Irak’ın işgalinden sonra yabancı petrol şirketleri altı yıl boyunca yatırım yapmakta tereddüt etti ve nihayetinde daha az avantajlı sözleşmeleri kabul etti. Bugün benzer bir senaryonun Venezuela’da da tekrarlanması olasılığı yüksek. Suciu, “Irak’ta üretim maliyetleri dünyanın en düşükleri arasındayken, Venezuela en yüksek maliyet diliminde. Eğer bu bir petrol savaşıysa, hem yanlış zamanda hem de yanlış yerde yürütülüyor,” değerlendirmesinde bulunuyor.

Peter Suciu’ya göre Trump yönetiminin Venezuela müdahalesi, petrol üzerinden rasyonelleştirilemeyecek kadar hatalı bir stratejik hamle. Enerji piyasası artık riskten kaçınma, düşük karbon dönüşümü ve yatırım temkinliliği üzerine kurulu. Suciu, analizini şu sözlerle tamamlıyor: “Eğer bu gerçekten bir petrol savaşıysa, Amerika Birleşik Devletleri tarihinin en yanlış zamanda, en yanlış yerde başlattığı savaşlardan biriyle karşı karşıyayız.” Kaynak: Peter Suciu – The National Interest